তেজ-ঘামৰ দেহা আৰু ভগৱানৰ বেহা

For the Making of God-Men

A gullible people is the first need.
Stunned
we adore the static and its empty spiel,
and trace—muscle-memorized—
wrathful lords in stones silent otherwise.
On bloodied knees we kneel to alarm steadily strummed,
prone to easy frenzies, crescendoing on terror surely to come.
For us to live,
others—mirrored farther than they are—surely must die,
God-Men we say will save us in god’s eye.

Nestling enough sins to merit hectic purgation,
find us fishing piety in plays with hacks.
While in the trenches, tear us a piece of paradise promised
and find stacked
the honeyed crucible tipping in tributes—
all judge all jury spared.
God-men—still men—will see our reason we say.

Then ripping and slipping into the plastic skins of god,
God-men dictate divine desires to a gaping mass
hungry for succour and still with our pockets picked.
Leaving even rivers and forests with their holiness nicked.
Unlinking the hands—those lapsed from the regimented swoop—
meeting in the name of a prayer to rely,
God-men then claim whole a quilted sky.

Heaven and hell are conquered and stamped literal
God-Men rise untethered and free.
They efface the humane to make space for godliness—
perverted, twice-removed, distanced from soil and its sea.

God-Men command and god fights proxy fights,
God-Men scheme and god muffles the writhing of hunger—or tries.
God-Men point and god exacts his pound of flesh,
God-Men require and god irons the beating red afresh.

For the keeping of such God-Men,
people are to die after killing
with all the living dodged.
Every glance at the sky is sieved for strays,
while god—look around—has been looking away.
Until the headiness of this unholy ritual sends you reeling and still—
a life is to be lived.
Time is made to tick in rounds of grain, sweat, and seed,
and borrows only from those it can stretch out a calloused hand to—
and reach.
Muttering thanks to goodness for hands
patchworking, soldering and inked,
smeared in budding earth;
no longer foddering themselves
for glitzy panacea in prescribed mirth.
Slowly then, as quiet as now moving ripple,
deliverance takes the name of other ordinary people.

মানুহক ঠগি খোৱা সিহঁত কোন প্ৰভু

প্ৰথমে লাগে হোজা মানুহ এজাক
প্ৰশ্ন য’ত পাপ, আনুগত্য য’ত ভৃত্যৰ সমাৰ্থক
স্মৃতিত খোদিত যাৰ - অপপ্ৰচাৰ, অট্টনাদ আৰু আদৰ্শৰ বুঢ়াকাঠ
শিলত কটা প্ৰশ্নাতীত ইশ্বৰৰ য’ত হয় গুণানুকীৰ্তন

হাতযোৰ কৰা
আঠু কাঢ়ি কাঢ়ি চিগা ছাল
আৰু বিৰিঙি উঠা তেজ য’ত বলিদান
ভয়েই য’ত ভগৱান
পুনঃপৌনিক মন্ত্ৰ য’ত
‘সিহঁতৰ বাবে মৃত্যু মানেহে আমাৰ বাবে জীৱন’
নপতা প্ৰভুৰ লালসা - সৰগৰ বাট আৰু মুক্তিৰ ভুৱা সপোন

গংগাস্নানে এশ খুন মাফ
পাপৰ পাহাৰ গঢ়ি
কৰুণাৰ সাগৰ হোৱাৰ শ্বো-বাজি
পূতিগন্ধময় মেদিনীত মজি থকা মানুহবোৰক
এটুকুৰা সৰগৰ সপোন মৌসনা প্ৰলোভন
হাকিমো লৰে, হুকুমো লৰে
প্ৰভুবাক্য ধৰ্মভীৰুৱে মানি চলে

অন্নহীন, আশাশূন্য নিছলাৰ চকুত সৰগীয় সপোন
ভক্তিত গদ গদ বুকু, পেটত নাই খুদকণ
নপতা প্ৰভুৰ বুকু আজুৰি সকলো চুঁচি-বাছি নিয়াৰ চল
ইফালে হাতবোৰ এৰ খাই গ’ল,
ছিগি গ’ল সাতামপুৰুষীয়া জৰি
আনুগত্যৰ কঠোৰ কাঁটাতাঁৰে আগুৰিলে সকলো
নৈ আৰু অৰণ্য ভেদি নপতা প্ৰভুৱে ঘোষণা কৰিলে কৰ্তৃত্ব
আকাশখনো প্ৰভুৰেই হ’ল।

এতিয়া মুক্তিও চুক্তিৰে সম্ভৱ,
নৰক ভুঞ্জন নে স্বৰ্গ-গমন,
সকলো প্ৰভুৰ হাতত।
অনুকম্পাৰ পৰিৱৰ্তে
মাটি আৰু মানুহৰ পৰা বিচ্ছিন্ন হোৱাটোৱে ধৰ্ম,
বিচ্যুতিয়ে আদৰ্শ
বিশ্বাসেই সান্দহ খোৱা বালি

দয়া-মমতাহীনতাই প্ৰভুবাক্য।
পথে পথে হিংসাৰ শ্ৰুতলিপি শুনি শুনি অভ্যস্ত মানুহ
যন্ত্ৰবৎ চলি যায়,
সিহঁতৰ ভোক, ভাগৰ আৰু তেজ-মঙহৰ বাবদ
ইখনৰ পিছত সিখন যুঁজ
প্ৰভুৱে জয় কৰে।
মানুহে মাৰে, মানুহ মৰে।

এতিয়া এনে এক পৰিৱেশ
যে আকাশলৈ চালেই সন্দেহ
মূৰ ওপৰ কৰা মানেই ধৰা হয় ধৃষ্টতা
আনফালে অনুপস্থিত ইশ্বৰ।

এতিয়া এনে এক পৰিৱেশ
যে হিংসাৰে ধৰ্মৰক্ষা আৰু জীৱনোদ্ধাৰেই যেন পৱিত্ৰতা।
কিন্তু ধোন্দোলা ধৰ্মৰ খোলা আঁতৰাই চোৱা
শ্ৰমেই মানুহৰ শেষ আশ্ৰয়
তেজ-ঘাম আৰু বীজত মানুহৰ পৰিচয়।

সৰগৰ সপোন নহয়
প্ৰমূল্যবোধ কৃতজ্ঞতা
উৰ্বৰা মাটিত গুজি থোৱা আঙুলি
আৰু দুবাহু মেলি আঁকি লোৱা একাত্মবোধ
মনৰ অন্তঃকৰণেৰে কৰা প্ৰাৰ্থনা আৰু প্ৰত্যাশা
সিয়েই জীৱন
উত্তাল ঢৌ নহয়, শান্তি আহে মৃদু তৰংগৰ দৰে
যেতিয়া হাতে হাত ধৰি মানুহ আগবাঢ়ে।