പഞ്ചാബിലെ വെള്ളം കയറിയ പാടങ്ങൾ, അസന്തുഷ്ടി നിറഞ്ഞ മനസ്സുകൾ

2025 സെപ്റ്റംബർ മാസം, 24 വയസ്സുള്ള വീണാ റാണി തെല്ലും ഉറങ്ങിയിട്ടില്ല. കയറ്റുകട്ടിലിൽ മണിക്കൂറുകളോളം ഉറങ്ങാതെ കിടക്കും, കണ്ണടച്ച്. കഴിഞ്ഞ മാസത്തെ വെള്ളപ്പൊക്കത്തിൽ കുടുംബത്തിൻ്റെ കൃഷിയിടങ്ങളെ മുക്കിക്കളഞ്ഞ്, വീട്ടിനകത്ത് കയറിയ വെള്ളത്തെക്കുറിച്ചോർത്ത്. പഞ്ചാബിലെ ഫാസിൽക്ക ജില്ലയിലെ വല്ലെ ഷാ ഉത്താർ ഗ്രാമത്തിലെ വീട്ടിൽ.

“മുമ്പത്തേക്കാളും ഭേദമാണ്,” രാത്രിയിലെ മരുന്ന് വിഴുങ്ങിക്കൊണ്ട് അവർ പറയുന്നു. പ്രധാന ഗ്രാമത്തിന് പുറത്തുള്ള അവരുടെ മൂന്ന് മുറി വീട്, സത്‌ലജിൻ്റെ നദീമുഖത്താണ്. വീട്ടിൽനിന്ന് നോക്കുമ്പൊൾ ശാന്തമായി തോന്നുമെങ്കിലും നദീമുഖത്തിന് എട്ടടി ആഴമുണ്ട്. അതിനപ്പുറത്താണ് അവരുടെ നാലേക്കർ പാടം.

“അവൾ ചിരിക്കാതായി,” വീണയുടെ സഹോദരി, 26 വയസ്സുള്ള കൈലാശ് റാണി പറയുന്നു. എഴുന്നേറ്റിരിക്കാൻ പറഞ്ഞാൽ അവൾ കരഞ്ഞുതുടങ്ങുമെന്ന്, അച്ഛൻ 52 വയസ്സുള്ള ജർണേൽ സിംഗ് പറയുന്നു.

“വിളവ് നഷ്ടപ്പെട്ട സ്ഥിതിക്ക് എങ്ങിനെ ഞങ്ങൾക്ക് പൈസ കിട്ടും, എത്രകാലം വെള്ളം താഴാതെ നിൽക്കും, അടുത്ത സീസണിൽ ഗോതമ്പ് വിതയ്ക്കാൻ പറ്റുമോ, ഇതൊക്കെ മാത്രമായി എൻ്റെ മനസ്സിൽ,” വീണ പറയുന്നു. സ്നേഹിതർ വിളിച്ച് അന്വേഷിക്കുമ്പോൾ മറുപടി പറയാൻ അവർ ബുദ്ധിമുട്ടി. “തലയിൽ എന്തോ ഘനം ഇരിക്കുന്നതുപോലെ തോന്നിയിരുന്നു.”

ഗ്രാമത്തിലെ എല്ലാവരും ഈ വെള്ളപ്പൊക്കത്തിൽ ദുരിതമനുഭവിച്ചിരുന്നു. ഇത് കടന്നുപോകുമെന്ന് വീണ കരുതി.

അതുണ്ടായില്ല. അവർ കൂടുതൽക്കൂടുതൽ ഉൾവലിയുകയും അസ്വസ്ഥത പ്രകടിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തപ്പോൾ, കുടുംബം അവരെ 50 കിലോമീറ്റർ അകലെ, അഭോറിലെ ഒരു മനശ്ശാസ്ത്രജ്ഞനെ കൊണ്ടുപോയി കാണിച്ചു. പരിശോധനയിൽ അവർക്ക് വിഷാദരോഗം കണ്ടെത്തുകയും അഞ്ച് മാസത്തെ മരുന്ന് കുറിച്ചുകൊടുക്കുകയും ചെയ്തു.

ക്ലിനിക്കിൽ ചെല്ലുമ്പോഴും അവർ കരയുകയായിരുന്നു. “എൻ്റെ തലയിലെ നാഡികൾക്ക് ബലം കുറഞ്ഞു,” അവർ പറയുന്നു.

