‘എനിക്ക് ഒരു പൊലീസ് ഓഫീസറാവാൻ സാധിക്കുമായിരുന്നു’

“പഠിക്കാൻ അച്ഛൻ എന്നെ അനുവദിച്ചിരുന്നെങ്കിൽ ഞാനൊരു പൊലീസുദ്യോഗസ്ഥയാവുമായിരുന്നു,” ഒട്ടുന്ന എച്ചിൽപ്പാത്രങ്ങൾ നിറഞ്ഞ അഴുക്കുവെള്ളത്തൊട്ടിയിലേക്ക് മുഖം തിരിച്ച് അവർ പറയുന്നു. രാവിലെ 9 മണിയായിരുന്നു സമയം. സമ്പന്നർ താമസിക്കുന്ന അടച്ചുറപ്പുള്ള വാസകേന്ദ്രത്തിലെ മറ്റ് വീടുകളിലേക്ക് പോകാനുള്ള സമയമാവുന്നു. വീട്ടിലേക്ക് തിരികെ പോവുന്നതിനുമുമ്പ്, അഞ്ച് വീടുകളിലെ ജോലികൾകൂടി തീർക്കേണ്ടതുണ്ട്, അനിതാ ദീദി എന്ന് കോളണിക്കാർ വിളിക്കുന്ന അവർക്ക്. വടക്കു-പടിഞ്ഞാറൻ ഹൈദരബാദിലെ നല്ലഗണ്ട്ള എന്ന, ആർഭാടമന്ദിരങ്ങളുള്ള പ്രദേശത്തുനിന്ന്, സംഗറെഡ്ഡി ജില്ലയിലെ പട്ടാഞ്ചെരു എന്ന സ്ഥലത്തെ അവരുടെ വീട്ടിലേക്ക് 10 കിലോമീറ്റർ ദൂരമുണ്ട്.

തെലങ്കാനയിൽ പട്ടികഗോത്രമായി അടയാളപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ള ലംബാഡി സമുദായക്കാരിയാണ് നാല് കുട്ടികളുടെ അമ്മയും 25 വയസ്സുമുള്ള അനിത റാത്തോഡ്. ഹൈദരബാദിലെ അടച്ചുറപ്പുള്ള വാസകേന്ദ്രങ്ങളിൽ ജോലി ചെയ്യുന്ന നിരവധി കുടിയേറ്റത്തൊഴിലാളികളിലൊരാളാണ് അവർ - രാജ്യത്ത്, ഏറ്റവും കൂടുതൽ കുടിയേറ്റക്കാരെ ആകർഷിക്കുന്ന മുന്തിയ അഞ്ച് നഗരങ്ങളിലൊന്നാണ് ഹൈദരബാദ്. ദീർഘമായ മണിക്കൂറുകൾ ജോലി ചെയ്യേണ്ടിവരുന്നതിനാൽ, ചല്ലഗിഡ്ഡതാണ്ടയിലുള്ള ബന്ധുക്കളെ വിട്ട്, മക്കളെ മൈനേലിയിലുള്ള തൻ്റെ അച്ഛനമ്മമാരുടെയടുത്താക്കി, സ്വന്തം സ്വപ്നങ്ങളും കൈയൊഴിഞ്ഞാണ് അവർ ഈ ജോലിക്ക് പോകേണ്ടിവരുന്നത്.

എന്നും രാവിലെ 4 മണിക്ക് അവരുടെ ദിവസം ആരംഭിക്കും. പാചകം ചെയ്യലും തുണി തിരുമ്പലും വീട് വൃത്തിയാക്കലും. 5.30-ന് അവർ ബസ്സിൽ കയറി രംഗ റെഡ്ഡി ജില്ലയിലെ ലിംഗംപള്ളിയിലേക്ക് പോകും. അവിടെനിന്ന് 20 രൂപ ഓട്ടോക്കൂലി കൊടുത്ത് 6 മണിയോടെ നല്ലഗണ്ട്ള ഗേറ്റഡ് കമ്യൂണിറ്റിയിലെത്തും. 2023-ൽ തെലുങ്കാന സർക്കാർ സ്ത്രീകൾക്ക് സംസ്ഥാനത്തെ ട്രാൻസ്പോർട്ട് ബസുകളിൽ മഹാലക്ഷ്മി പദ്ധതി എന്ന പേരിൽ സൗജന്യയാത്ര അനുവദിച്ചതുകൊണ്ട്, യാത്രാക്കൂലിയിനത്തിൽ അവർക്ക് കുറച്ച് ലാഭമുണ്ട്.

ഒമ്പത് മണിക്കൂറിനുശേഷം, 3 മണിയോടെ, വിവിധ വീടുകൾ അടിച്ചുതുടച്ച് വൃത്തിയാക്കി തിരിച്ചുള്ള യാത്ര തുടങ്ങും അനിത. വൈകീട്ട് വീട്ടിലെത്തിയാൽ കുടുംബത്തിനുള്ള ഭക്ഷണമുണ്ടാക്കലും മറ്റ് പണികളും തുടങ്ങുകയായി

അവരുടെ ഓർമ്മയിൽ, ഭർത്താവിന് ഒരിക്കലും സ്ഥിരജോലിയുണ്ടായിരുന്നില്ല. “അയാൾ ഒന്നിനും സഹായിക്കില്ല. വാടക കൊടുക്കാനോ, കുട്ടികളെ നോക്കാനോ, വീട്ടുകാര്യങ്ങൾ നോക്കാനോ ഒന്നും,” അവർ പറയുന്നു.

