ചോളംപോലെ വിസ്മയകരമായ ഒരു ഭാഷ

തന്റെ വിവാഹശേഷം ലൂണാദേയി ഗ്രാമത്തിലെ ഭർതൃവീട്ടിൽ ആദ്യമായി പ്രവേശിച്ചപ്പോൾ റീന പർതേതി അത്ഭുതപ്പെട്ടു.

"കുടുംബത്തിലെ കൊച്ചുകുട്ടികൾക്കുപോലും എന്റെ മാതൃഭാഷയിൽ [ഗോണ്ടി] നന്നായി സംസാരിക്കാൻ കഴിയുമായിരുന്നു", അവർ ഓർക്കുന്നു. റീനയാകട്ടെ, അവളുടെ ഗോണ്ട് സമുദായത്തിന്റെ ഭാഷ മനസ്സിലാക്കാൻപോലും പ്രയാസപ്പെടുകയായിരുന്നു. "എന്റെ ഗ്രാമത്തിൽ [മോയ] ആരും ഗോണ്ടി സംസാരിക്കാറില്ല" എന്നാണ്. അതിനുള്ള കാരണമായി 34-കാരിയായ ഈ ആദിവാസി കർഷക പറയുന്നത്.

ലൂണാദേയിലെ ജനസംഖ്യയുടെ 80 ശതമാനവും ഗോണ്ട് ഗോത്രവർഗക്കാരാണ്. "ഗോണ്ട് സമുദായത്തിൽപ്പെടാത്ത ആളുകൾക്കുപോലും ആ ഭാഷ സംസാരിക്കാൻ സാധിക്കും", അവർ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു.

"ഞങ്ങളുടെ അമ്മായിക്ക് ഗോണ്ടിയിൽ സംസാരിക്കാൻ അറിയില്ല! എന്ന് പറഞ്ഞ്, റീനയുടെ മരുമക്കളും അവരെ തമാശയ്ക്ക് കളിയാക്കുമായിരുന്നു, ഒരു ചിരിയോടുകൂടി ആ സംഭവം ഓർത്തുകൊണ്ട് അവർ കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്നു, "തുടക്കത്തിൽ ഞാൻ വളരെയധികം തപ്പിത്തടയുമായിരുന്നെങ്കിലും ഒടുവിൽ ഞാൻ അവരുമായി എന്റെ മാതൃഭാഷയിൽ സംസാരിക്കാൻ ആരംഭിച്ചു".

ഒരുകാലത്ത്, മധ്യപ്രദേശിൽ മാത്രമല്ല, മധ്യേന്ത്യയുടെ മറ്റ് ഭാഗങ്ങളിലും വ്യാപകമായി സംസാരിച്ചിരുന്ന ദ്രാവിഡ ഭാഷയാണ് ഗോണ്ടി. നാശത്തിന്റെ വക്കിലെത്താൻ സാധ്യതയുള്ള ഭാഷകളിലൊന്നായി യുനെസ്കോ ഇന്നതിനെ പട്ടികപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. സംസ്ഥാനത്തെ ഏറ്റവും വലിയ ആദിവാസി സമൂഹങ്ങളിലൊന്നാണ് ഗോണ്ട് സമുദായമെങ്കിലും അവരുടെ ഭാഷയുടെ നിലനിൽപ്പ് ഭീഷണിയിലാണ്.

ഗോണ്ടി സംസാരിക്കുന്നവരിൽ പലരും വിദ്യാഭ്യാസത്തിനും തൊഴിലവസരങ്ങൾക്കുമായി നഗരങ്ങളിലേക്ക് കുടിയേറുമ്പോൾ, ഹിന്ദിപോലുള്ള മറ്റ് ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഭാഷകളാണ് സംസാരിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നത്. ഇല്ലെങ്കിൽ തങ്ങൾ പുറന്തള്ളപ്പെട്ടേക്കാം എന്ന് അവർ ഭയക്കുന്നു. ഗോണ്ട് ആദിവാസികളിൽ രണ്ടിലൊരാൾക്ക് മാത്രമേ സാക്ഷരതയുള്ളൂ, കൂടാതെ ഈ സമുദായത്തിൽ പഠനമുപേക്ഷിക്കുന്നവരുടെ എണ്ണം വളരെ കൂടുതലാണെന്ന് സാമൂഹിക പ്രവർത്തകൻ രാംനാഥ് ഉയികെ പറയുന്നു.