വീട്ടിൽനിന്ന് മൂന്ന് കിലോമീറ്റർ അകലെ, ഇന്ത്യാ-പാക്കിസ്താൻ അതിർത്തികൾക്ക് കുറുകെ, സത്‌ലജ് വളഞ്ഞുപുളഞ്ഞൊഴുകുന്നു. ഇവിടെയുള്ള പത്തുപന്ത്രണ്ട് ഗ്രാമങ്ങളിൽ വെള്ളപ്പൊക്കം പതിവാണ്. 1955, 1988, 2023, പിന്നെ 2025 എന്നീ വർഷങ്ങളിലാണ് ഏറ്റവും വലിയ വെള്ളപ്പൊക്കമുണ്ടായത്.

2025 ഓഗസ്റ്റിൽ, വടക്കേന്ത്യയിൽ പരക്കെയുണ്ടായ അതിശക്തമായ മഴയിൽ റാവി, ബിയാസ്, സത്‌ലജ് നദികൾ അണപൊട്ടിയൊഴുകി. കൃഷിസ്ഥലങ്ങളും ഗ്രാമങ്ങളും മുങ്ങി. 2,500 ഗ്രാമങ്ങളെ ബാധിച്ചു അത്. 40 ആളുകൾ മരണപ്പെട്ടു. കഷ്ടിച്ച് 5 ഏക്കർ കൃഷിയിടം നശിച്ചു. ഫാസിൽക്ക ജില്ലയിൽ മാത്രം 37,000 ഏക്കർ സ്ഥലവും.

വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങിയ പാടങ്ങളിൽ, വീണയുടെ കുടുംബത്തിൻ്റെ നാലേക്കർ ഭൂമിയുമുണ്ടായിരുന്നു. ഒരേക്കറിലെ ബസ്മതി അരിയുടെ വിളവിൽനിന്ന് ചുരുങ്ങിയത് 80,000 രൂപയെങ്കിലും കിട്ടുമെന്ന് കുടുംബം പ്രതീക്ഷിച്ചതാണ്. വർഷം മുഴുവൻ കുടുംബത്തിന് ആശ്രയിക്കാനുള്ള പൈസയാണ് ആ തുക.

“ഇനി വീണ്ടും വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് വായ്പ എടുക്കണം,” മനപ്പൂർവ്വം വരുത്തിയ ഒരു ചിരിയോടെ വീണ പറയുന്നു.

അവരും ഇളയ സഹോദരനും ഇലക്ട്രിക്കൽ ടെക്നീഷ്യന്മാരാവാൻ പരിശീലനം തേടുന്നവരാണ്. പ്രതിമാസം 30,000 രൂപയുള്ള സ്ഥിരജോലി ഇരുവർക്കും ലഭിച്ചാൽ കുടുംബത്തിനെ “കടച്ചക്രത്തിൽ”നിന്ന് മോചിപ്പിക്കാൻ സാധിച്ചേനേ എന്ന് പറഞ്ഞു വീണ.

നെല്ലുമാത്രമാണ് കുടുംബത്തിൻ്റെ ഏക വരുമാനാശ്രയം. ഗോതമ്പ് പ്രധാനമായും ഭക്ഷണത്തിനാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. എല്ലാം നശിച്ചതോടെ, ഇനി നെൽപ്പാടങ്ങളിൽനിന്ന് ഒന്നും രക്ഷിക്കാൻ ബാക്കിയില്ല.

“അടുത്ത രണ്ടുവർഷം തുലഞ്ഞു,” കുഴിഞ്ഞുപോയ കണ്ണുകൾകൊണ്ട്, വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങിയ കൃഷിയിടത്തിലേക്ക് കണ്ണോടിച്ച് വീണ പറയുന്നു. കമ്പോളത്തിലേക്ക് ഒന്നും കൊണ്ടുപോകാൻ ബാക്കിയില്ലാത്തതിനാൽ, നിലവിലെ വായ്പകളുടെ തിരിച്ചടവ് മുടങ്ങും, വീണ്ടും വായ്പ എടുക്കാതിരിക്കാനാവില്ല. അടുത്ത വർഷത്തെ കൃഷിക്കുള്ള മൂലധനം കണ്ടെത്താൻ ബുദ്ധിമുട്ടുകയും ചെയ്യും

വീട്ടിലെ ചുമരുകളെല്ലാം, കാൽമുട്ടുവരെ നനഞ്ഞിരിക്കുന്നു. മണ്ണിൻ്റെ നില പല സ്ഥലത്തും പൊട്ടിപ്പോളിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. “വെള്ളം കയറിയ സമയത്ത് ഞങ്ങൾ വീട്ടിലായിരുന്നു. അത് പൊങ്ങാൻ തുടങ്ങിയപ്പോൾ ഞങ്ങൾ ആറ് കിലോമീറ്റർ അകലെയുള്ള ലഡുകെ ധാന്യച്ചന്തയിലേക്ക് പോയി. അവരുടെ അച്ഛൻ മാത്രം, പുരപ്പുറത്ത് തങ്ങി,” വീണയുടെ അമ്മ 51 വയസ്സുള്ള പ്രകാശ് കൗർ പറയുന്നു. സൗജന്യമായി കിട്ടിയ റേഷനുപയോഗിച്ച് അവർ പിന്നി (മധുരമുള്ള ലഡ്ഡു) ഉണ്ടാക്കുകയായിരുന്നു.

