ದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೀಮಂತ ರಾಜ್ಯದ ಬಡ ಶಾಸಕ

ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಎನ್ನುವುದು ತಿಳಿಯುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಅಕೌಂಟ್‌ ಕೂಡ ಇದ್ದಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದಿವಾಸಿ ವಸತಿ ಶಾಲೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಅವರ ಪತ್ನಿ 15,000 ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಸಾಲವಾಗಿ ನೀಡಿದರು. ಪಕ್ಷದ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ತಮ್ಮಿಂದಾದಷ್ಟು ಹಣವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಕೊಟ್ಟರು. ಹೀಗೆ, ಚುನಾವಣಾ ನಾಮಪತ್ರ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಮುನ್ನ ಅವರು ಒಟ್ಟು 52,000 ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು.

ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ವಿನೋದ್ ನಿಕೋಲೆ ಅವರ ಪರವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ಎದುರಾಳಿ, ದಹನು ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ 2014ರಲ್ಲಿ 16,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮತಗಳ ಅಂತರದಿಂದ ಜಯಗಳಿಸಿದ್ದ ಹಾಲಿ ಶಾಸಕ ಧನಾರೆ ಪಸ್ಕಲ್ ಜನ್ಯಾ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದಿಂದ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ್ದರು. ಆ ವರ್ಷದ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ 82 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಹಣವನ್ನು ಖರ್ಚು ಮಾಡಿದ್ದಾಗಿ ಆ ಪಕ್ಷವೇ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತ್ತು.

ಆದರೆ ಫಲಿತಾಂಶ ಬಂದಾಗ ಹಣವೆನ್ನುವುದು ಒಂದು ವಿಷಯವೇ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ. ನಿಕೋಲೆ ಸುಮಾರು 5,000ಕ್ಕಿಂತ ಒಂದಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಮತಗಳ ಅಂತರದಿಂದ ಜಯಗಳಿಸಿದ್ದರು.

"ಸಹೋದರ ಸಂಬಂಧಿಯೊಬ್ಬರು ನನಗೆ ಸುಮಾರು 70,000 ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಸಾಲವಾಗಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದ. ಚುನಾವಣೆಗೂ ಮೊದಲು ನನ್ನ ಬಳಿಯಿದ್ದ ಹಣವೆಂದರೆ ಆ 70,000 ರೂಪಾಯಿ ಮಾತ್ರ" ಎಂದು ಅವರು ತುಸು ಕಹಿಯೆನ್ನಿಸುವ ನಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೇಳಿದರು. ಅವರು ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ದಹನು ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿನ ತಮ್ಮ ಕಚೇರಿಯ ಹೊರಗೆ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಕುರ್ಚಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನರೇ ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ದಹನು ಪಟ್ಟಣ ಪಾಲ್ಘರ್‌ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಸೇರಿದೆ.

ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ಕೇಳಿದರೆ ಯಾವುದೋ ಕಾಲದ ಭಾರತದ ಕತೆಯಂತೆ ಕೇಳಬಹುದು. ಆದರೆ ಇದು ಒಂದು ಬಾರಿಯಲ್ಲ ಎರಡು ಬಾರಿ ಇದೇ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದೆ. 2019ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ 2024ರಲ್ಲಿ ಈ ಘಟನೆ ನಡೆದಿದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಬಿಜೆಪಿ ಒಂದೊಂದು ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲೂ ಅಬ್ಬರದ ಪ್ರಚಾರ ಹಾಗೂ ಹಣದ ಹೊಳೆ ಹರಿಸಿ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳನ್ನು ಮಣಿಸುತ್ತಿರುವ ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ. ಭಾರತ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷದ (ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ವಾದಿ) 48 ವರ್ಷದ ವಿನೋದ್ ನಿಕೋಲೆ ಅವರು ಎರಡನೇ ಅವಧಿಗೆ ಶಾಸಕರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುವ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಇನ್ನೊಂದು ವಿಷಯವೆಂದರೆ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಶಾಸಕರಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 93ರಷ್ಟು ಮಂದಿ ಕೋಟ್ಯಧಿಪತಿಗಳು. ಜೊತೆಗೆ ಒಟ್ಟು ರಾಜ್ಯ ಆಂತರಿಕ ಉತ್ಪನ್ನದ (ಜಿಎಸ್‌ಡಿಪಿ) ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೀಮಂತ ರಾಜ್ಯವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