വായിക്കുക: 'ഗോണ്ടി ഭാഷ ഞങ്ങളുടെ മതവും ജാതിയുമാണ്'

ലൂണാദേയിലെ ഏകദേശം 1,000 താമസക്കാരിൽ മിക്കവരെയുംപോലെ, റീനയും ഭർത്താവ് മന്ത്രാമും കർഷകരാണ്. തങ്ങൾ കൃഷി ചെയ്യുന്ന ഒരേക്കർ ഭൂമിയിൽ അവർ സ്വന്തം ഉപഭോഗത്തിനായി ചോളം വിളയിക്കുന്നു. പാണ്ഡുർണ തെഹ്സിലിലെ ലൂണാദേയിലുള്ള അവരുടെ വീട് അവരുടെ കൃഷിയിടത്തിൽനിന്നും അല്പം ദൂരെയാണ്.

പാരി അവരെ സന്ദർശിച്ച ദിവസം, ആ ദമ്പതികൾ അവരുടെ പാടത്തെ വിളവ് ഏതുനിമിഷവും മഴയിൽ നശിച്ചേക്കാമെന്ന ആശങ്കയിലായിരുന്നു.

ആകാശം ഇരുണ്ട കാർമേഘങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞിരുന്നു, ഇടിമിന്നലിനെത്തുടർന്നുണ്ടായ ചാറ്റൽ മഴ ശക്തി പ്രാപിക്കുകയു ചെയ്തിരുന്നു. വിളവെടുപ്പിനു ഏകദേശം മൂപ്പെത്തിനിൽകുന്ന മക്ക (ചോളം) പരിശോധിക്കാൻ റീനയും മന്ത്രാമും തങ്ങളുടെ കൃഷിയിടത്തിലേക്ക് തിടുക്കത്തിൽ പാഞ്ഞു.

"ഛുയി, ഛൌർ, ബൂച്ച്, ടോട്ട"... വാക്കുകൾ ഒന്നിനുപുറകെ മറ്റൊന്നായി റീനയുടെ നാവിൽനിന്നും പൊഴിയുന്നു. റീനയുടെ കൈകൾ ചോളച്ചെടിയുടെ ഭാഗങ്ങൾക്കനുസൃതമായ ഗോണ്ടി പദങ്ങളുമായി സമന്വയത്തിൽ ചലിക്കുന്നു. മഴ നിന്നപ്പോൾ, ഹൃസ്വമായ ഒരു ഗോണ്ടി പദാവലി പഠനത്തിനുള്ള സമയമായി. റീന ഞങ്ങൾക്ക് ഛുയി കാണിച്ചുതന്നതിനുശേഷം, അതിനെ വേഗത്തിൽ പൊളിച്ചു. മുത്തുപോലെ തിളങ്ങുന്ന പുതിയ വെളുത്ത ചോള വിത്തുകൾ ബൂച്ചിലൂടെ തിളങ്ങുന്നത് കാണിച്ചുതരുന്നു. ഗോണ്ടിയിൽ പതൗഡ് എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന ചോളത്തിന്റെ പുറം ഇലകളാണ് ഛുയി, അതേസമയം ചോളത്തിന്റെ മുകളിൽ തൂങ്ങിക്കിടക്കുന്ന പട്ടുപോലുള്ള ഇഴകളുടെ കൂട്ടമാണ് ബൂച്ച്, തന്റെ ഗോണ്ടി വാക്കുകളുടെ പരിജ്ഞാനത്തിൽ നിശബ്ദമായി അഭിമാനിക്കുന്ന റീന നമ്മോട് പറയുന്നു.

"ഒരു ചോളച്ചെടിയുടെ ഒരു ഭാഗവും ഒരിക്കലും പാഴാകില്ല, ടോട്ട പോലും", വിത്തുകൾ എടുത്തുകഴിഞ്ഞാൽ അവശേഷിക്കുന്ന ചുള്ളിക്കമ്പിനെ പരാമർശിച്ച് 49-കാരനായ മന്ത്രാം സൂചിപ്പിച്ചത്.