ബ്യൂട്ടീഷ്യനായി പണ്ട് ജോലി ചെയ്തിരുന്ന വീണ ഇപ്പോൾ വീട്ടിൽനിന്ന് പുറത്തിറങ്ങാറില്ല. ഇളയ അനിയൻ, 22 വയസ്സുള്ള സുഖ്ചെയ്നും ബുദ്ധിമുട്ടുന്നുണ്ട്. കൊടുക്കാനുള്ള 5,000 രൂപ ഫീസിനായി ടീച്ചർമാർ നിരന്തരം വിളിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ഒടുവിൽ നിവൃത്തിയില്ലാതെ അവൻ ഒരു റോഡ് നിർമ്മാണ സൈറ്റിൽ ജോലിക്ക് കയറി. പ്രതിദിനം 500 രൂപ കൂലിക്ക്. “ജോലി ചെയ്തുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ സമ്മർദ്ദത്തെ മറികടന്നത്. വൈകീട്ട് തിരിച്ചുവരുമ്പോഴേക്കും ക്ഷീണിച്ചിട്ടുണ്ടാവും,” അവൻ പറയുന്നു.

പ്രളയബാധിത പഞ്ചാബ് ഗ്രാമങ്ങളിലെ ആളുകൾ വീടുകളുടേയും വിളകളുടേയും നഷ്ടത്തെ മാത്രമല്ല നേരിട്ടുകൊണ്ടിരിക്കുന്നത്. മാനസികസമ്മർദ്ദം, ഉറക്കമില്ലായ്മ, വിഷാദരോഗം, മാനസികാഘാതം എന്നിവയേയും അവർക്ക് നേരിടേണ്ടിവരുന്നു.

അതിതീവ്ര കാലാവസ്ഥ മാനസികാരോഗ്യത്തെ ബാധിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച്, ഇൻ്റർഗവണ്മെൻ്റൽ പാനൽ ഓൺ ക്ലൈമറ്റ് ചേയ്ഞ്ച് നൽകിയ മുന്നറിയിപ്പുകളെ ശരിവെക്കുന്നുണ്ട് അവരുടെ അനുഭവങ്ങൾ.

എന്നിട്ടും, ഈ പ്രതിസന്ധി അധികം വെളിയിൽ ദൃശ്യമാവുന്നില്ല. ജീവിതം പുനർനിർമ്മിക്കാനുള്ള തിരക്കിൽ അത് മുങ്ങിപ്പോവുന്നു. “നമ്മൾ കാണുന്ന രോഗികൾ, മഞ്ഞുമലയുടെ അറ്റം മാത്രമാണ്. സമൂഹം അനുഭവിക്കുന്നതിൻ്റെ ഒരു ചെറിയ ഭാഗം മാത്രം,” മറ്റൊരു പ്രളയബാധിത ജില്ലയായ ഗുരുദാസ്പുരിലെ മനശ്ശാസ്ത്രജ്ഞൻ ഡോ. രൂപീന്ദർ ഒബറോയി പറയുന്നു.

പഞ്ചാബിൻ്റെ അതിർത്തിഗ്രാമങ്ങളിൽ മാനസികാരോഗ്യം അധികം ലഭ്യമല്ല. അതിനെ ആളുകൾ കാണുന്നതും മോശപ്പെട്ട നിലയിലാണ്. രോഗികളെ ആദ്യം കൊണ്ടുപോവുന്നത് മന്ത്രവാദികളുടെയടുത്താണെന്നും, രോഗം മൂർച്ഛിക്കുമ്പോൾ മാത്രമാണ് മനശ്ശാസ്ത്രജ്ഞരെ സമീപിക്കുന്നതെന്നും ഡോക്ടർമാർ പറയുന്നു.

