মোহতাত অন্ধবিশ্বাসৰ কোৰোনাৰে চপোৱা হৈছে সোণ

এই প্ৰতিবেদন পুলিৎজাৰ চেণ্টাৰৰ দ্বাৰা সমৰ্থিত পাৰ্থ এম. এন.ৰ ধাৰাবাহিক প্ৰতিবেদনৰ এক অংশ।

ধাৰত পোত গৈ থাকিলেও কেৰু দহিফালেয়ে ২০২৫ৰ মে’ মাহৰ প্ৰথমটো সপ্তাহত মোহাতে গাঁৱৰ আটাইবোৰ মানুহ মাতি ভোজ এটা দিয়াত অকমাণো কৃপণালি নকৰিলে। তেওঁৰ টিনৰ চালি দিয়া ঘৰটোৰ সন্মুখত থকা এক একৰ খেতিমাটিত প্ৰায় ৩,০০০ গঞা উপস্থিত হ’ল আৰু বিভিন্ন নিৰামিষ ব্যঞ্জনৰ সোৱাদ ল’লে।

খৰচ হ’ল ডেৰ লাখ টকা।

সিমানখিনি টকা কিন্তু ৭০ বৰ্ষীয় দহিফালেৰ নাই। সেয়ে তেওঁ মাহে তিনি টকা সুতত সুদখোৰৰ পৰা পইচা ধাৰ কৰি আনিলে। তিনি টকা মানে বছৰত ৩৬ শতাংশ সুত। তাৰপিছত শীতকালৰ ফচল ভাল নোহোৱাত তেওঁৰ বিলৈ দুগুণ হ’ল। তেওঁ খেতি কৰিছিল পিঁয়াজৰ, কিন্তু খৰাঙৰ ফলত শস্য শুকাই মৰহিল আৰু এনেকৈ তেওঁৰ ৩৫ হাজাৰ টকাৰ বিনিয়োগ পানীত পৰিল।

জোৰা-টাপলি মাৰি কোনোমতে চলি থকা সত্ত্বেও ভোজ দিয়াৰ আগতে দহিফালেৰ মনত এবাৰো আন চিন্তা অহা নাছিল। “নহ’লে দেৱীয়ে মোক আশীৰ্বাদ নিদিব আৰু মোৰ আশা পূৰণ নকৰিব,” তেওঁ কয়।

মোহাতে গাওঁখন আছে অহিল্যনগৰ (পূৰ্বৰ আহমেদনগৰ) জিলাৰ পাথৰদি তালুকত। দহিফালেৰ ঘৰটো আছে পাহাৰৰ ওখ অংশত পৰা ৰাস্তাটোত, তাৰ পৰা তললৈ নামি গৈ থাকিলে বিখ্যাত মোহতা দেৱী মন্দিৰটো ঢুকি পাব। মন্দিৰ মানে চাৰি মহলাৰ অট্টালিকা যিটো ২০ কোটি টকা ব্যয়েৰে ২০০৯ৰ পৰা ২০১৩ৰ ভিতৰত ৰিন’ভেচন কৰা হৈছিল। মহাৰাষ্ট্ৰৰ হিন্দুসকলৰ মাজত এয়া এক জনপ্ৰিয় তীৰ্থস্থল। বছৰি ২৫ লাখ লোকৰ এই মন্দিৰলৈ আগমন ঘটে।

কিন্তু তালৈ অহা তীৰ্থযাত্ৰীয়ে তেওঁলোকে উপাসনা কৰা দেৱীগৰাকীৰ মন্দিৰটোৰ আগতে কোনে চোৱাচিতা কৰিছিল, সেই কথা আওকাণ কৰে। মন্দিৰটো চলোৱা ধৰ্মৰক্ষীসকল গুৰুতৰ বিতৰ্কত সোমাই পৰিছে। কিন্তু তীৰ্থযাত্ৰীসকলক কোৱা হয় যে এইবোৰ কথাৰ পৰা একো আহে-নাযায়। মোহতা দেৱীয়ে ভক্তক কেৱল আশীৰ্বাদ দি আহিছে।