ದಹನು ಪಟ್ಟಣದಿಂದ ನಾಲ್ಕು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ವಾಕಿ ಗ್ರಾಮದವರಾದ ನಿಕೋಲೆಯವರ ತಂದೆ ತಾಯಿ ಇಟ್ಟಿಗೆ ಭಟ್ಟಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದೀಗ ಇವರು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಅತ್ಯಂತ ಬಡ ಶಾಸಕರಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಇನ್ನೊಂದು ವಿಷಯವೆಂದರೆ ದೇಶದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಚುನಾವಣಾ ವೆಚ್ಚ ಮಾಡುವ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದೆ. ನಿಕೋಲೆಯವರ ಬಳಿ ಮತದಾನಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಹಂಚು ಸಾಕಾಗುವಷ್ಟು ಹಣವಾಗಲಿ, ಅಜೆಂಡಾವನ್ನು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಲು ದೊಡ್ಡ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ತಂಡವನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಲಿ ಸಾಧ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ಬಂಡವಾಳವೆಂದರೆ ಜನರೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತಿರುವುದು, ತಳಮಟ್ಟದ ಚಳುವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ರೈತರು ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಮಿಕರಂತಹ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿರುವುದು.

ಈ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ, ಕೇವಲ 10 ದಿನಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ, ಸಿಪಿಐ(ಎಂ) ನ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕಿಸಾನ್ ಸಭಾ (ಎಐಕೆಎಸ್), ಪಾಲ್ಘರ್, ನಾಸಿಕ್ ಮತ್ತು ಅಹಲ್ಯಾನಗರದ (ಹಿಂದಿನ ಅಹಮದ್‌ನಗರ) ಬುಡಕಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಎರಡು ಆದಿವಾಸಿ ರೈತರ ಬೃಹತ್ ಪ್ರತಿಭಟನಾ ಮೆರವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿತ್ತು. ಜನವರಿ 19, 2025ರಂದು, 50,000 ರೈತರು ಪಾಲ್ಘರ್ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ ಕಚೇರಿಯತ್ತ ಮೆರವಣಿಗೆ ನಡೆಸಿ, ಭೂ ಹಕ್ಕುಗಳ ಉತ್ತಮ ಅನುಷ್ಠಾನ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳ ಕಲ್ಪನೆ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟರು.‌

ಅದಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪ ದಿನಗಳ ನಂತರ, ನಾಸಿಕ್‌ನ ಸಾವಿರಾರು ರೈತರು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿ ಮುಂಬೈ ಕಡೆಗೆ ಮೆರವಣಿಗೆ ಹೊರಟರು.

2006ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅರಣ್ಯ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು (ಎಫ್‌ಆರ್‌ಎ) ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು. ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅರಣ್ಯವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿನ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಮೇಲೆ ಹಕ್ಕು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಗ್ರಾಮ ಸಭೆಗಳು ಬೇಡಿಕೆಗಳ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸುತ್ತವೆ; ಉಪ-ವಿಭಾಗೀಯ ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲಾ ಸಮಿತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಈ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅರ್ಜಿಗಳ ವಿಲೇವಾರಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ ಅರಣ್ಯವಾಸಿಗಳನ್ನು ಒಕ್ಕಲೆಬ್ಬಿಸದಂತೆ ಈ ಕಾಯ್ದೆ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಆದರೆ ಇದೆಲ್ಲ ಕಾಗದದಲ್ಲೇ ಉಳಿದು ಹೋಗಿದೆ. ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಕಾಡಿನ ಜನರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಏನೂ ಬದಲಾಗಿಲ್ಲ. ಎಐಕೆಎಸ್ ಹೇಳಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಎರಡು ರೈತರ ಪ್ರತಿಭಟನಾ ಮೆರವಣಿಗೆಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಅರಣ್ಯ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅನೇಕ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸುವುದಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದೆ.