റായ് സിഖ് സമുദായക്കാരാണ് ഇവിടെയുള്ള മിക്ക കുടുംബങ്ങളും. പഞ്ചാബിൽ പട്ടികജാതിക്കാരാണ് അവർ. സ്ത്രീകൾക്ക് വിലക്കുകൾ കൂടുതലാണ്. കൂടെ പോകാൻ ആരെങ്കിലുമുണ്ടെങ്കിലേ അവർക്ക് പോകാൻ സാധിക്കൂ. ചിലവഴിക്കാൻ പണവുമുണ്ടാകണം. “മുമ്പെല്ലാം, പുരുഷന്മാരേക്കാൾ, സ്ത്രീകൾക്കാണ് ഈ അസുഖം കൂടുതലും റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിരുന്നത്. “എന്നാൽ, കുടുംബത്തിൻ്റെ പിന്തുണയില്ലെങ്കിൽ, അവർക്ക് ചികിത്സ പ്രാപ്യമല്ല.”

ഒരു സൈക്ക്യാട്രിസ്റ്റിനെ കാണാൻ വീണ ആഴ്ചകളെടുത്തു. ഒരു മുച്ചക്രവാഹനത്തിൽ ഫാസിൽക്കവരെ പോയി, അവിടെനിന്ന് അഭോറിലേക്ക് ബസ്സ് പിടിച്ചു, വീണ്ടും ഒരു മുച്ചക്രവാഹനത്തിൽ ക്ലിനിക്കിലേക്ക് സഞ്ചരിച്ചു അവർ. വീട്ടിൽനിന്ന് മൂന്ന് കിലോമീറ്റർ അകലെയുള്ള കമ്മ്യൂണിറ്റി ഹെൽത്ത് സെൻ്ററും, 20 കിലോമീറ്റർ അകലെയുള്ള സിവിൽ ആശുപത്രിയും അവർ പരിഗണിച്ചതേയില്ല. “അവിടെയുള്ള ഡോക്ടർമാർ തീരെ ശ്രദ്ധിക്കില്ല,” വീണ പറയുന്നു.

പ്രളയത്തിനുശേഷം മാനസികചികിത്സ തേടി ഒരു രോഗികളും വന്നിട്ടില്ലെന്ന്, സംസ്ഥാനത്തിൻ്റെ കീഴിലുള്ള ഹസ്താൻ കലാൻ ഹെൽത്ത് സെൻ്ററിലെ ഡോക്ടർമാർ പറയുന്നു.

“ഉത്സാഹം നശിച്ചും, താത്പര്യങ്ങളൊന്നും ഇല്ലാതെയും വിഷാദത്തോടെയും, സന്ദർഭങ്ങളുമായി പൊരുത്തപ്പെടാനാകാതെയുമാണ് പല രോഗികളും വരുന്നത്. മറ്റ് നിരവധിപേർ, നിശ്ശബ്ദമായി ഇതെല്ലാം കൊണ്ടുനടക്കുന്നു. അവർക്ക് തങ്ങളുടെ അവസ്ഥയെക്കുറിച്ച് മറ്റുള്ളവരുടെ മുമ്പിൽവെച്ച് സംസാരിക്കാൻ ഇഷ്ടമല്ല,” ഫസിൽക്കയിലെ സർക്കാരിൻ്റെ കീഴിലുള്ള സിവിൽ ആശുപത്രിയിലെ സൈക്ക്യാട്രിസ്റ്റായ ഡോ. പികാശി അറോറ പറയുന്നു. പ്രളയശേഷം വിഷാദരോഗികളുടെ എണ്ണം 20 ശതമാനമെങ്കിലും വർദ്ധിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന് അവർ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

പഞ്ചാബിലെ മനോരോഗ ചികിത്സയുടെ അവസ്ഥ ഇപ്പോൾത്തന്നെ പരമാവധി വലിച്ചുനീട്ടിയ നിലയിലാണ്. “മയക്കുമരുന്നുകൾ ഉപയോഗിച്ച് രോഗികളായവരുടെ ഒഴുക്കാണ് സർക്കാർ ആശുപത്രികളിൽ,” വീണയെ ചികിത്സിക്കുന്ന ഡോ. രമേശ് അറോറ പറയുന്നു. അഭോർ ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഡോക്ടറാണ് അദ്ദേഹം. “’മയക്കുമരുന്ന് മഹാവ്യാധി’ ബാധിച്ചവരുടെ ഒഴുക്കുമൂലം, മാനസികാരോഗ്യ ചികിത്സ തേടി വരുന്നവർ അവഗണിക്കപ്പെടുന്ന സാഹചര്യമുണ്ടെന്ന് ഫസിൽക്ക, ജലാലബാദ് സിവിൽ ആശുപത്രികളിൽ സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്ന ഡോക്ടർ സിദ്ധാർത്ഥ് കലൂച്ച പറയുന്നു.

സത്‌ലജ് നദീമുഖത്തിൻ്റെ മറുകരയിലെ വല്ലെ ഷാ ഹിതറിൽ, ചപ്പാത്തി പരത്തുമ്പോഴായിരുന്നു, അവരുടെ 30 വയസ്സുള്ള നാത്തൂൻ രാജോ ബായി, “വെള്ളം കയറുന്നു” എന്ന് നിലവിളിച്ചുകൊണ്ട് ഓടിവന്നത്.