দহিফালেৰ দুই পুত্ৰৰ বয়স ৩০ৰ আশে-পাশে। দুয়োজনে বিয়া পাতিছে আৰু চহৰত বিভিন্ন কাম কৰি কোনোমতে চলি আছে। “সিহঁতৰ জীৱনত উন্নতি হওঁক বুলি মই ৰাইজক ভোজভাত খুৱাইছিলো,” তেওঁ কয়। “আমি বুঢ়া-বুঢ়ীহালক আশীৰ্বাদ দিয়াৰ দৰে দেৱীয়ে সিহঁতৰ ওপৰতো কৃপাদৃষ্টি বৰষিব।”

প্ৰায় ৩০ বছৰ আগৰ কথা, দহিফালেয়ে নিজৰ গাঁৱত কুঁৱাৰ পৰা পানী তুলি থকা সময়ত পিচলি পৰি ইমানেই গুৰুতৰ আঘাত পালে যে তেওঁ এমাহ ক’মাত আছিল। দুবছৰ পিছত তেওঁ আকৌ আম গছৰ পৰা পৰি আঘাতপ্ৰাপ্ত হয়। দুয়োটা দুৰ্ঘটনাত তেওঁৰ জীৱন শেষ হ’ব পাৰিলেহেঁতেন, কিন্তু তেওঁ বাচি থাকিল। দেৱীৰ কৃপাতে তেওঁৰ জীৱনটো বাচি যোৱা বুলি তেওঁ ভাবে।

দহিফালেৰ সৈতে একে বয়সৰ তেওঁৰ পত্নী ইন্দুৰ আঠুৰ বিষেৰেই জীৱিকা উপাৰ্জনৰ বাবে কষ্টৰে চলিবলগীয়া হৈছিল, কিন্তু তেওঁ কোনোমতে মন্দিৰৰ ন্যাসত ৰান্ধনী হিচাপে কামত সোমালে। সপ্তাহটোত ছটা দিন কাম কৰি তেওঁ মাহে ৭,০০০ টকা পায়। মহাৰাষ্ট্ৰত মনৰেগা আঁচনিৰ অধীনত এজন শ্ৰমিকে যিমানখিনি মজুৰি পাব, সিমানখিনিয়ে তেওঁ পায়। “এতিয়া তেওঁ মন্দিৰটো পাবলৈ দুই কিলোমিটাৰ পাহাৰ বগায়,” তেওঁ কয়। “সিমানখিনি সামৰ্থবান যদি আমাক দেৱীয়ে কৰি দিয়া নাই, তেন্তে নাজানো, আন কাৰ নাম ল’ম।”

মোহাতেৰ গাওঁবাসীৰ মোহতা দেৱীৰ ওপৰত গভীৰ আস্থা আছে। প্ৰতিবছৰে গ্ৰীষ্মকালত চাৰিমাহৰ বাবে এটা আৰ্থিকভাৱে দুৰ্বল পৰিয়ালে বা আন কোনোৱে গোটেই গাওঁখনৰ হৈ দেৱীৰ বাবে ভোজভাতৰ আয়োজন কৰি আহিছে।

অন্ধশ্ৰদ্ধা নিৰ্মূলন সমিতি (এ.এন.আই.এছ.) নামে অন্ধবিশ্বাস নিৰ্মূলকৰণৰ বাবে কাম কৰি থকা সংস্থাটোৰ হামিদ ডাভোলকাৰে কয় যে মানুহে সাধাৰণতে অদৃশ্য শক্তিক ভয় কৰে আৰু সুৰক্ষিত হৈ থকাটো বিচাৰে। “ধৰ্মৰক্ষীবোৰে ইশ্বৰৰ ৰখীয়া বুলি নিজকে পৰিচয় দি তেনে নিৰ্দোষ নাগৰিকৰ জ্ঞানৰ অভাৱ আৰু শংকিত মনৰ সুযোগ লৈ বেপাৰ চলাই থাকে, তেওঁলোকক শোষণ কৰে,” তেওঁ কয়। “মনস্তাত্ত্বিক দিশৰ পৰা চাবলৈ গ’লে কিছুমান ধৰ্মৰক্ষীয়ে আপোনাৰ সমস্যাৰ আলৌকিক সমাধান দিব বুলি প্ৰতিশ্ৰুতি দিয়ে। তেনে লোকৰ কাষ চাপিবলৈ আমাৰ মনত ইতিমধ্যে এটা দুৰ্বলতা থাকেই, তেনেকৈয়ে আমি থগবাজিৰ পাল্লাত পৰো।”

