દ્રૌપદી સાબર તેમની સાડીના છેડાથી આંખો લૂછતા રહે છે, તેઓ તેમના આંસુ રોકી શકતા નથી. તેમના પૌત્રો, ત્રણ વર્ષનો ગિરીશ અને નવ મહિનાનો વિરાજ, ઓડિશાના ગુડભેલી ગામમાં તેમના ઘરની બહાર તેમની પાસે શાંતિથી રમી રહ્યા છે. તેમના પરિવારના સભ્યો ૬૫ વર્ષીય આ શોકગ્રસ્ત મહિલા કે જેઓ તેમની પુત્રી તુલસાના મૃત્યુનો શોક વ્યકત કરી રહી છે, તેમને સાંત્વના આપવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે.
તેઓ પૂછે છે, “હવે આપણે ‘આપણી દીકરી’ કોને કહીશું?”
નુઆપાડા જિલ્લાના ખારિયાર બ્લોકમાં તેમના ઈંટોના અડધા તૈયાર ઘરની આગળ પ્લાસ્ટિકની શેતરંજ પર બેઠેલો તુલસાનો પરિવાર, તેમની ઉપર અચાનક આવી પડેલી વિપદાને સ્વીકારવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યો છે. તુલસાનો પરિવાર સાબર આદિવાસી સમુદાયમાં શામેલ છે. તેણીની માતા પદ્મિની અને પિતા દેવાનંદને તેમની પુત્રીના નાના બાળકોની, ખાસ કરીને વિરાજની, ચિંતા છે. તુલસાનું નિધન થયું ત્યારે પણ નાનકડો વિરાજ હજી માના દૂધ પર હતો. દ્રૌપદી કહે છે, “મારી વહુ પદ્મિની અને હું આ બાળકોની વારાફરતી સંભાળ રાખીએ છીએ.”
આ બાળકોના પિતા અને તુલસાના પતિ ભોસિંધુ અહીં હાજર નથી. તેઓ દક્ષિણમાં ૫૦૦ કિલોમીટર દૂર તેલંગાણાના પેડ્ડાપલ્લી જિલ્લામાં આવેલા રંગપુર ગામમાં, ઈંટોના ભઠ્ઠામાં મજૂરી કરી રહ્યા છે. તેઓ ડિસેમ્બર ૨૦૨૧માં તેમની માતા અને તુલસાની નાની બહેન દિપાંજલિ સાથે છ મહિના સુધી ભઠ્ઠામાં કામ કરવા માટે ત્યાં ગયા હતા. તેમને પ્રતિ દિન લગભગ ૨૦૦ રૂપિયાની કમાણી થવાની હતી.
૨૪ જાન્યુઆરી, ૨૦૨૨ની રાતે ૨૫ વર્ષીય તુલસા સાબર ગુડભેલીમાં આવેલા તેણીના માતા-પિતાના ઘરથી ૨૦ કિલોમીટર દૂર ચનટમાલ ગામમાં હતી. તેણીએ રાત્રે લગભગ ૮ વાગે પેટમાં તીવ્ર દુ:ખાવો થવાની ફરિયાદ કરી. તેણીના સસરા ૫૭ વર્ષીય દસમુ સાબર કહે છે, “હું તેણીને ખારિયાર [નગર]ની સબ-ડિવિઝનલ હોસ્પિટલમાં લઈ ગયો. ત્યાંના ડૉક્ટરે કહ્યું કે પરિસ્થિતિ ગંભીર છે અને તેમણે અમને નુઆપાડાની જિલ્લા હેડક્વાર્ટર હોસ્પિટલમાં જવાનું કહ્યું. પરંતુ અમે પહોંચ્યા ત્યાં સુધીમાં તુલસાનું નિધન થઇ ગયું હતું.”