എത്ര വേഗത്തിൽ വെള്ളം പൊങ്ങുമെന്നറിയാതെ പരംജീത് ആ മുന്നറിയിപ്പിനെ അവഗണിച്ചുകൊണ്ട്, “കുട്ടികളെ വിശന്ന് ഇരുത്തിക്കാൻ പറ്റില്ല” എന്ന് മറുപടിയും പറഞ്ഞു. ഇന്ന് അതോർത്തുകൊണ്ട് അവർ ചിരിക്കുന്നു. “മിനിറ്റുകൾക്കുള്ളിൽ വെള്ളം എത്തി,” അവർ പറയുന്നു. അഞ്ച് കുട്ടികളേയും എടുത്ത്, പ്രധാന ഗ്രാമത്തിലെ നാത്തൂൻ്റെ വീട്ടിലേക്ക് അവർ പുറപ്പെട്ടു. 2013-ലെ വെള്ളപ്പൊക്കത്തിനുശേഷം നാലടി ഉയരം കൂട്ടി നിർമ്മിച്ചതായിരുന്നു ആ വീട്.

വൈകീട്ട്, അവരുടെ ഭർത്താവ്, 38 വയസ്സുള്ള ഹർബൻസ് സിംഗും അയാളുടെ മൂത്ത സഹോദരൻ ദർശൻ സിംഗും ചേർന്ന് ഒരു വഞ്ചിയിൽ, രക്ഷപ്പെടുത്താവുന്ന സാധനങ്ങളെല്ലാം വീട്ടിൽനിന്ന് കടത്താൻ ശ്രമം നടത്തി. വിളകൾ നഗരത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്ന ഒരു വണ്ടിയിലെ ഡ്രൈവറായിരുന്നു ഹർബൻസ് സിംഗ്. എന്നാൽ, സമീപത്തുള്ള ഒരു ട്രാൻസ്ഫോർമറിൽനിന്ന് വെള്ളത്തിലൂടെ വൈദ്യുതി പ്രവഹിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നതിനാൽ, നാട്ടിലെ ഗുരുദ്വാരയിൽനിന്ന്, എല്ലാവരോടും അവിടെനിന്ന് അകന്നുനിൽക്കാനുള്ള ആഹ്വാനം വന്നു.

അതിനുമുമ്പ് പരംജീത് ഒരു വെള്ളപ്പൊക്കം കണ്ടിട്ടില്ലായിരുന്നു. 2023-ലെ തണുപ്പുകാലത്താണ് അവർ ഹർബൻസിനെ വിവാഹം കഴിച്ചത്. മയക്കുമരുന്ന് അളവില്ലാതെ കഴിച്ച്, ആദ്യത്തെ ഭർത്താവ് മരണപ്പെട്ട് മൂന്നുമാസം കഴിഞ്ഞ്. ആ വിവാഹത്തിൽനിന്ന് അവർക്ക് ആറ് വയസ്സുള്ള ഒരു മകളുണ്ടായിരുന്നു. ഹർബൻസിനാകട്ടെ, അയാളുടെ ആദ്യത്തെ വിവാഹത്തിൽനിന്ന് 15 വയസ്സുള്ള ഒരു മകളും 10 വയസ്സുള്ള മകനും ഉണ്ടായിരുന്നു.

അവരുടെ വീടിൻ്റെ പിന്നിലായി, പരംജീത് സ്വയം ഞാറ് നട്ട അരയേക്കർ നെൽപ്പാടം വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങിക്കിടക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു.

വെള്ളം കുറയുന്നതനുസരിച്ച്, മൂന്നാഴ്ചകളോളം അവർ ദിവസവും അവരുടെ വീട് സന്ദർശിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. “വെള്ളംകാരണം ഇഷ്ടികകളൊക്കെ നനഞ്ഞുകുതിർന്നിരുന്നു. വെയിലടിച്ചപ്പോൾ അവ പൊടിയാൻ തുടങ്ങി,” അവർ പറയുന്നു. “വീട്ടിലേക്ക് നോക്കുമ്പോഴേ എനിക്ക് സമ്മർദ്ദം കൂടും. രാത്രികളിൽ ഉറങ്ങാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. ഞാൻ ഉണർന്നിരുന്ന് ഓരോന്ന് ആലോചിച്ചിരിക്കും”.