২০১৫ত মোহতা মন্দিৰ ন্যাস যাৰ অফিচিয়েল নাম শ্ৰী জগদম্বা দেৱী সাৰ্বজনিক ন্যাস-য়ে ২০১৫ত সিদ্ধান্ত ল’লে যে তেওঁলোকে সোণেৰে তৈয়াৰী ৯১ বিধ যন্ত্ৰপাতি মূৰ্তিৰ তলত পুতি থ’ব। মন্দিৰৰ এই প্ৰকল্পৰ কাৰণ হিচাপে কোৱা হ’ল “জগতখনৰ সূক্ষ্মতম শক্তিতৰংগক ধৰি ভক্তক আশীৰ্বাদ দিওৱা।” এই শক্তিতৰংগই “তেওঁলোকৰ শ্ৰদ্ধা বঢ়াব” আৰু “তীৰ্থযাত্ৰাৰ অভিজ্ঞতাও সুন্দৰ কৰিব,” যিয়ে “মন্দিৰলৈ অধিক বৰঙনি আনিব।”

প্ৰকল্পটোৱে অনুমতিও লাভ কৰিলে কিয়নো ন্যায়পালিকাৰ দুজন ব্যক্তি ন্যাসত আছিল। নিতিন ত্ৰিভূৱন, ন্যায়িক দণ্ডাধীশ আৰু নাগেশ হাৱকাৰ, জিলা আদালতৰ ন্যায়াধীশ।

মন্দিৰৰ ন্যাস এনেদৰে গঠন কৰা হৈছে যে আহমেদনগৰৰ জিলা ন্যায়াধীশগৰাকী ন্যাসৰ অধ্যক্ষ। সেয়ে ন্যাসৰ অধ্যক্ষ প্ৰতি তিনি বছৰৰ মুৰে মুৰে সলনি হৈ থাকে।

মন্দিৰৰ মূৰ্তিৰ তলত পুতি থ’ব বিচৰা সোণৰ যন্ত্ৰপাতিখিনিৰ ওজন আছিল প্ৰায় ২ কিলোগ্ৰাম। ২০২৫ত তাৰ দাম প্ৰায় ২ কোটি টকা। এই কামটো কৰিবলৈ ন্যাসে স্থানীয় ধৰ্মৰক্ষী প্ৰদীপ যাদৱক দায়িত্ব দিলে। তেওঁ এই কামটোৰ বাবদ ২৫ লাখ টকা ল’ম বুলি জনালে। ন্যাসে এই প্ৰস্তাৱত হয়ভৰ দিলে যদিওবা ন্যাসে নিজেই নিয়ম বনাই থৈছিল যে ২০ হাজাৰ টকাৰ ওপৰৰ যিকোনো কামৰ বাবে নিবিদা জাৰী কৰাটো বাধ্যতামূলক। কিন্তু কামটো “ব্যতিক্ৰমী” হোৱাৰ বাবে সেই নীতি অনুসৰণ কৰা নহ’ল। ন্যাসে সেই যন্ত্ৰপাতিখিনি মাটিত পুতি থোৱাৰ আগেয়ে যাদৱে মন্ত্ৰ মাতিলে।

এই গোটেই প্ৰক্ৰিয়াটোৱে অনিয়ম, দুৰ্নীতি আৰু অন্ধবিশ্বাসৰ প্ৰচাৰৰ ইংগিত দিলে। ন্যায়পালিকাৰ দুগৰাকী সদস্য ন্যাসটোৰ অংশ আছিল। প্ৰথমে মাৰাঠী বাতৰি কাকত লোকমতত ওলোৱা প্ৰতিবেদন এলানিৰ যোগেদি দুৰ্নীতি ফাদিল কৰা গ’ল। সেইদেখি এ.এন.আই.এছ.-য়ে ২০১৭ত ন্যাসৰ আয়ুক্তৰ অফিছলৈ গ’ল। দুটা বছৰৰ ভিতৰত এটা সময়ৰ ন্যাসৰক্ষী নামদেৱ গৰড়ে ন্যাসৰ কাৰ্য্যকলাপৰ বিৰুদ্ধে ব্যৱস্থা ল’বলৈ বম্বে উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ ঔৰংগাবাদ বিচাৰপীঠৰ ওচৰত আবেদন দাখিল কৰে। আদালতে দুটা অভিযোগ লগ লগাই প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ কৰে আৰু ২০২১ৰ আৰক্ষীৰ অনুসন্ধানৰ নিৰ্দেশ দিয়ে।

