അരുണാചലിൽ മൊണിയുലിനുവേണ്ടി പാടുന്നു

മോൺപ നാട് നീണാൾ വാഴട്ടെ
മൊണിയുൽ നീണാൾ വാഴട്ടെ

സ്കൂൾ അസംബ്ലിയിലെ ആ അവസാനത്തെ പാട്ടാണ് എന്നിൽ ചോദ്യങ്ങൾ അവശേഷിപ്പിച്ചത്. പരിചയമില്ലാത്തതുകൊണ്ടോ, എനിക്കറിയാത്ത ഭാഷയിലായതുകൊണ്ടോ, മാത്രമല്ല, ഈ ഹിമാലയൻ താഴ്വരയിലെ ആളുകൾ സംസാരിക്കുന്ന ഭാഷയിൽനിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി തോന്നിയതുകൊണ്ടുകൂടിയായിരുന്നു അത്. മോൺപ ജീവിതങ്ങളെ രേഖപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട്, വെസ്റ്റ് കാമെംഗ് ജില്ലയിലെ ചുഗ് ഗ്രാമത്തിലായിരുന്നു ഞാൻ കുറച്ചുകാലം.

ജൂലായുടെ അവസാനത്തെ ഒരു വ്യാഴാഴ്ചയിലെ പ്രഭാതമായിരുന്നു. അരുണാചൽ പ്രദേശിലെ ഏറ്റവും പ്രകൃതിരമണീയമായ സ്ഥലം എന്ന് പറയാവുന്ന സ്ഥലത്താണ് ഞാൻ. സർക്കാർ സ്കൂൾ അദ്ധ്യാപകനായ നവാങ് സെറിംഗിന്റെ ബൈക്കിന്റെ പിന്നിലിരുന്ന്, ഞാൻ ചുഗിൽനിന്ന് 6 കിലോമീറ്റർ അകലെയുള്ള റമ ക്യാമ്പിലെ പി.എം.ശ്രീ ഗവണ്മെന്റ് സെക്കൻഡറി സ്കൂളിലെത്തി. സമീപഗ്രാമങ്ങളിലെ ധാരാളം കുട്ടികൾ എന്നും രാവിലെ സ്കൂളീലേക്ക് കാൽ‌നടയായി അവിടേക്ക് വരുന്നു.

രാവിലെ 9 മണിയായി. അസംബ്ലി സമയം. സ്റ്റേജിൽ പ്രോഗ്രാം അവതരിപ്പിക്കുന്ന കുറച്ച് കുട്ടികളുടെ തൊട്ടുപിന്നിലായി ഒരു ചുവരിനോട് ആവുന്നത്ര ചേർന്ന് നിൽക്കുകയാണ് ഞാൻ. എനിക്കഭിമുഖമായി, പച്ചനിറമുള്ള മലകളും, കടലിന്റെ നീലനിറം ധരിച്ച ആകാശവും, കുട്ടികളുടെ യൂണിഫോമിന്റെ നിറമുള്ള, കലർപ്പില്ലാത്ത തെളിഞ്ഞ വെളുത്ത മേഘങ്ങളുമുണ്ടായിരുന്നു. 260 കുട്ടികൾ വൃത്തിയായി നിരനിരയായി നിന്നു.

മഞ്ജുശ്രീയുടെ (ബോധിസത്വൻ - പരമമായ ജ്ഞാനത്തിന്റേയും ബോധോദയത്തിനേയും ആൾ‌രൂപമായ വ്യക്തി – എന്നും പേരുണ്ട്) നാമം അവർ ഉച്ചരിച്ചു. പിന്നാലെ, സംസ്കൃതത്തിലുള്ള ഒരു ശ്ലോകവും, ദേശീയഗാനവും. ഏറ്റവുമവസാനം, ആ മോൺപ ഗാനം (മൊണിയുൽ എന്നും പ്രാദേശികഭാഷയിൽ പറയുന്നു) താഴ്വരയിൽ നിറഞ്ഞു. അവസാനം പറഞ്ഞതാണ് എന്റെ ശ്രദ്ധ ആകർഷിച്ചത്.