ഉറക്കമില്ലായ്മ വഷളായപ്പോൾ ഹർബൻസ് അവർ ഫസിൽക നഗരത്തിലെ ഒരു സൈക്ക്യാട്രിസ്റ്റിൻ്റെയടുത്ത് കൊണ്ടുപോയി. “നിങ്ങളുടെ തലച്ചോറിലെ ഞരമ്പുകളെല്ലാം സമ്മർദ്ദത്തിലാണ്,” ഡോക്ടർ പറഞ്ഞത് അവർ ഓർമ്മിച്ചു. ദിവസവും രണ്ടുനേരവും കഴിക്കാനുള്ള മരുന്ന് ഡോക്ടർ നിർദ്ദേശിച്ചു. എന്നാലും രാത്രി കിടക്കുമ്പോൾ ഒരു മരുന്ന് മാത്രമേ പരംജീത് കഴിക്കുന്നുള്ളു.

“ഒരു വയസ്സാവുന്ന മകൾ ഇപ്പൊഴും പാൽ കുടിക്കുന്നുണ്ട്. ഞാൻ മരുന്ന് കൂടുതൽ കഴിച്ചാൽ അത് അവളേയും ബാധിക്കും,” പരംജീത് പറയുന്നു. കുട്ടി മണ്ണിൽ കളിക്കുമ്പോൾ, പഴയ ആ തകർന്ന വീട്ടിൽ കുന്തിച്ചിരുന്ന് അവർ പറഞ്ഞു.

ഒരുമാസം മരുന്ന് കഴിച്ചപ്പോൾ ഉറക്കം കിട്ടിത്തുടങ്ങി. പക്ഷേ ഒരു വലിയ അസ്വാസ്ഥ്യം തോന്നാൻ തുടങ്ങിയതോടെ അവർ വിശ്വാസത്തിലേക്ക് തിരിഞ്ഞു. എല്ലാ വ്യാഴാഴ്ചയും സമീപത്തുള്ള ഒരു സൂഫി മന്ദിരത്തിലേക്ക് അവർ പോകുന്നുണ്ട്. മരിച്ചുപോയ ഭർത്താവിൻ്റെ ആത്മാവാണ് തന്നെ ഉപദ്രവിക്കുന്നതെന്ന് അവർ വിശ്വസിക്കുന്നു. ഭർത്താവിൻ്റെ രക്ഷകർത്താക്കളാന് മന്ദിരം നോക്കിനടത്തുന്നത്. ഭർത്താവിൻ്റെ അമ്മയുടെ സ്വപ്നത്തിൽ ഒരിക്കൽ ഒരു ബാബ (ദൈവപുരുഷൻ) പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട്, തന്നെ ആശ്രയിക്കുന്നവരെ ഭേദപ്പെടുത്തും എന്ന് പറഞ്ഞത്, ആ കുടുംബം ആത്മാർത്ഥമായി വിശ്വസിക്കുന്നു.

“ഞങ്ങൾ അല്ലെങ്കിലേ ഒരു ദരിദ്ര കുടുംബമായിരുന്നു. ഇപ്പോൾ ദൈവം ഇതും ഞങ്ങളോട് ചെയ്തു,” പരംജീത് പറയുന്നു. ജലമാർഗ്ഗങ്ങൾ വൃത്തിയാക്കാത്ത സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥരേയും അവർ പഴിചാരുന്നു. കർഷക യൂണിയനുകളും എൻ.ജി.ഒ.കളും നൽകുന്ന സഹായംകൊണ്ടാണ് ജീവിക്കുന്നതെന്ന് പറയുമ്പോൾ, അവരുടെ ശബ്ദത്തിൽ രോഷമല്ല, നിസ്സഹായതയായിരുന്നു നിഴലിച്ചിരുന്നത്.

പ്രളയത്തിൽ നശിച്ച ഓരോ ഏക്കർ കൃഷിക്കും 20,000 രൂപയും, വീടുകൾ നശിച്ചവർക്ക് 1,20,000 രൂപയും സർക്കാർ നഷ്ടപരിഹാരം പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നു. എങ്കിലും, ഈ തുക അപര്യാപ്തമാണെന്ന് നിരവധി കുടുംബങ്ങൾ പറയുന്നു.

ഡോക്ടർമാരെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം, പ്രളയബാധിതരെ ഏറ്റവും ഗുരുതരമായി ബാധിക്കുന്നത് സാമ്പത്തികമായ അരക്ഷിതാവസ്ഥയാണ്. ചികിത്സ വൈകിപ്പിക്കാനും കാരണമാകുന്നത് അതുതന്നെയാണ്. “ഇത്രയധികം സാമ്പത്തിക ബുദ്ധിമുട്ടുകൾക്കിടയിൽ, മാനസികാരോഗ്യ പരിചരണത്തിന് വേണ്ടത്ര പരിഗണന ലഭിക്കുന്നില്ല. വീടുകൾ പണിയാനും, അടുത്ത വിളയ്ക്ക് കൃഷിസ്ഥലം തയ്യാറാക്കാനുമുള്ള സാമ്പത്തിക സഹായമാണ് അവർക്ക് ആദ്യം ആവശ്യമുള്ളത്,” എന്ന് ഡോ. ഒബറോയി പറയുന്നു.