“মন্দিৰৰ ন্যাসৰ কাম-কাজত বিত্তীয় অনিয়ম ঘটা মোৰ নজৰত পৰিছিল,” আঢ়ৈ একৰ খেতিমাটি থকা গৰড়ে কয়। “সন্দেহ উপজিছিল। মই বাৰে বাৰে মিটিঙত দুৰ্নীতি হোৱা বুলি প্ৰশ্ন তুলিছিলো, কিন্তু মোৰ কথাবোৰ উলাই কৰা হৈছিল। মই কৈছিলো যে আমাৰ ইয়ালৈ অহা ভক্তসকল উপান্ত শ্ৰেণীৰ আৰু গাঁৱৰ দুখীয়া মানুহ। সেয়ে মই শেষত মুখ খোলাৰ সিদ্ধান্ত ল’লো।”

গৰড় আৰু তেওঁৰ অধিবক্তা হৰিহৰ গৰ্জে (৪৪), পাথৰদি তালুকৰ বাসিন্দা – দুয়ো বহু কটু সমালোচনাৰ সন্মুখীন হয় আৰু তেওঁলোকৰ কামৰ বাবে ভাবুকিৰো সন্মুখীন হয়। “লোকমতত যেতিয়া প্ৰতিবেদনলানি প্ৰকাশিত হয়, তেতিয়া মন্দিৰৰ ন্যাসৰ ভাৱমূৰ্তি ম্লান কৰা আৰু ধৰ্মীয় অনুভূতিত আঘাত হনা বুলি এজন আৰক্ষীয়ে মোৰ বিৰুদ্ধে অভিযোগ দাখিল কৰে,” গৰড়ে কয়। “মই ঘৰৰ পৰা ওলাই গ’লে পত্নী চিন্তিত হৈ থাকে। মই যাৰ বিৰুদ্ধে থিয় দিছিলো, তেওঁলোক যথেষ্ট শক্তিশালী আৰু প্ৰভাৱশালী। মোৰ পুত্ৰই সেই সময়ত আইন পঢ়ি আছিল। তেওঁকো মানুহে ঠাট্টা-মস্কৰা কৰিছিল, কৈছিল: ‘এতিয়া তয়ে পিতাৰেৰ কেচটো দেখোন ল’ব পাৰ।’ কোনোদিনে ক’ৰ্ট-কাছাৰীলৈ নোযোৱা পৰিয়ালটোৰ বাবে গোচৰ আৰু পুলিচৰ বিষয়টো বৰ ডাঙৰ কথা আছিল।”

পাথৰদিৰ কাষতে অমৰাপুৰ তালুকত গৰড় (৫৮)য়ে এখন শৈক্ষিক প্ৰতিষ্ঠান আৰু প্ৰতিযোগিতামূলক পৰীক্ষাৰ বাবে পঢ়ি থকা দুখীয়া ঘৰৰ ল’ৰা-ছোৱালীৰ বাবে পুথিভঁৰাল চলায়। মানুহৰ কটু সমালোচনা সহ্য কৰিব নোৱাৰি তেওঁ কেবাসপ্তাহো পলাই আছিল। হিন্দুধৰ্মৰ বিশ্বাসৰ ওপৰত আঘাত হনা বুলি স্থানীয় লোকে তেওঁক আৰু গৰ্জেৰ বিৰুদ্ধে অভিযোগ আনিছিল। ঔৰংগাবাদ বিচাৰপীঠে অনুসন্ধানৰ নিৰ্দেশ দিয়াৰ পিছত মন্দিৰ ন্যাসে সেই অভিযোগ উঠাই লয়।

হিন্দু সংখ্যাগৰিষ্ঠ হোৱাৰ বাবে মন্দিৰৰ ন্যাসৰক্ষীসকলে ভিক্টিম কাৰ্ড খেলে আৰু তেওঁলোকৰ প্ৰৱঞ্চনামূলক কাৰ্য্যকলাপৰ ওপৰত মাত মতা মানে ধৰ্মৰ ওপৰত আক্ৰমণ কৰা দেখুৱায় বুলি ডাভোলকাৰে কয়। “ধৰ্মৰক্ষী আৰু মন্দিৰৰ ন্যাসৰক্ষীয়ে সদায়ে ভাৰতত অসমানুপাতিক ক্ষমতা অধিকাৰ কৰি ৰাখে,” তেওঁ কয়। “তাতে আকৌ বৰ্তমান পৰিস্থিতিয়ে তেওঁলোকক আইনী ব্যৱস্থাৰ প্ৰতি ভীতিহীন কৰি তুলিছে।”