പിന്നീട്, ടെൻസിൻ ഡ്രിമ എന്ന ഒരേ പേരുള്ള രണ്ട് സുഹൃത്തുക്കൾ - ഒരാൾ 3-ആം ക്ലാസ്സിലും മറ്റയാൾ 4-ലും – ആ പാട്ട് എനിക്ക് പാടിത്തന്നു. ഗ്രാമത്തിലെ മലിയാമ കോളണിയിലുള്ള എല്ലാ മോൺപ കുട്ടികൾക്കും ആ പാട്ട് പരിചിതമാണ്. താഴ്വരയിലുള്ള മൂന്ന് സ്കൂളുകളിലേയും എല്ലാ കുട്ടികൾക്കും ആ പാട്ടറിയാം. ഭൊട്ടി ലിപിയിലെഴുതി ദിരാങ് മോൺപ ഭാഷയിൽ ആലപിക്കുന്ന ആ പാട്ട് അവരുടെ സാംസ്കാരികപൈതൃകത്തിലേക്കുള്ള സുപ്രധാനമായ പാലമാണ്.

തിബത്തൻ സാഹിത്യത്തിൽ മോൺ എന്നതിന്, തിബത്തൻ പീഠഭൂമികളെ അപേക്ഷിച്ച്, താഴ്ന്ന പ്രദേശങ്ങൾ എന്നാണർത്ഥം. പാ എന്നതിന് ജനങ്ങളെന്നും. അതുകൊണ്ട്, മോൺപ എന്നതിന്, ഹിമാലയസാനുക്കളിൽ തിബത്തിന്റെ ദക്ഷിണഭാഗത്ത് താമസിക്കുന്ന ജനങ്ങളെന്നാണ് വിവക്ഷ. സംസാരഭാഷ, ഉപജീവനമാർഗ്ഗങ്ങൾ, ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ സ്ഥാനം എന്നിവയ്ക്കനുസരിച്ച് അവരെ വിവിധ ഉപഗ്രൂപ്പുകളായി വിഭജിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ, എല്ലാ മോൺപകളും മഹായാന ബുദ്ധിസം പിന്തുടരുന്നവരാണ്. ക്രിസ്ത്വബ്ദം 8-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ തിബത്തുവഴി എത്തിയതുമുതൽക്ക് തുടങ്ങുന്നു ആ മതത്തിന്റെ ചരിത്രം. മോൺപയാണെന്ന് പറഞ്ഞാൽ, ബുദ്ധിസ്റ്റ് സ്വത്വവുമായി തുലനം ചെയ്യപ്പെടുന്നു.

2011-ലാണ്, വെസ്റ്റ് കാമെംഗടക്കം ബുദ്ധിസ്റ്റുകൾ താമസിക്കുന്ന നാല് ജില്ലകളിൽ അരുണാചൽ പ്രദേശ് സർക്കാർ ഭൊട്ടി ലിപി നിർബന്ധമാക്കിയത്. “ഇപ്പോൾ പുതിയ തലമുറയിലെ ധാരാളമാളുകൾ, ഉപരിവിദ്യാഭ്യാസത്തിനും ജോലിക്കുമായി പട്ടണങ്ങളിലേക്കും നഗരങ്ങളിലേക്കും മാറിത്താമസിക്കുന്നതിനാൽ, നമ്മുടെ ഭാഷയുടേയും സംസ്കാരത്തിന്റേയും പ്രാധാന്യം അവർ പഠിക്കണമെന്ന് ഞങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നു,” നവാങ് പറയുന്നു.

