કારદગા ગામમાં બાળકનો જન્મ થાય ત્યારે પરિવારો સૌથી પહેલા તેની જાણ સોમાક્કા પૂજારીને કરે છે. તેઓ, લગભગ 9000 લોકોના આ ગામના એવા કેટલાક કલાકારોમાંના એક છે જેઓ હજી આજે પણ ઘેટાંના વાળમાંથી બંગડીઓ બનાવી શકે છે. સ્થાનિક રીતે કંડા તરીકે ઓળખાતા આ આભૂષણો શુભ મનાય છે અને નવજાત શિશુના કાંડા પર પહેરાવવામાં આવે છે.
ઉંમરના 50 મા દાયકાના અંતમાં પહોંચેલા સોમાક્કા કહે છે, "ઘણીવાર ઘેટાં ગોચરની શોધમાં ગામડાંઓમાં ફરે છે, ડર્યા વિના ખરાબ હવામાનનો સામનો કરે છે અને જાતજાતના લોકોને મળે છે." ઘેટાંને સહનશક્તિનું પ્રતીક મનાય છે, અને તેમના વાળમાંથી બનાવેલ કંડા બાળકને ખરાબ નજરથી બચાવે છે એમ મનાય છે.
પરંપરાગત રીતે ધનગર સમાજની મહિલાઓ આ બંગડીઓ બનાવતી આવી છે. આજે કરાદગામાં માત્ર આઠ ધનગર પરિવારો જ આ કળા સાથે સંકળાયેલા છે. સોમાક્કા મરાઠીમાં કહે છે, “નિમ્મ ગાવાલા ઘાતલ આહે [આ ગામના અડધા બાળકોના કાંડા મેં જ આ બંગડીઓથી શણગાર્યા છે]." કારદગા ગામ મહારાષ્ટ્રની સરહદને અડીને આવેલા કર્ણાટકના બેળગાવી જિલ્લામાં આવેલું છે, અને તેથી સોમાક્કા જેવા ઘણા રહેવાસીઓ કન્નડ અને મરાઠી બંને ભાષા બોલી શકે છે.
સોમાક્કા કહે છે, "દરેક જાતિ અને ધર્મના લોકો કંડા લેવા અમારી પાસે આવે છે."
બાળપણમાં સોમાક્કાએ તેમના માતા સ્વર્ગસ્થ કિસ્નાબાઈ બનકરને કારદગામાં કેટલાક સારામાં સારા કંડા બનાવતા જોયા હતા. તેઓ કહે છે, "કંડા બનાવતા પહેલા મા ઘેટાંના વાળના દરેકેદરેક સેર [તેને લોકર પણ કહેવાય છે] શા માટે તપાસતી એ જાણવાની મને ઉત્સુકતા રહેતી." તેઓ યાદ કરે છે કે તેમની માતા પાતળી સેરોનો ઉપયોગ કરતી કારણ કે તેને આકાર આપવાનું સરળ હોય છે. કંડા બનાવવા માટે ઘેટાંના શરીર પરથી પહેલી વખત ઉતારવામાં આવતા વાળનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે કારણ કે એ પ્રમાણમાં બરછટ હોય છે. "(કંડા બનાવવામાં વાપરી શકાય એવા) યોગ્ય પ્રકારના વાળ સોમાંથી માંડ એક ઘેટામાં જોવા મળે છે."
સોમાક્કા તેમના પિતા સ્વર્ગસ્થ અપ્પાજી બનકર પાસેથી કંડા બનાવતા શીખ્યા. તેઓ ત્યારે 10 વર્ષના હતા અને એ શીખતા તેમને બે મહિના લાગ્યા હતા. ચાર દાયકા પછી સોમાક્કા કંડા બનાવવાનું ચાલુ રાખે છે અને તેઓ આ કળાની ઘટી રહેલી લોકપ્રિયતા વિશે ચિંતિત છે: “આજકાલ તો યુવાન ભરવાડો ઘેટાં જ ચરાવતા નથી. પછી ઘેટાંના વાળ સાથે સંકળાયેલી આ હસ્તકલા વિશે તો તેઓ શું જાણતા હોય?