কিন্তু, তেওঁ কয় যে মহাৰাষ্ট্ৰত অন্ধবিশ্বাস-বিৰোধী বিধেয়কখনে আমাক আৰু পিছলৈ ঠেলিহে নিছে। হামিদৰ পিতৃ নৰেন্দ্ৰ ডাভোলকাৰ, এ.এন.আই.এছ.ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক আৰু অন্ধবিশ্বাস বিৰোধী অভিযানৰ গুৰিধৰোঁতা, গোটেই জীৱনটো এই বিধেয়কখনৰ বাবে যুঁজিছিল। ২০১৩ত তেওঁক হিন্দুধৰ্মৰ কট্টৰপন্থী লোকে গুলিয়াই হত্যা কৰে – তাৰে দুজনক তেওঁৰ হত্যাৰ বাবে দোষী সাব্যস্ত কৰা হৈছে। তাৰ পিছতে মহাৰাষ্ট্ৰ চৰকাৰে বিধেয়কখন উত্থাপন কৰে আৰু সেয়া গৃহীত হয়।

“অন্ধবিশ্বাস বিৰোধী আইনখনৰ তাত্পৰ্য্য এয়ে যে ই সৰ্বাংগীন ৰূপত লিপিবদ্ধ কৰিছে যে অন্ধবিশ্বাস কোনো ধৰ্মৰ অংশ নহয়,” হামিদে কয়। “আইনে এয়া মানি লৈছে।”

গৰড়ে আৰু এ.এন.আই.এছ.ৰ হস্তক্ষেপত একেখন আইনৰ অধীনত মোহতা মন্দিৰৰ ন্যাসৰক্ষীৰ ওপৰত গোচৰ তৰা হয়, যাৰ অধীনত আলৌকিক শক্তি আৰু আলৌকিক কাৰ্য্যকলাপৰ সক্ষমতা থকাৰ দাবী কৰাজনক অপৰাধী হিচাপে গণ্য কৰা হয়।

কিন্তু আৰক্ষীৰ অনুসন্ধান আৰু তাৰ পিছৰ প্ৰক্ৰিয়া হতাশজনক, যিটো মোহতা মন্দিৰ ন্যাসৰ শক্তি আৰু প্ৰভুত্বকে দৰ্শায়। কেৱল পাঁচজনক বিত্তীয় প্ৰৱঞ্চনা আৰু অন্ধবিশ্বাসৰ প্ৰচাৰৰ দোষত গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়, তাৰ ভিতৰত সোণৰ যন্ত্ৰপাতিখিনি পুতি থোৱাৰ পৰিকল্পনা ৰূপায়ণ কৰা ধৰ্মৰক্ষী প্ৰদীপ যাদৱো আছিল। কিন্তু দুই ন্যায়াধীশৰ ওপৰত কোনো আইনী ব্যৱস্থা লোৱা নহ’ল। মূল অভিযোগত তেওঁলোকৰ নাম আছিল যদিও অভিযোগনামাত তেওঁলোকৰ নাম নাছিল।

গোচৰটো বৰ্তমান অহিল্যনগৰৰ মুখ্য ন্যায়িক দণ্ডাধীশৰ বিচাৰাধীন হৈ আছে। পাৰিয়ে যোগাযোগ কৰাত মন্দিৰ ন্যাসৰ বৰ্তমানৰ মুখ্য কাৰ্য্যবাহী বিষয়া সুৰেশ ভাংগেয়ে কয়, “গোচৰটো পূৰ্বৰ ন্যাসৰক্ষীৰ বিৰুদ্ধে চলি আছে আৰু ন্যাসৰ সৈতে ইয়াৰ একো সম্পৰ্ক নাই। পূৰ্বৰ ন্যাসৰক্ষীৰ প্ৰশাসনৰ সময়ত সেয়া ঘটিছিল। এই বিষয়ে নতুনকৈ একো কথা নাজানো। মন্দিৰৰ ন্যাসৰ কোনো এতিয়া এই বিষয়টোৰ সৈতে জৰিত নহয়।”