ടോട്ട (ടൂൺട് എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു) എന്നത് ചോളക്കതിരിന്റെ കമ്പാണ്. ഇത് പലപ്പോഴും പാചക ഇന്ധനമായും ശൈത്യകാലത്ത് തീ കത്തിക്കാനും ഉപയോഗിക്കുന്നു. പിന്നീട് പശുക്കൾക്കും ആടുകൾക്കും ടോട്ടയ്‌ക്കൊപ്പം കാലിത്തീറ്റയായി ബൂച്ചും ഛുയിയും നൽകുന്നു. തുടർന്ന്, ചോളച്ചെടിയുടെ പൂവിനെ ഛൌർ എന്നാണ് വിളിക്കുന്നതെന്ന് മന്ത്രാം പഠിപ്പിക്കുന്നു.

മധ്യപ്രദേശിലെ ചോള നഗരം എന്നാണ് ചിന്ദ്‌വാഡ അറിയപ്പെടുന്നത്. കർണാടകയ്ക്ക് ശേഷം ഏറ്റവും കൂടുതൽ ചോളം ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന രണ്ടാമത്തെ സംസ്ഥാനമാണിത്.

ചോളം (സിയാ മേയ്സ്) പുല്ലുകളുടെ (പോയേസിയെ) കുടുംബത്തിൽപ്പെട്ട ഒരു ചെടിയാണ്. ഈ ജില്ലയിലെ കർഷകർക്ക് കൂടുതൽ ലാഭകരവും സാമ്പത്തികമായി താങ്ങാവുന്നതുമായ വിളയായി ഇത് വളർന്നുവന്നിട്ടുണ്ട്. റീനയെയും മന്ത്രാമിനെയുംപോലെ, ജില്ലയിലെ മറ്റ് ഗോണ്ടുകൾ സമ്മിശ്രക്കൃഷി പരിശീലിക്കുന്നു - അതായത് ഗോതമ്പ്, സോയാപയർ, കരിമ്പ്, പരുത്തി എന്നിവയ്ക്കൊപ്പം ഉഴുന്ന്, തുവര തുടങ്ങിയ പയർവർഗ്ഗങ്ങളും, ബർബാട്ടി (അച്ചിങ്ങ പയർ) പോലുള്ള പച്ചക്കറികളും ഇവർ കൃഷി ചെയ്യുന്നു. അങ്ങനെ വർഷങ്ങളായി, ജൊവാർ (അരിച്ചോളം), ഗോതമ്പ് എന്നിവയുടെ ഉത്പാദനത്തിൽ ഗണ്യമായ കുറവുണ്ടായിട്ടുണ്ട്.

"കുഴൽക്കിണറുകൾ ലഭ്യമായവർക്ക് മാത്രമേ യഥാർത്ഥത്തിൽ നല്ല ഗോതമ്പ് വിളയിക്കാൻ സാധിക്കൂ," മന്ത്രാം ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു.

ഇനി സന്തരംഗ് (ഓറഞ്ച്) തൈകൾ നടാനാണ് ഈ കുടുംബം തീരുമാനിച്ചിരിക്കുന്നത്. "ഇത് ഞങ്ങൾക്ക് ചോളത്തിനേക്കാൾ മികച്ച വില നൽകും. അടുത്ത നാലോ അഞ്ചോ വർഷത്തേക്ക് നല്ല വിളവും കിട്ടും", റീന പറയുന്നു. മറ്റ് വിളകളേക്കാൾ ഉയർന്ന വില വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നുണ്ട് കമ്പനികൾ. മുഴുവൻ വിളവും അവർ വാങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നു. അതിനാൽ ഗ്രാമത്തിലെ മറ്റ് കർഷകരും ക്രമേണ ഓറഞ്ച് കൃഷിയിലേക്ക് മാറുകയാണ്.

വിവാഹശേഷം ലൂണാദേയിൽ എത്തിയ റീന ചോളത്തിൻ്റെ വിളവ് വളരെ കുറയുന്നുണ്ടെന്നു കണ്ടെത്തി. വർഷത്തിൽ മൂന്നുമുതൽ ഒന്നര ക്വിന്റൽവരെയായിരുന്നു വിളവ്. "ചാണകവളവും യൂറിയയും ഉപയോഗിച്ചുള്ള ശരിയായ മിശ്രിതം ചേർക്കുമ്പോൾ വിളവ് വർദ്ധിക്കുന്നു" എന്നവർ പറയുന്നു.

