તેમાં શાનુના પિતરાઈ ભાઈ, વિશ્વનાથ સેન છે, જેમણે તેમને સૌ પ્રથમવાર શંખને કોતરીને તેમાંથી શણગારવાળી બંગડીઓ કેવી રીતે બનાવવી તે શીખવ્યું હતું.
પોતાના યુવાન જીવનકાળના અડધા કરતાં વધુ સમયથી આ કામ કરનારા 31 વર્ષીય શાનુ ઘોષ સમજાવે છે, “હું બંગડીઓ પર ડિઝાઇન કોતરું છું અને પછી હું તેને મહાજન [કોન્ટ્રાક્ટરો]ને વેચવા માટે મોકલું છું. હું ફક્ત શંખની નિયમિત બંગડીઓ જ બનાવું છું, પરંતુ બીજા ઘણા કારીગરો છે જેઓ કોતરેલી બંગડીઓ અને શંખ ઉપર સોનાનો ઢોળ ચઢાવી આપે છે.”
શંખ કામ કરતા આ કારીગર પશ્ચિમ બંગાળના ઉત્તર 24 પરગણા જિલ્લામાં બરાકપુરમાં શંખબનિક કોલોનીના એક વર્કશોપમાં છે. આજુબાજુનો વિસ્તારમાં ઠેર ઠેર શંખ કામમાં જોતરાયેલા વર્કશોપ જોવા મળે છે. તેઓ કહે છે, “લાલકુઠીથી ઘોષપારા સુધી, મોટી સંખ્યામાં શંખના કારીગરો બંગડીના ઉત્પાદનમાં કામ કરે છે.”
મહાજનો આંદામાન અને ચેન્નાઈથી શંખ આયાત કરે છે. શંખ એ દરિયાઈ ગોકળગાયનું કાચલું છે. કાચલાના કદના આધારે, તેનો ઉપયોગ કાં તો ફૂંકવા માટેના શંખ તરીકે કરી શકાય છે, કાં તો બંગડીઓ બનાવવા માટે આગળ મોકલી શકાય છે. જાડા અને ભારે શંખમાંથી બંગડીઓ બનાવવી સરળ હોય છે, કારણ કે નાનો અને ઓછા વજનનો શંખ ડ્રીલમાં સરળતાથી તૂટી જાય છે. તેથી હળવા કાચલામાંથી શંખ બનાવવામાં આવે છે, જ્યારે ભારે શંખને બંગડીઓ બનાવવા માટે બાકી રાખવામાં આવે છે.