ಖುದ್ದು ವಾರ್ಲಿ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರಾದ ನಿಕೋಲೆ, ಈ ಎರಡೂ ಪ್ರತಿಭಟನಾ ಮೆರವಣಿಗೆಯ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಈ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ರೈತರೊಂದಿಗೆ ನಡೆದ ಅವರು, ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿ ಬೆರೆತು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿ, ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರೊಂದಿಗೆ ಒಬ್ಬರಾಗಿ ಅವರಿಗೆಂದು ತಯಾರಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಆಹಾರವನ್ನೇ ತಿಂದರು. "ಅವರ ಶಕ್ತಿಯೆಂದರೆ, ಅವರು ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಸಮೂಹ ನಾಯಕತ್ವದ ಮತ್ತು ಸಂಘಟಿತ ಚಳುವಳಿಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಾರೆ" ಎಂದು ಎಐಕೆಎಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಅಶೋಕ್ ಧವಳೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಇಶ್ವತಿ ಗಹಲಾ ಅವರು ಹೇಳುವಂತೆ ಅವರಿಗೀಗ ವಯಸ್ಸು 60ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು. ಇವರೂ ಪ್ರತಿಭಟನಾ ಮೆರವಣಿಗೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದರು. ಒಬ್ಬ ಶಾಸಕರಾಗಿ ನಿಕೋಲೆಯವರು ಈ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿರುವುದು ನಮ್ಮಂತಹ ಜನರಲ್ಲಿ ಧೈರ್ಯ ತುಂಬಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. “ಇಂತಹ ಶಾಸಕರು ಸಿಗುವುದು ಈಗಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಅಪರೂಪ. ಅವರು ಬಂದಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ ನಮ್ಮ ದನಿಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಬಲ ಬಂದಂತಾಗಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಅದು ತಲುಪಬೇಕಾದಲ್ಲಿಗೆ ತಲುಪಿದೆ.”

ಪಾಲ್ಘರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜಾಮ್‌ಶೆಟ್ ಗ್ರಾಮದ ಇಶ್ವತಿಯವರೂ ಓರ್ವ ವಾರ್ಲಿ ಆದಿವಾಸಿ. ಅವರ ಕುಟುಂಬ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಎಕರೆ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿನ ಬಹುತೇಕ ಇತರರಂತೆಯೇ ಅವರು ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಭತ್ತವನ್ನು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. "ನಾವು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ಬೆಳೆ ಮಾತ್ರ ಬೆಳೆಯುತ್ತೇವೆ" ಎಂದು ಅವರು ನನಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು. "ನೀರಾವರಿ ಸೌಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ಉಳಿದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೇಸಾಯ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ."

"ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಆದಿವಾಸಿಗಳು ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿನ ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳೆಂದರೆ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಭೂ ಹಕ್ಕು" ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ನಿಕೋಲೆ. "ನಾವು ಇಲ್ಲಿನ 50-60 ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘಟನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದೇವೆ. ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ನಷ್ಟವಾಗದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಉತ್ತಮ ವೇತನ ಕೊಡಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಅವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸುತ್ತೇವೆ."

ದಹನುವಿನಲ್ಲಿ ನಾನು ನಿಕೋಲೆಯವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದ ದಿನ ಅವರು ಆಗಷ್ಟೇ ಬೋಯಿಸರ್ ಪಟ್ಟಣದಿಂದ ಬಂದಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಗುತ್ತಿಗೆ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸಭೆಯನ್ನುದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿ, ಸುಮಾರು ಒಂದು ಗಂಟೆಯ ಪ್ರಯಾಣದ ನಂತರ ಇಲ್ಲಿಗೆ ತಲುಪಿದ್ದರು. "ನಾವು ಅಲ್ಲಿನ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಮಾಸಿಕ ವೇತನವನ್ನು 12,000 ರೂಪಾಯಿಯಿಂದ 13,050 ರೂಪಾಯಿಗೆ ಏರಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದೆವು" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

ಇಲ್ಲಿ ಅದಾನಿ ಸಮೂಹಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಉಷ್ಣ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರವೂ ಇದೆ. ಇದನ್ನು ಈ ಹಿಂದೆ ಅನಿಲ್ ಅಂಬಾನಿ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ಪಕ್ಷಕ್ಕೂ ಈ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘವಿದ್ದು, ಗುತ್ತಿಗೆ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ವೇತನ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕಾಗಿ ನಾವು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ನಿಕೋಲೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದರು. "ನಾಯಕರು ಭ್ರಷ್ಟಗೊಂಡರೆ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘಗಳು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ನಮ್ಮ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅದು ಎಂದಿಗೂ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಅವರು ವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ಹೇಳಿದರು.