സർക്കാർ ആശുപത്രികളിലും ക്ലിനിക്കുകളിലുമുള്ള സൈക്ക്യാട്രിക്ക് സേവനങ്ങളെക്കുറിച്ച് ജനങ്ങളെ ബോധവത്കരിക്കണമെന്ന്, 2026 ജനുവരിയിൽ, പാരിയുടെ അന്വേഷണങ്ങൾക്കുള്ള പ്രതികരണമെന്ന നിലയിൽ, ഡെപ്യൂട്ടി ഡയറക്ടർ (മാനസികാരോഗ്യ ശാഖ) രോഹിണി ഗോയൽ, ജില്ലയിലെ എല്ലാ സിവിൽ സർജ്ജന്മാർക്കും ഡെപ്യൂട്ടി മെഡിക്കൽ കമ്മീഷണർമാർക്കും നിർദ്ദേശം നൽകി. എന്നാൽ, പ്രളയ സംബന്ധിയായ മാനസികപ്രശ്നങ്ങൾക്കുള്ള എന്തെങ്കിലും വ്യക്തമായ പ്രൊട്ടൊക്കോളുകളോ പദ്ധതികളോ ആ വകുപ്പ് സൂചിപ്പിച്ചതുമില്ല.

പ്രളയബാധിതരായ ആളുകൾക്കുള്ള മെഡിക്കൽ ചെക്കപ്പ് ക്യാമ്പുകൾ സംഘടിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നും, ആവശ്യമായ സൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ടെന്നും, ഡിപ്പാർട്ട്മെൻ്റ് ഓഫ് റെവന്യൂ, റീഹാബിലിറ്റേഷൻ ആൻഡ് ഡിസാസ്റ്റർ മാനേജുമെൻ്റ് പാരിയോട് പറഞ്ഞു. എന്നാൽ, ദുരന്തനിവാരണ പ്രൊട്ടൊക്കോളിൻ്റെ ഭാഗമാണോ മാനസികാരോഗ്യ പിന്തുണ എന്ന് പ്രതികരണത്തിൽ വ്യക്തമല്ല.

മൻപ്രീത് കൗറിനെ (യഥാർത്ഥ പേരല്ല) സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം, അഞ്ച് വയസ്സുള്ള മകൻ്റെ ഫീസ് അടയ്ക്കാൻ പറ്റാത്തതായിരുന്നു സമ്മർദ്ദത്തിൻ്റെ കാരണം. മൂന്ന് മാസം കഴിഞ്ഞ്, ആവശ്യമായ പണവുമായി ഒരു സന്നദ്ധസംഘടന വന്നു. അതുവരെ, സ്കൂളിൽനിന്ന് ഓരോതവണ നോട്ടീസ് വരുമ്പോഴും അവരെ കടുത്ത ആകാംക്ഷ പിടികൂടിയിരുന്നു എന്ന്, സമീപ ഗ്രാമമായ ഝംഗഡ് ഭൈനിയിലെ ഒരു 28 വയസ്സുകാരൻ പറഞ്ഞു.

അവരുടെ ഭർത്താവ്, പ്രളയത്തിനുശേഷം അധികം സംസാരിച്ചിട്ടില്ല. നാട്ടിലെ ഒരു വെയർഹൗസിൽ, മാസം 7,000 രൂപയ്ക്ക് ജോലി ചെയ്യുന്ന ആളാണ് അദ്ദേഹം. “പച്ചക്കറി വാങ്ങാൻ ഞാൻ ഒരു നൂറ് രൂപ ചോദിച്ചാൽപ്പോലും അദ്ദേഹം ഒന്നും പ്രതികരിക്കില്ല,” അവർ പറയുന്നു. ഭർത്താവിൻ്റെ വീട്ടുകാർക്കും സഹായിക്കാനാവുന്നില്ലെന്ന്, കരഞ്ഞുകൊണ്ട് മൻപ്രീത് പറയുന്നു. “അവരുടെ ആറേക്കർ കൃഷി മുഴുവൻ നശിച്ചു.”

