ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ರೆಂಡಲ್ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯವರಾಗಿ ಉಳಿದಿರುವ ಹಿರಿಯ ಕಾಲಿನಿಂದ ನಡೆಸುವ ಕೈಮಗ್ಗ ತಯಾರಕರೊಬ್ಬರು ಅರವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ತಮ್ಮ ಕೈಮಗ್ಗದ ಚಿನ್ನದ ದಿನಗಳ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡಿದ್ದಾರೆ
ಅದು ಅವರಿಂದ ತಯಾರಾದ ಕೊನೆಯ ಮಗ್ಗವಲ್ಲದೆ ಹೋಗಿದ್ದರೆ ಅವರ ಪಾಲಿಗೆ ಈ ನೆನಪು ಬಹಳ ಖುಷಿಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರು ಆ ಮಗ್ಗವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟ ನಂತರ ಅವರು ಕೈಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮಗ್ಗಗಳಿಗಾಗಿ ಬೇಡಿಕೆ ಬರುವುದು ನಿಂತುಹೋಯಿತು. “ತ್ಯಾವೇಲಿ ಸಗ್ಲಾ ಮೊಡ್ಲಾ [ಅಲ್ಲಿಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಕೊನೆಯಾಯಿತು],” ಎಂದು ಅವರು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಇಂದು, ಆರು ದಶಕಗಳ ನಂತರ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಕೊಲ್ಹಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ರೆಂಡಾಲ್ನಲ್ಲಿ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಜನರಿಗೆ ಬಾಪು ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿರುವ ಕೊನೆಯ ಟ್ರೆಡ್ಲ್ ಮಗ್ಗ ತಯಾರಕ ಅಥವಾ ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಹುಬೇಡಿಕೆಯ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಯಾಗಿದ್ದರು ಎಂದು ತಿಳಿದಿದೆ. "ರೆಂಡಲ್ ಮತ್ತು ಹತ್ತಿರದ ಹಳ್ಳಿಗಳ ಇತರ ಎಲ್ಲಾ ಕೈಮಗ್ಗ ತಯಾರಕರು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ್ದಾರೆ" ಎಂದು ಗ್ರಾಮದ ಅತ್ಯಂತ ಹಿರಿಯ ನೇಕಾರ 85 ವರ್ಷದ ವಸಂತ್ ತಾಂಬೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಮರದಿಂದ ಕೈಮಗ್ಗಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದು ರೆಂಡಲ್ ಪಾಲಿಗೆ ಕಳೆದುಹೋದ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾಗಿದೆ. "ಆ [ಕೊನೆಯ] ಕೈಮಗ್ಗವೂ ಸಹಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಬಾಪು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ತಮ್ಮ ಸಾಧಾರಣ ಮನೆಯ ಸುತ್ತಲಿನ ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಮಗ್ಗಗಳ ಶಬ್ದದ ನಡುವೆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಲುಅವರು ಹೆಣಗಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.
ಬಾಪು ಅವರ ಮನೆಯೊಳಗೆ ಇರುವ ಏಕ-ಕೋಣೆಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಾರ್ಯಾಗಾರವು ಒಂದಿಡೀ ಯುಗಕ್ಕೆಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಕಾರ್ಯಾಗಾರದಲ್ಲಿನ ಕಂದು ಬಣ್ಣಗಳ ಮಿಶ್ರಣ, ಡಾರ್ಕ್, ಸೆಪಿಯಾ, ರಸ್ಸೆಟ್, ಸ್ಯಾಡಲ್, ಸಿಯೆನ್ನಾ, ಮಹಾಗನಿ, ರುಫೌಸ್ ಇನ್ನೂ ಬಣ್ಣಗಳು ಈಗ ಮಸುಕಾಗುತ್ತಿವೆ.