ಉಷ್ಣ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರದಲ್ಲಿ ಗುತ್ತಿಗೆ ಕಾರ್ಮಿಕರಾಗಿರುವ 54 ವರ್ಷದ ಸುರೇಶ್ ಜಾಧವ್, 2010ರಲ್ಲಿ ತಾವು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸಂಘಟಿತರಾಗಿದ್ದಾಗಿ ಹೇಳಿದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರವೇತನ ಕೇವಲ 2,600 ರೂಪಾಯಿ. ಆಗ ನಿಕೋಲೆಯವರು ಶಾಸಕರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಸಂಘಟನೆಯ ಉಸ್ತುವಾರಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಶಾಸಕರಾದ ನಂತರವೂ ಅವರು ಆ ಸಂಘದ ಪದಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ಈಗ ಅವರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳಿವೆ.

"2010ರಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರದಲ್ಲಿ 1,000 ಜನರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಇಂದು ನಾವು ತಿಂಗಳಿಗೆ 28,000 ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ" ಎಂದು ಜಾಧವ್ ಹೇಳಿದರು.

ಎಂದರೆ ಕಳೆದ 16 ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವೇತನ ಸುಮಾರು 1,000 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳ ಕಂಡಿದೆ. ಅಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಇದು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದ ವಿಷಯವಾಗಿತ್ತು.

ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರದ ಪರಿಸರ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಜಾಧವ್, ಶಾಸಕರು ತಮ್ಮ ಪರವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ತಮ್ಮ ಧ್ವನಿಗೆ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. "2019ಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ನಮ್ಮನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುವುದು ಸುಲಭವಾಗಿತ್ತು. ಈಗ ನಮ್ಮ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಜಾಧವ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಜನಸಾಮಾನ್ಯರು ನಿಕೋಲೆಯವರ ಭೇಟಿಗಾಗಿ ಸಾಲುಗಟ್ಟಿ ನಿಂತಿದ್ದರು. ಅವರು ಜನರ ಅಹವಾಲುಗಳನ್ನು ಆಲಿಸಿ, ಆ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ತಮ್ಮ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿದರು. "ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಗೆಲ್ಲಲು ಇದೊಂದೇ ದಾರಿ. ಪ್ರತಿದಿನ ಬೆಳಗ್ಗೆ 10 ಗಂಟೆಯ ನಂತರ ನೀವು ನನ್ನನ್ನು ಇಲ್ಲಿ, ನನ್ನ ಕಚೇರಿಯ ಹೊರಗೆ ಕಾಣಬಹುದು. ಯಾರೇ ಆಗಲಿ ನೇರವಾಗಿ ಬಂದು ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಬಹುದು" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

2024ರಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಅವಧಿಗೆ ಅವರು ಚುನಾವಣೆಗೆ ನಿಂತಿದ್ದರು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರು ಒಟ್ಟು 87 ಲಕ್ಷ ಮೌಲ್ಯದ ಆಸ್ತಿಯ ಘೋಷಣೆ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಖರೀದಿಸಿದ 0.25 ಎಕರೆ ಜಮೀನು ಮತ್ತು ಅದರ ಮೇಲೆ ಅವರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನೆಯ ಮೌಲ್ಯದ್ದೇ ದೊಡ್ಡ ಪಾಲು.

2019ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಶಾಸಕರಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಅವರಿಗೆ ತಿಂಗಳಿಗೆ 1.5 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ ವೇತನ ಸಿಗಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. 2024ರ ಚುನಾವಣೆಗಳ ನಂತರ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಅದು 2 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಯಿತು. 41ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸ್ಥಿರವಾದ ಮಾಸಿಕ ಆದಾಯವನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದು. ಆ ಮೊತ್ತದಿಂದ ಹಣವನ್ನು ಉಳಿತಾಯ ಮಾಡಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ತಮಗಾಗಿ ಒಂದು ಮನೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.

"ಅದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಪಕ್ಷ ನನಗೆ ತಿಂಗಳಿಗೆ 3,000 ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿತ್ತು" ಎಂದು ನಿಕೋಲೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. "ಇಂದಿಗೂ ನಾನು ನನ್ನ ತಿಂಗಳ ಸಂಬಳದ ಅರ್ಧದಷ್ಟನ್ನು ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ದೇಣಿಗೆಯಾಗಿ ನೀಡುತ್ತೇನೆ."

ಇದಕ್ಕೆ ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, 2024ರ ನಿರ್ಗಮಿತ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿನ 93 ಪ್ರತಿಶತ ಶಾಸಕರು ಕೋಟ್ಯಧಿಪತಿಗಳಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿತ್ತು. ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಆಫ್ ಡೆಮಾಕ್ರಟಿಕ್ ರಿಫಾರ್ಮ್ಸ್ (ಎಡಿಆರ್)‌ ಸಂಸ್ಥೆ ಈ ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿತ್ತು. ಅದಲ್ಲದೆ, ಶ್ರೀಮಂತ ಶಾಸಕರೊಬ್ಬರು 500 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯದ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದ್ದರು. ಬಿಜೆಪಿಯು ಭರ್ಜರಿ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿದ ಈ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ, ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿದ 279 ಕೋಟ್ಯಾಧಿಪತಿ ವಿಜೇತರಲ್ಲಿ 157 ಮಂದಿ (56 ಪ್ರತಿಶತ) ಶೇಕಡಾ 50 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮತಗಳ ಅಂತರದಿಂದ ಗೆದ್ದಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.

ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಗಳು ಹಾಗೂ ಆಡಳಿತಾರೂಢ ಪಕ್ಷದ ಬಳಿಯಿರುವ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಅಂತರವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಬಿಜೆಪಿ ಪ್ರತಿ ಚುನಾವಣೆಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟ ಮುನ್ನಡೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. 2024-25ರ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ, ಬಿಜೆಪಿ ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ 6,000 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ದೇಣಿಗೆಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದೆ - ಇದು ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷವಾದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗಿಂತ 12 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು. ಇದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಈ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣೆಯೆನ್ನುವುದು ಸಮಾನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಪಕ್ಷಗಳೊಂದಿಗೆ ನಡೆಯುವ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.

ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲೂ, ಕೇವಲ ಒಂದು ತಿಂಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಜಾಹೀರಾತುಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರವೇ 55 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಖರ್ಚು ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಮತ್ತು ಚುನಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಮುನ್ನ ಮತದಾರರಿಗೆ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಹಂಚಲಾಗಿತ್ತು.

ಆದರೆ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಅಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಮೀರಿ ಗೆಲ್ಲುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ನಿಕೋಲೆ. “ನೀವು ಮತದಾರರ ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಮನೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಅವರ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಆಗ ಮಾತ್ರ, ಹಣದ ಆಮಿಷಕ್ಕೆ ಮತದಾರರು ತಮ್ಮ ಮತವನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ವಿರುದ್ಧ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ ಬಿಜೆಪಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿದ ಹಣಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ನಾನು ಖರ್ಚು ಮಾಡಿದ್ದು ಅದರ ನೂರು ಪಟ್ಟಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ.”

2019ರ ವಿಧಾನಭೆ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವ ಪಕ್ಷಕ್ಕೂ ಸ್ಪಷ್ಟ ಬಹುಮತ ಸಿಕ್ಕಿರಲಿಲ್ಲ. ಶಿವಸೇನೆಯು ತಮ್ಮ 56 ಶಾಸಕರನ್ನು ಬಿಜೆಪಿಯ ಗಾಳಕ್ಕೆ ಸಿಗದಂತೆ ತಡೆಯಲು ರಾತ್ರೋರಾತ್ರಿ ರೆಸಾರ್ಟ್‌ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿತು. ಉಳಿದ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ಶಾಸಕರು ರೆಸಾರ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಭದ್ರವಾಗಿದ್ದ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ನಿಕೋಲೆ ದಹನುವಿನಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಓಡಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.