വീട്ടുചിലവുകൾ നടത്താൻ, മൻപ്രീത് ഒരു കർഷകത്തൊഴിലാളിയായി ജോലി ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി. ഞാറ് നടലും, വെളുത്തുള്ളി പറിക്കലും തുടങ്ങി, കൈയ്യിൽ കിട്ടുന്ന എന്തുജോലിയും അവർ ചെയ്യുന്നു.

2023-നു മുമ്പ് അവർ ഒരിക്കലും പാടത്ത് പണിയെടുത്തിരുന്നില്ല ആദ്യമായിട്ടാണ് പ്രളയത്തിന് ദൃക്സാക്ഷിയായതെന്നും, സദാ ചിരി തൂകുന്ന മുഖമുള്ള അവർ പറയുന്നു. കുട്ടികൾക്ക് ട്യൂഷനെടുത്തിരുന്നു അവർ പണ്ട്. എന്നാൽ, പ്രളയത്തെത്തുടർന്ന് വരുമാനമൊക്കെ തകർന്നപ്പോൾ, ഗ്രാമത്തിലെ അച്ഛനമ്മമാർക്ക് കുട്ടികളെ ട്യൂഷന് വിടാനുള്ള സാമ്പത്തികശേഷി ഇല്ലാതായി.

“വെള്ളം ഞങ്ങളുടെ പാടത്തേക്ക് കയറി, പിന്നീട് ഇറങ്ങി. ഞങ്ങൾ നട്ട നെല്ല് ചീഞ്ഞു. അതിനാൽ വീണ്ടും ഞാറ് നട്ടു. അപ്പോഴേക്കും വെള്ളം തിരിച്ചുകയറി. അപ്പോഴാണ് മാനസികസമ്മർദ്ദം ശരിക്കും ആരംഭിച്ചത്,” അവർ പറയുന്നു. അഭോറിലെ ഒരു നഴ്സറിയിൽനിന്നാണ് പുതുതായി നടാനുള്ള വിത്തുകൾ അവർ വാങ്ങിയത്. “വെള്ളം തിരിച്ചുകയറി എല്ലാം നശിച്ചു.” 5 ലക്ഷം രൂപ നഷ്ടത്തിലായെന്ന് കുടുംബം കണക്കുകൂട്ടുന്നു.

2023-ലും 2025-ലും പ്രളയം വന്നപ്പോൾ മൻപ്രീത് വീട്ടിലുണ്ടായിരുന്നു. “വെള്ളപ്പൊക്കങ്ങൾ സ്ഥിരമായി കണ്ടുകണ്ട്, ഒടുവിൽ നമുക്കത് പരിചിതമായിത്തീരും,” അവർ പറയുന്നു.

2023-ലെ പ്രളയത്തിനുശേഷം ബാധിച്ച മൈഗ്രേയിനെ (ചെന്നിക്കുത്ത്) അവർക്ക് മറക്കാൻ പറ്റില്ല. “എപ്പോഴും തലവേദനയായിരുന്നു. ഇതൊക്കെ ഈ ടെൻഷൻ കാരണമാണ്. വീടിന് പുറത്തുള്ള, വെള്ളം കയറിയ പാടത്ത് മുങ്ങിച്ചത്താലും തരക്കേടില്ല എന്ന് ചിലപ്പോൾ ചിന്തിച്ചുപോയിട്ടുണ്ട്,” അവർ പറയുന്നു.

നിങ്ങൾ ആത്മഹത്യാ പ്രവണതയുള്ള ആളാണെങ്കിൽ അല്ലെങ്കിൽ വിഷാദം അനുഭവിക്കുന്ന ആരെയെങ്കിലും നിങ്ങൾക്കറിയാമെങ്കിൽ കിരൺ എന്ന ദേശീയ ഹെൽപ്‌ലൈൻ നമ്പർ 1800-599-0019-ലേക്ക് (24/7 ടോൾ ഫ്രീ) വിളിക്കുക,

ദേശീയതലത്തിൽ പാരി നടത്തുന്ന കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനവും മാനസികാരോഗ്യവും എന്ന ഈ പരമ്പര, മാരിവാല ഹെൽത്ത് ഇനിഷ്യേറ്റീവിൻ്റെ പിന്തുണയോടെയുള്ളതാണ്. ഗ്രാമീണ ഇന്ത്യയിലെയും ഇന്ത്യൻ നഗരങ്ങളിലെയും കുടിയേറ്റക്കാരുടെ ജീവിതത്തിലും ഉപജീവനത്തിലും അവരുടെ ആരോഗ്യത്തിലും മാനസികാരോഗ്യത്തിലും കാലാവസ്ഥാ പ്രതിസന്ധിയുണ്ടാക്കുന്ന പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ പഠിക്കുന്ന പരമ്പരയാണ് ഇത്

പരിഭാഷ: രാജീവ് ചേലനാട്ട്