সমগ্ৰ মহাৰাষ্ট্ৰৰ পৰা হাজাৰ হাজাৰ তীৰ্থযাত্ৰীয়ে মন্দিৰ দৰ্শন কৰে হেতুকে মোহতা মন্দিৰ ন্যাসে ভক্তৰ পৰা কোটি কোটি টকা পাই আহিছে। ধৰ্মীয় ন্যাস হোৱা হেতুকে ন্যাসে কোনো ধৰণৰ কৰ-কাটলো দিব নালাগে। খাতা ৰাজহুৱা কৰাটোও তেওঁলোকৰ বাবে বাধ্যতামূলক নহয়।

দীৰ্ঘদিনলৈ এই মন্দিৰটোত এনে কোনো ঘটনা ঘটা নাছিল। কিন্তু ধীৰে ধীৰে মন্দিৰটোক এক বাণিজ্যিক ঘাটিলৈ পৰিৱৰ্তিত কৰা হ’ল। অধিবক্তা গৰ্জেয়ে সৰুকালিৰে পৰা এই ৰূপান্তৰ দেখি আহিছিল। “দেৱী সদায়ে ভক্তৰ প্ৰিয় আছিল, যিসকলে তেওঁলোকৰ চাকৰি-বাকৰি বা বিবাহ আদিক লৈ দেৱীৰ আশীৰ্বাদ বিচাৰিছিল,” তেওঁ কয়। “এয়া ব্যক্তিগত বিশ্বাসৰ কথা।”

কিন্তু সেই বিশ্বাসক লৈ ধন ঘটাৰ বাট এটা উলিওৱাটোতহে সমস্যা আছে। “তাতে চিন্তনীয় বিষয়টো হৈছে যেতিয়া আদালতৰ বিচাৰকে এইবোৰ উলাই কৰে। ধৰ্মনিৰপেক্ষ ৰাজ্য এখনত সাংবিধানিক পদবীত থকা ব্যক্তি মন্দিৰৰ ন্যাসৰক্ষী হিচাপে থকা উচিত জানো?”

মন্দিৰৰ ন্যাসৰ মুখ্য কাৰ্য্যবাহী বিষয়া সুৰেশ ভাংগেয়ে কয় যে ভক্তৰ পৰা অহা বৰঙনি বিভিন্ন দাতব্য উদ্দেশ্যত ব্যৱহাৰ কৰা হয় যেনে খৰাঙত পানীৰ টেংকাৰ যোগান ধৰা, সামূহিক বিবাহৰ আয়োজন, দুখীয়া মহিলাক শাড়ী দিয়া, মানসিকভাৱে অক্ষম ব্যক্তিক সাহায্য প্ৰদান আৰু দুখীয়া ভকতক দিনে দুসাজ বিনামূলীয়া খাদ্য প্ৰদান আদি। তাৰোপৰি ন্যাসে মহামাৰীৰ সময়ত এটা ক’ভিড-১৯ কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰিছিল, শাক-পাচলি, দৰৱ-পাতি আৰু টেষ্টিং কিট আদি বিতৰণ কৰিছিল।

মোহতা মন্দিৰটো থকা পাথৰদি তালুকাটো আটাইতকৈ উপান্ত শ্ৰেণীৰ মজদুৰ - কুঁহিয়াৰ কাটিবলৈ অহা প্ৰব্ৰজিত শ্ৰমিকৰ কেন্দ্ৰ। ছমাহত কেৱল ৩০ৰ পৰা ৪০ হাজাৰ টকাৰ বিনিময়ত পশ্চিম মহাৰাষ্ট্ৰ বা কৰ্ণাটকৰ পৰা পুতৌলগা পৰিৱেশত হাড়ভঙা শ্ৰম কৰিবলৈ দম্পতিবোৰে প্ৰব্ৰজন কৰে।

সিফালে এৰি অহা ঘৰখনত চোৱাচিতা কৰিবলৈ কোনো নথকাত মাক-দেউতাকে স্কুলৰ পৰা এৰুৱাই সন্তানক লগত লৈ আহে। তেনে শিশুৰ বাবে মন্দিৰৰ এখন হোষ্টেল আছে য’ত সম্প্ৰতি ১২৪ গৰাকী শিক্ষাৰ্থী থাকে, তাৰে ৮০ শতাংশ শিশুৱে কুঁহিয়াৰ খেতিৰ শ্ৰমিকৰ সন্তান - চি.ই.অ’. মোহতাই কয়।