"ಅಕಾಲಿಕ ಮಳೆಯಿಂದಾಗಿ ನಮ್ಮ ಪ್ರದೇಶದ ರೈತರು ಭಾರಿ ನಷ್ಟವನ್ನು ಎದುರಿಸಿದ್ದರು" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. "ನಾನು ಅದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ನನ್ನ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡೆ. ಪಕ್ಷಾಂತರ ಮಾಡಬಹುದೆಂದು ನನ್ನ ಪಕ್ಷ ಅಥವಾ ಮತದಾರರು ಚಿಂತಿಸಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ."

ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟದಿಂದಾಗಿ ನಿಕೋಲೆ ಕಾಲೇಜು ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಅರ್ಧದಲ್ಲೇ ಮೊಟಕುಗೊಳಿಸಿದರು. ನಂತರ ಅವರು ದಹನುವಿನ ಕ್ಯಾಂಟೀನ್ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು; ಅಲ್ಲಿ ಸಪ್ಳೈ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ತೊಳೆಯುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.

ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)ನ ಹಿರಿಯ ನಾಯಕರೊಬ್ಬರು ಇವರನ್ನು ಗಮನಿಸಿ, ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಸೇರುವಂತೆ ಮನವೊಲಿಸಿದರು. "ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಶುಲ್ಕ 5 ರೂಪಾಯಿ ಇತ್ತು" ಎಂದು ಅವರು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ನಿಕೋಲೆ ಆ ಹಿರಿಯ ನಾಯಕನನ್ನು ವ್ಯಂಗ್ಯವಾಗಿ ಕೇಳಿದ್ದು ಇಂದಿಗೂ ಅವರಿಗೆ ನೆನಪಿದೆ: "ನೀವು ನಮ್ಮ ಹೊಟೇಲಿನಲ್ಲಿ ತಿಂದಿದ್ದೀರಿ ಅದಕ್ಕೆ ನೀವೇ ಹಣ ಕೊಡಬೇಕು. ಹೀಗಿರುವಾಗ ನಾನೇ ನಿಮಗೆ 5 ರೂಪಾಯಿ ಕೊಡಬೇಕೆ?"

5 ರೂಪಾಯಿಯ ರಶೀದಿ ಹರಿದ ನಾಯಕ ನಂತರ, "ನೀನೀಗ ಪಕ್ಷದ ಸದಸ್ಯ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

"ಆ ದಿನ ಅವರು ಏನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎನ್ನುವುದು ನನಗೆ ಅರ್ಥವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅವರು ನನ್ನನ್ನು ತಮ್ಮ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಿದರು, ಜೊತೆಗೆ ನಾನು ಪಕ್ಷಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

ನಿಕೋಲೆ ದಹನು ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಬಹಳ ಹಿಂದೆಯೇ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಂಗಾತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ವಿರುದ್ಧದ ಹಲವಾರು ತಳಮಟ್ಟದ ಹೋರಾಟಗಳನನ್ನು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದು ಸಂಘಟಿಸಿದ್ದರು.

2013 ಮತ್ತು 2015ರ ನಡುವೆ, ನಿಕೋಲೆಯವರ ಮೇಲೆ ಪೊಲೀಸರು ಅಕ್ರಮ ಸಭೆ ಸೇರುವಿಕೆ ಮತ್ತು ದಂಗೆ ನಡೆಸಿದ ಆರೋಪಗಳಡಿ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದರು. ಅವರನ್ನು ಆದೇಶದ ಮೂಲಕ ಐದು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸದಂತೆ ತಡೆಯಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ನಿಕೋಲೆಯವರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿ ಪೊಲೀಸ್‌ ಸ್ಟೇಷನ್‌ ಹೊರಗೆ 25,000 ರೈತರು ಜಮಾಯಿಸಿ ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಆ ಆದೇಶವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಬೇಕಾಯಿತು. "ಶಾಸಕನಾದ ನಂತರವೂ ನಾನು ಜನರ ನಡುವಿನಿಂದ ದೂರವಾಗಿಲ್ಲ," ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. "ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ ಈಗ ನಾನು ಜನರೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ. ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ನನ್ನ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಒಂದು ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆಯ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯನ್ನು ತರುವ ಕೆಲಸವನ್ನುಮಾಡಲೇಬೇಕಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅಂತಹದ್ದೊಂದು ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಕೊರತೆಯಿದೆ."

ಅನುವಾದ: ಶಂಕರ. ಎನ್. ಕೆಂಚನೂರು