विस्थापनाच्या विस्तृत नोंदी

भारतभर, गेली कित्येक दशकं लोक महामार्ग, धरणं, वीज प्रकल्प, खाणी आणि इतर प्रकल्पांमुळे तसंच नैसर्गिक आपत्तीमुळे विस्थापित झाले आहेत. त्यांची घरं, उपजीविका हिरावल्या गेल्या आहेत, पुरेशी नुकसान भरपाई मिळालेली नाही आणि त्यांची काही चूक नसताना त्यांना जबरदस्ती आयुष्य नव्याने उभारण्याचं आव्हान पेलावं लागलं आहे – कसं ते पारीवरच्या या काही कहाण्या सांगतील

Author

Translator

मुदुमलईतील आदिवासी – विश्वासघात आणि विस्थापन

मुदुमलई व्याघ्र प्रकल्पाच्या बफर क्षेत्रातल्या सात पाड्यांवरच्या आदिवासी कुटुंबांनी नुकसान भरपाईची रक्कम स्वीकारून त्यांच्या पूर्वजांपासून असलेल्या जमिनी सोडून दिल्या, फसवणूक आणि धाकदपटशाच्या या त्यांच्या कहाण्या

१३ फेब्रुवारी २०२० । प्रीती डेव्हिड

पडत्या पुलाखालचं जमीनदोस्त जगणं

पुलाच्या दुरुस्तीसाठी उत्तर कोलकात्याची तल्ला वस्ती पाडली त्याला महिना झाला, पण आजही तात्पुरत्या निवाऱ्यात हलवलेली कुटुंबं पुनर्वसनाच्या प्रतीक्षेत आहेत

२० जानेवारी २०२०| स्मिता खातोर

समृद्धी महामार्गामुळे पारधी मुलांची शाळा जमीनदोस्त

एका फासे पारधी शिक्षकानं पिढ्या न् पिढ्या सामाजिक कलंकाचा सामना करणाऱ्या, दारिद्र्यात पिचत पडलेल्या आपल्या समाजातल्या मुलांसाठी महाराष्ट्रातल्या अमरावती जिल्ह्यात शाळा सुरू केली. ६ जून रोजी ही शाळा जमीनदोस्त करण्यात आली आणि आता इथल्या विद्यार्थ्यांवर चिंता आणि अनिश्चिततेच्या सावट आलं आहे

१९ जून २०१९| ज्योती शिनोळी

समृद्धीने जमीनदोस्त चिराडपाडा

मुंबई नागपूर समृद्धी महामार्गाचा एक पूल जेव्हा ठाणे जिल्ह्यातल्या चिराडपाड्यातून जाईल आणि लवकरच याच गावाबाहेर अनेक दशकांपासून वसलेल्या चार कातकरी आदिवासी कुटुंबांच्या झोपड्या आणि रोजगार हिरावून घेतला जाईल

१५ मे २०१९| ज्योती शिनोळी

'निदान इथे आम्हाला स्वतःची जमीन तरी आहे'

मध्य प्रदेशातील पन्ना वाघ प्रकल्पाच्या बफर क्षेत्रातील रामपुरा या लहानशा गावच्या रहिवाशांना गाव सोडून जायला सांगण्यात आलं आहे. पण, ते म्हणतात, पर्यायी जमीन मिळाली नसताना आम्ही कुठे जायचं?

२ जून २०१९ | मैत्रेयी कमलनाथन

कामाच्या शोधात, रस्त्यावरची बिऱ्हाडं

राजधानीतल्या थंडगार रस्त्यांवर छत्तीसगड, महाराष्ट्र आणि इतर राज्यातल्या स्थलांतरित कामगारांनी आपले संसार थाटलेत, बांधकामावर आणि इतर ठिकाणी काम शोधण्याचा त्यांचा प्रयत्न सुरू आहे

१८ डिसेंबर २०१९ | पुरुषोत्तम ठाकूर

जमिनीच्या किंमती तेजीत, शेती मात्र घाट्यात

आंध्र प्रदेशाच्या काही गावांमध्ये, जिथे नवी राजधानी अमरावती वसवली जात आहे, तिथल्या जमिनींचे व्यवहार तेजीत आल्याने काही शेतकऱ्यांना मोठा फायदा झाला आहे पण छोटे जमीनमालक मात्र यात भरडले जात आहेत आणि हलाखीत आहेत

२७ फेब्रुवारी २०१९| राहुल मगंती

‘आम्हाला कबूल केलेल्या नोकऱ्या शासनाने आम्हाला द्याव्यात’

आंध्र सरकारने अमरावतीसाठी जमिनी ताब्यात घेतल्यानंतर अनेक भूमीहीन शेतमजुरांचं शेतीतलं काम गेलंय, तरुण मजूर कृष्णा नदीपासच्या रेतीच्या उत्खननासाठी काम करतायत, स्त्रियांच्या तर हातचं कामच गेलंय

५ नोव्हेंबर २०१९| राहुल मगंती

नवी राजधानी, जुने भेदाभेद

आंध्र प्रदेशची नवीन राजधानी अमरावती जिथे उभारली जातीये तिथे दशाकानुदशकं ‘इनाम’ जमिनी कसणाऱ्या, विस्थापित शेतकऱ्यांचा हाच सवाल आहे की जमिनीची मालकी असणाऱ्या शेतकऱ्यांपेक्षा त्यांना कमी मोबदला देण्याचं कारण काय

१८ जानेवारी २०२० | राहुल मगंती

‘ही काही लोकांची राजधानी नाहीये’

अमरावती, मोठा सरकारी गाजावाजा होऊन वसत असणाऱ्या आंध्राच्या या नव्या महाराजधानीपायी हजारो शेतकरी त्यांच्या सुपीक जमिनींवरून विस्थापित होणार आहेत. अनेक जण याचा विरोध करत असले तरी अनेकांनी भू-एकत्रीकरण योजनांसाठी जमीन दिली आहे

१५ फेब्रुवारी २०१९| राहुल मगंती

अतिरिक्त ऊर्जेच्या राज्यात वंचितांच्या व्यथा

आंध्र प्रदेशातील श्रीकाकुलम् जिल्ह्यातील हजारो गावकऱ्यांना एका आण्विक ऊर्जा प्रकल्पाला आपला जमिनी आणि उपजीविकांवर पाणी सोडावं लागणार आहे, जेव्हा राज्यात पुरेशी ऊर्जा उपलब्ध आहे आणि नवीन क्षमता खरं तर खूप खर्चिक ठरणार आहे

६ मार्च २०१९| राहुल मगंती

‘आम्हाला आमचं गावही नाही, ना आमचा देश’

गेली अनेक दशकं मुंबईतील बोरिवली येथील राष्ट्रीय उद्यानात पुरेशा पाण्याच्या आणि इतर सुविधा नसतानाही वारली समुदाय राहत आहे, कारण त्यांना भीती आहे पुनर्वसनाची. जगण्यासाठी चाललेल्या त्यांच्या या संघर्षात त्यांना आपली वैशिष्ट्यपूर्ण कला देखील गमवावी लागली आहे.

१९ ऑक्टोबर २०१८| अपेक्षिता वार्ष्णेय