আহিল্যনগৰৰ এগৰাকী শিক্ষাবিদ আৰু স্কুলৰ প্ৰাক্তন অধ্যক্ষ হেৰম্ভ কুলকাৰ্ণিয়ে কয় যে মোহতাৰ দৰে মন্দিৰ ন্যাসে যিটো হাৰত বৰঙনি লাভ কৰে - সেইখিনিৰে বৰ্তমান যিমান কৰি আছে, তাতোকৈ বহু বেছি কৰিব পাৰে। তথাপিও তেওঁলোকে বিয়পোৱা অন্ধবিশ্বাসক ই নস্যাৎ কৰিব নোৱাৰে। “কিন্তু এই ধৰ্মীয় ন্যাসবোৰৰ উদ্দেশ্য কেৱল ধন গোটোৱা,” তেওঁ কয়। “ৰাজনীতিবিদসকলে এইক্ষেত্রত হস্তক্ষেপ কৰাৰ পৰা বিৰত থাকে, কিয়নো সিজনক হিন্দুবিৰোধী বুলি কোৱা হ’ব।”

মন কৰিবলগীয়া যে এটা অঞ্চলৰ পৰা পেটৰ তাড়নাত প্ৰব্ৰজন কৰা শ শ কুঁহিয়াৰ কটা শ্ৰমিকে মোহতা মন্দিৰ দৰ্শন কৰে আৰু দেৱীৰ পৰা আশীৰ্বাদ বিচাৰে।

২০২৫ৰ মে’ত ছমাহ হাড়ভঙা শ্ৰমৰ অন্তত কল্পনা চোৰমালে (৩২)য়ে তেওঁৰ গাওঁ কৰোড়িলৈ উভতি আহে আৰু বাৰিষাৰ খেতিৰ বাবে পথাৰত ব্যস্ত হৈ পৰে। তেওঁৰ ১৪ আৰু ১৩ বছৰীয়া দুই পুত্ৰই কেৱল পৰীক্ষা দিয়াৰ বাবেহে পাথৰদিলৈ গৈছিল। “সিহঁতৰ বাবে কষ্টকৰ আছিল,” কল্পনাই কয়। দিনে-ৰাতি কুঁহিয়াৰ কাটি থকাৰ মাজত পঢ়াটো কঠিন কাম। সিহঁতে গৃহকৰ্ম ভালদৰে কৰিছে নে নাই, সেয়া চাবলৈও কাৰো সিমানখিনি লিখা-পঢ়া নাই। তেওঁলোকৰ সন্তান তেনেকৈয়ে পঢ়াত পিছ পৰি যায় আৰু জীৱনত বিফল হয়।

খেৰৰ চালি দিয়া ক্ষীণ পোহৰ সোমোৱা জুপুৰীটোত বহি মহাৰাষ্ট্ৰৰ যাযাবৰ জাতি ধনগৰ সম্প্ৰদায়ৰ কল্পনাই তেওঁলোকৰ বসতিস্থলত তেওঁৰ সহকৰ্মীৰ সৈতে বহি তেওঁলোকৰ মুখৰ পৰা মোহতা দেৱীৰ মাহাত্ম্যৰ কথা বৰ মনযোগেৰে শুনি গৈছে।

তেওঁৰ দেওৰ মহাদেৱ চোৰমাল (৪৩)য়ে তেওঁলোকৰ চুবুৰীত মাটি খান্দি থকাৰ সময়ত কয় যে তেওঁ পত্নী শাৰদাৰ কাণৰ পিছফালে টেমুনা এটা ওলাইছিল। দম্পতিহালে দেৱীৰ ওচৰত গৈ প্ৰাৰ্থনা জনালে। “আমাৰ আয়ৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি যিমানখিনি সামৰ্থ্য, সেই অনুসাৰে বৰঙনি দিলো আৰু দেৱীয়ে আমাক আশীৰ্বাদ দিলে,” মহাদেৱে কয়।

“আপুনি দেৱীৰ পৰা কিবা বিচাৰিছিল নেকি?” গৰমত সিজি যাবলগীয়া পৰিৱেশত জুপুৰীৰ ভিতৰত এবাল্টি আচাৰ বনোৱাত ব্যস্ত কল্পনাক এই প্ৰতিবেদকে প্ৰশ্ন কৰে।

“দেৱীক এনেয়ে কিয় আৰু বোজা দিও?” তেওঁ কয়। “মোৰ সমস্যাবোৰ মোৰ নিজৰ। সমাধান কৰিবলৈ দেৱীৰ নহয়।”

অনুবাদ: পংকজ দাস