മുമ്പ്, ഓരോ ഗോണ്ട് വീടിന്റെയും മേൽക്കൂരയിൽ മഴവെള്ളത്തിൽനിന്നും, കീടങ്ങളിൽനിന്നും, അലഞ്ഞുതിരിയുന്ന കന്നുകാലികളിൽനിന്നും മറ്റും രക്ഷിക്കാൻ പരുത്തിത്തുണികൊണ്ട് മൂടിയ ചോളക്കതിരുകൾ തൂങ്ങിക്കിടക്കുമായിരുന്നു. ഇന്ന്, മിക്ക കുടുംബങ്ങളും ഈ പരമ്പരാഗത രീതി പിന്തുടരുന്നില്ല, കാരണം വിത്തുകൾ ഇപ്പോൾ വിപണിയിൽ പാക്കറ്റുകളിൽ ലഭ്യമാണ്.

"ഞങ്ങൾക്ക് [ഗോണ്ട് സമുദായക്കാർക്ക്] ചോളത്തരി കൊണ്ടുണ്ടാക്കുന്ന റോട്ടി വളരെ ഇഷ്ടമാണ്; അത് ഞങ്ങളുടെ ആരോഗ്യവും ശക്തിയും സംരക്ഷിക്കും, കൂടാതെ അത് കൂടുതൽ പോഷകസമൃദ്ധവുമാണ്" റീന പറയുന്നു, "സാവൻ [ജൂൺമുതൽ സെപ്റ്റംബർവരെ] ഏറ്റവും തിരക്കേറിയ സമയമാണ്, കാരണം ഇക്കാലത്ത് ചോളച്ചെടികളും കളകളും വേഗത്തിൽ വളരുന്നു." നിദായി (കള പറിക്കുന്നതിനുള്ള ഗോണ്ടി പദം) കൂടുതലും ചെയ്യുന്നത് ഗ്രാമത്തിലെ സ്ത്രീകളാണ്.

"ആ ദിവസങ്ങളിൽ അവർ നിദായി ഗീത് പാടുമായിരുന്നു എന്ന് എന്റെ അമ്മായിയമ്മ എന്നോട് പറയാറുണ്ട്," റീന പറയുന്നു. "പക്ഷേ എനിക്ക് അവയൊന്നും അറിയില്ല," അവർ ഒരു ചമ്മലോടെ ചിരിക്കുന്നു. "ഇക്കാലത്ത്, നമ്മുടെ പക്കൽ ചാര മാർ ദവ (കളനാശിനി) ഇല്ലേ?"

കാലക്രമേണ, ചോളപ്പാടങ്ങളിലെ കളകൾ ഫലപ്രദമായി നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടു, മറ്റ് പല കാർഷികപാരമ്പര്യങ്ങളെയും പോലെ നിദായി ഗീതും മണ്മറഞ്ഞുപോയി.

ഈ കഥ ആദ്യം റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തത് ഹിന്ദിയിലാണ്.

ഈ കഥ പറയാൻ സഹായിച്ചതിന് പ്രദീപൻ എൻ‌ജി‌ഒയിലെ രാംനാഥ് ഉയികെയ്ക്കും, ചിന്ദ്‌വാഡയിലെ പരർത്ഥ് സമിതി എൻ‌ജി‌ഒയുടെ സ്ഥാപകാംഗം മഞ്ജിരി ചണ്ടെയ്ക്കും റിപ്പോർട്ടർ നന്ദി പറയുന്നു. ഗോണ്ടി ഭാഷയിലെ വ്യാഖ്യാനത്തിന് സഹായിച്ച റീന പർതേതി, കിരൺ അദംചെ, ദിക്ഷ ഇൻവതി എന്നിവർക്കും കൃതജ്ഞത രേഖപ്പെടുത്തുന്നു.

അസിം പ്രേംജി യൂണിവേഴ്സിറ്റിയുടെ പിന്തുണയോടെയുള്ള ഒരു സംരംഭമാണ് പാരിയുടെ എൻ‌ഡേൻ‌ജേഡ് ലാംഗ്വേജസ് പ്രോജക്ട് (ഇ.എൽ.പി.). ഇന്ത്യയിലെ നാശത്തിന്റെ വക്കിലെത്തിനിൽക്കുന്ന ഭാഷകളെ, ആ ഭാഷ സംസാരിക്കുന്നവരുടെ ശബ്ദത്തിലൂടെയും ജീവിതാനുഭവങ്ങളിലൂടെയും രേഖപ്പെടുത്തിവെക്കുകയാണ് അതിന്റെ ലക്ഷ്യം.

പരിഭാഷ:വിശാലാക്ഷി ശശികല (വൃന്ദ)