ਪੇਂਡੂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਪਾਹਜ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ

ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਪਾਹਜ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਲਈ ਸਰਕਾਰੀ ਨਿਯਮ ਲਾਗੂ ਹਨ, ਪਰ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਕੋਈ ਗਰੰਟੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਬਬਲੂ ਕੈਬਰਤਾ ਵਰਗੇ ਕੁਝ ਲੋਕ 2024 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਣਗੇ

ਪਾਰੀ ਇਹ ਅਧਿਆਪਕ ਦਿਵਸ ਸਪੈਸ਼ਲ ਐਜੁਕੇਟਰਾਂ ਨਾਲ਼ ਮਨਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਅਧਿਆਪਕ ਜੋ ਅਪੰਗ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਸਬਰ ਅਤੇ ਸੰਕਲਪਬੱਧ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨਾਲ਼ ਅਸੀਮ ਤੇ ਅਟੁੱਟ ਪਿਆਰ ਪਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ

ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਸਕੂਲ ਵਾਪਸੀ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਪਏ ਘਾਟੇ ਕਾਰਨ ਬੋਧਿਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣੇ ਨੇਮਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ-ਅਪਣਾਉਣ ਲਈ ਮੁੱਸ਼ਕਤ ਕਰਨੀ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ

ਤਿੰਨ ਮਨਾਖੇ (ਨਜ਼ਰੋਂ-ਸੱਖਣੇ) ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮਾਂ, ਸਰਨਯਾ ਖ਼ੁਦ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਛੱਡਣ ਜਾਂਦੀ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਲਣ ਤੇ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਪਾਲ਼ਣ ਵਾਲ਼ੀ ਇਸ ਮਾਂ ਨੂੰ ਗੁਮਮਿਦੀਪੁੰਡੀ ਤੋਂ ਚੇਨੱਈ ਤੱਕ ਦਾ 100 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਤੈਅ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ

ਮੁਥੂਰਾਜਾ ਦੀ ਬਾਂਹ ਚਿਤਰਾ ਦੇ ਮੋਢੇ 'ਤੇ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਾਹ-ਦਰਸੇਵਾ ਹਨ- ਮਦੁਰਈ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਇਹ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਔਕੜਾਂ ਦਾ ਇਕੱਠਿਆਂ ਰਲ਼ ਕੇ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਗ਼ਰੀਬੀ, ਖ਼ਰਾਬ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਅਸਮਰੱਥਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਰੋਜ਼ਮੱਰਾ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਹੋਰ ਔਖ਼ੇਰਾ ਬਣਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ

ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ ਵਿੱਚ ਵਿਸਥਾਪਤ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਬਣਾਈ ਗਈ 'ਰਖ-ਏ-ਅਰਥ' ਹਾਊਸਿੰਗ ਕਲੋਨੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੋਂ ਹੀ, ਦਿਮਾਗ਼ੀ ਲਕਵੇ (ਸੇਰੇਬ੍ਰਲ ਪਾਲਸੀ ਬੀਮਾਰੀ) ਨਾਲ਼ ਪੀੜਤ ਆਪਣੇ ਬੇਟੇ ਲਈ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਖ਼ਾਤਰ ਮਾਰੇ ਮਾਰੇ ਫਿਰਨ ਵਿੱਚ ਅਖ਼ੂਨ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ

ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਅਹਿਮਦਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੌਧਿਕ ਅਪੰਗ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਆਨਲਾਈਨ ਕਲਾਸਾਂ ਮਦਦਗਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਅਤੇ ਦਿਨ-ਬ-ਦਿਨ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਵਿਗੜਦੀ ਮਾਨਸਿਕ ਹਾਲਤ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਪੇ ਵੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਹਨ

ਖ਼ਰਾਬ ਲੱਤ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਮਛੇਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਭਗਤ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ, ਪਾਰਗਾਓਂ ਤੋਂ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਖਾਣਾ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਨਾਸ਼ਿਕ ਤੋਂ ਦਿੱਲੀ ਖੇਤੀ ਬਿੱਲਾਂ ਖਿਲਾਫ਼ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਡਟੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਕਰਨ ਵਾਹਨ ਮੋਰਚੇ ਵਿੱਚ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ

ਗੈਂਗਰੀਨ ਬੀਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਹਿਲੀਮ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦੋਵੇਂ ਹੱਥ ਤੇ ਦੋਵੇਂ ਪੈਰ ਗੁਆਉਣੇ ਪਏ ਸਨ। ਪਰ ਪਾਲਘਰ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਇਸ ਆਦਿਵਾਸੀ ਟੀਚਰ ਨੇ ਹਿੰਮਤ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਤੇ ਆਪਣੇ ਘਰੇ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਉਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਕੋਲ਼ 'ਆਨਲਾਈਨ ਸਿੱਖਿਆ' ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਦੇ ਮੌਕੇ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਹਨ

ਤਾਉਮਰ ਬੀਮਾਰੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਹੋਏ ਓਪਰੇਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਮਾਰ ਝੱਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪੂਨੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਹੜਸ਼ੀ ਪਿੰਡ ਦੀ ਬੀਬਾਬਾਈ ਲੋਇਰੇ ਦਾ ਸਰੀਰ ਝੁਕ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁਸ਼ੱਕਤ ਭਰਿਆ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣ ਕਾਰਨ ਸੁੰਗੜ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹ ਖੇਤੀ ਨਾਲ਼ ਜੁੜੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਲਕਵਾ ਮਾਰੇ ਪਤੀ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ਼ ਵੀ ਕਰਦੀ ਹਨ

ਅਕਸਰ ਬੌਧਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਜਿਣਸੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਨਨ ਸਿਹਤ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਜ਼ਬਰਨ ਹਿਸਟਰੇਕਟੋਮੀ (ਬੱਚੇਦਾਨੀ ਕੱਢਣ) ਜ਼ਰੀਏ ਉਲੰਘਣ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਵਾੜੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ, ਮਾਲਨ ਮੋਰੇ ਵਢਭਾਗੀ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦਾ ਸਾਥ ਮਿਲ਼ਿਆ

ਅੱਧੀ ਸਦੀ ਤੋਂ, ਝਾਰਖੰਡ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਸਿੰਘਭੂਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਖਾਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜਾਦੂਗੋੜਾ ਖਾਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਵੱਸੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਰੇਡੀਓਐਕਟਿਵ ਰਿਸਾਅ ਤੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਤਲਾਬਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਭਾਰੀ ਕੀਮਤ ਤਾਰ ਰਹੇ ਹਨ