2011-ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം, മോൺപ ഭാഷാസമൂഹത്തിന്റെ ഏതെങ്കിലുമൊരു വായ്മൊഴി സംസാരിക്കുന്ന 13,703 ആളുകളുണ്ട്. അരുണാചൽ പ്രദേശിൽ മാത്രം 12,398 ആളുകൾ അത് സംസാരിക്കുന്നു. ദിരാംഗ് മോപ ഒരു സവിശേഷമായ ഭാഷാ ഉപഗ്രൂപ്പാണ്. സർക്കാരിന്റെ സ്കീം ഫോർ പ്രൊട്ടക്ഷൻ ആൻഡ് പ്രിസർവേഷൻ ഓഫ് എൻ‌ഡേൻ‌ജേഡ് ലാംഗ്വേജസിൽ (നാശത്തിന്റെ വക്കിലെത്തിയ ഭാഷകളെ സംരക്ഷിക്കുകയും നിലനിർത്തുകയും ചെയ്യാനുള്ള പദ്ധതി) അതിനെ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. വെസ്റ്റ് കാമെംഗിന്റെ ദിരാംഗ് സബ്ജില്ലയിൽ മാത്രം 800 ആളുകൾ ഈ ഭാഷ സംസാരിക്കുന്നു.

“മോൺപ ഭാഷ തിബത്തൻ-ബർമ്മൻ ഭാഷാകുടുംബത്തിൽ‌പ്പെട്ടതാണ്. ഭൊട്ടി ലിപി ഉപയോഗിക്കുകയും, വിവിധ വായ്മൊഴികളുള്ളതുമാണ്. 8-ആം ക്ലാസ്സുവരെ അത് നിർബന്ധമായും പഠിച്ചിരിക്കണം,” ഹിന്ദി അദ്ധ്യാപകനായ താഷി സെറിംഗ് പറയുന്നു.

എല്ലാ ദിവസവും അസംബ്ലിയുണ്ട്, ഓരോ ദിവസവും കുട്ടികൾ ഇതേ ക്രമത്തിൽ നാല് ഗാനങ്ങളും ആലപിക്കും. അങ്ങിനെയാണ് ആ രണ്ട് ടെൻസിൻ ഡ്രെമമാർ അത് മനപ്പാഠമാക്കിയത്. “ഈ പരമ്പരാഗത മോൺപ ഗാനം ഞങ്ങൾ സ്കൂളിൽ പഠിച്ചതാണ്. അത്രയേ അറിയുള്ളു. അർത്ഥവുമൊന്നും ഞങ്ങൾക്കറിയില്ല,” ചിരിച്ചുകൊണ്ട് അവൾ പറയുന്നു.

അരുണാചൽ പ്രദേശിലെ വെസ്റ്റ് കാമെംഗിലെ ചുഗ് ഗ്രാമത്തിൽ സംസാരിക്കുന്ന അതേ രീതിയിലാണ് ഈ മോൺപ (മൊണിയുൽ) ഗാനങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളത്. ഈ പാട്ടിനെ വ്യാഖ്യാനിച്ചുതന്നതിന് നവാങ് സെറിംഗ് (ദിരാംഗ്), ഗെംദെ സംഗെ (തവാംഗ്) എന്നിവരോട് റിപ്പോർട്ടർ നന്ദി പറയുന്നു.

അസിം പ്രേംജി യൂണിവേഴ്സിറ്റിയുടെ പിന്തുണയോടെയുള്ള ഒരു സംരംഭമാണ് പാരിയുടെ എൻ‌ഡേൻ‌ജേഡ് ലാംഗ്വേജസ് പ്രോജക്ട് (ഇ.എൽ.പി.). ഇന്ത്യയിലെ നാശത്തിന്റെ വക്കിലെത്തിനിൽക്കുന്ന ഭാഷകളെ, ആ ഭാഷ സംസാരിക്കുന്നവരുടെ ശബ്ദത്തിലൂടെയും ജീവിതാനുഭവങ്ങളിലൂടെയും രേഖപ്പെടുത്തിവെക്കുകയാണ് അതിന്റെ ലക്ഷ്യം.

പരിഭാഷ: രാജീവ് ചേലനാട്ട്