ਤਾਰਿਕ ਅਹਿਮਦ ਨੇ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਦਸ ਸਾਲ ਬਿਤਾਏ ਹਨ। ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ, ਉਹ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਅ 'ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਹ 2009 ਤੋਂ 2019 ਤੱਕ ਕੇਂਦਰੀ ਸਮਗਰ ਸਿੱਖਿਆ ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ ਵਿਦਿਅਕ ਵਲੰਟੀਅਰ ਰਹੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਰਾਸ ਖੇਤਰ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ 'ਤੇ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਸ਼ੂਪਾਲਕ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਇਆ-ਲਿਖਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ ਜੋ ਆਪਣੀਆਂ ਭੇਡਾਂ ਅਤੇ ਬੱਕਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਾਲ਼ਲੈ ਕੇ ਲੱਦਾਖ (ਲੱਦਾਖ) ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਰਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪਰ 2019 ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਰਾਜ ਨੂੰ ਦੋ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ - ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਅਤੇ ਲੱਦਾਖ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਨੌਕਰੀ ਗੁਆ ਦਿੱਤੀ। ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ – ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਘਰ ਰਾਜੌਰੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕਾਲਾਕੋਟ ਵਿੱਚ ਹੈ - ਉਹ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਤਾਰਿਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਜਿਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਰਾਜ ਨੂੰ ਦੋ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਹੀ ਸਾਡੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪਿਆ ਹੈ।'' ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਸਭ ਭੁੱਲ-ਵਿਸਰ ਜਾਣ ਮਗਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
''ਕਾਰਗਿਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਜ਼ੀਰੋ ਪੁਆਇੰਟ ਤੋਂ ਦਰਾਸ ਤੱਕ ਇੱਕ ਵੀ ਮੋਬਾਈਲ ਸਕੂਲ ਜਾਂ ਅਸਥਾਈ ਅਧਿਆਪਕ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹੁਣ ਸਾਡੇ ਬੱਚੇ ਜਾਂ ਤਾਂ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਭਟਕਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਭੋਜਨ ਵਾਸਤੇ ਮੁਕਾਮੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ," ਕਾਲਾਕੋਟ ਦੇ ਬਥੇਰਾ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਰਪੰਚ ਸ਼ਮੀਮ ਅਹਿਮਦ ਬਾਜਰਾਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਅਸਥਾਈ ਸਕੂਲ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਬਕਰਵਾਲ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਈ ਅਤੇ ਅਕਤੂਬਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪਰਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਖੁੰਝ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿਆਣੇ ਸਿੱਖਿਆ ਤੋਂ ਕੱਟੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੱਖੋਂ ਆਪਣੇ ਸਹਿਪਾਠੀਆਂ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। 2013ਦੀ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਨਜਾਤੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਬਕਰਵਾਲ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਕੁੱਲ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 32ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੈ, ਜੋ ਰਾਜ ਦੇ ਬਾਕੀ ਪਿਛੜੇ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦੇ ਪੱਧਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ।