പട്ടാഞ്ചെരുവിലെ വീട്ടിലേക്കുള്ള വളഞ്ഞുപിരിഞ്ഞ ഇടുങ്ങിയ തെരുവിലൂടെ അവരെ അനുഗമിക്കുമ്പോൾ ഞങ്ങളോട് സംസാരിക്കുകയായിരുന്നു അനിത. പെൺകുട്ടികൾക്കുവേണ്ടിയുള്ള വലിയൊരു ജില്ലാ പരിഷദ് ഹൈസ്കൂളും ആഴ്ചച്ചന്തയും കടന്ന്, തുണികളും കളിപ്പാട്ടങ്ങളും മറ്റും വിൽക്കുന്ന ചെറിയ കാളവണ്ടികളും പിന്നെ മസ്ജിദിൻ്റെ മിനാരവും ഒരുകൂട്ടം വീടുകളും കടന്ന് മുന്നോട്ട് പോകുന്തോറും വഴി കൂടുതൽ വിശാലവും തിരക്കുള്ളതുമായി മാറുന്നുണ്ടായിരുന്നു.

ഒറ്റമുറിയും, സിമൻ്റ് പാകിയ ചുമരുകളും കുളിമുറിയുമുള്ള വീടിന് പ്രതിമാസം 5,000 രൂപയാണ് വാടക. വെള്ളത്തിനും വൈദ്യുതിക്കും വേറെയും. ഈരണ്ട് ദിവസത്തിലൊരിക്കൽ മാത്രം വെള്ളം കിട്ടുന്ന ഒരു ടാപ്പ് മുറിക്ക് പുറത്തുണ്ട്. ഭർത്താവ് വല്ലപ്പോഴും പാത്രങ്ങളിൽ വെള്ളം നിറച്ച് ശേഖരിച്ചുവെക്കും. വീടിൻ്റെ കുറച്ച് ദൂരത്തായി ഒരു ചെറിയ പാടത്തിനരികെ മാലിന്യത്തിൻ്റെ ഒരു വലിയ കൂന കാണാം. “ആളുകൾ ഇവിടെയാണ് മാലിന്യമിടുന്നത്. മുനിസിപ്പാലിറ്റിയുടെ വണ്ടി മാസത്തിലൊരിക്കൽ വന്ന് അത് കൊണ്ടുപോകും,” അവർ പറയുന്നു. മാസത്തിലൊരിക്കലുള്ള ആ സേവനത്തിന് 100 രൂപ കൊടുക്കണം. മാസംതോറും കഷ്ടിച്ച് സമ്പാദിക്കുന്ന 25,000 രൂപയിൽ മൂന്നിൽ രണ്ടും വീട്ടുചിലവുകൾക്ക് പോകും.

“കുട്ടിക്കാലംതൊട്ട്, കഠിനാദ്ധ്വാനമല്ലാതെ മറ്റൊന്നും എനിക്കറിയില്ല,” അവർ പറയുന്നു. 5-ആം ക്ലാസ്സിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ എരുമകളെ പുല്ലുമേയ്ക്കാൻ അച്ഛൻ അവളെ പറഞ്ഞയച്ചിരുന്നത് അവർ ഓർമ്മിച്ചെടുത്തു. “എല്ലാവരും സ്കൂളിൽ പോകാൻ തുടങ്ങിയാൽ വീട്ടിലെ പണി ആര് ചെയ്യും എന്ന് ചോദിച്ച് അച്ഛൻ തല്ലാറുണ്ടായിരുന്നു,” മുഖം പൊത്തി വല്ലാത്ത ഒരു ചിരി ചിരിച്ച്, സങ്കടമൊതുക്കി അവർ പറയുന്നു.

“ഒമ്പത് വയസ്സുള്ളപ്പോഴാണ് എരുമയെ മേയ്ക്കാൻ എന്നെ വിട്ടിരുന്നത്. ഞാൻ അവയുടെ പുറത്ത് കയറി യാത്ര ചെയ്തിരുന്നു,” അനിത പറയുന്നു. പിന്നീട് അവളെ കരിമ്പ് പാടത്ത് ജോലിക്കയച്ചു. “പാടത്ത് പണിയെടുക്കുന്ന കുട്ടികൾ മാസത്തിൽ 10,000 മുതൽ 12,000 രൂപവരെ സമ്പാദിച്ചിരുന്നു. കരിമ്പ് വെട്ടൽ അദ്ധ്വാനവും അപകടവുമുള്ള ജോലിയാണ്,” അനിതയുടെ ഇളയ അനിയൻ വീണ പറയുന്നു.

“ദിവസത്തിൽ 15 മണിക്കൂർവരെ ഞങ്ങൾ ജോലി ചെയ്തിരുന്നു. ഇരുട്ട് വീണാലും പണിയെടുക്കും ചിലപ്പോൾ. അരിവാളുകൊണ്ട് കരിമ്പ് വെട്ടി കെട്ടുകളാക്കും. പിന്നെ അതും ചുമന്ന് പ്രധാന റോഡിലേക്ക് നടന്ന്, അവ ട്രക്കുകളിൽ കയറ്റും. കരിമ്പ് തണ്ട് തറച്ച് കൈയും കാലുമൊക്കെ മുറിയും,” അനിത കൈകാലുകൾ കാട്ടിത്തരുന്നു.

“പ്രാഥമികചികിത്സയ്ക്കുള്ള സൗകര്യമൊന്നും അന്നില്ല. മുറിവ് പറ്റിയാൽ, കുറച്ച് കരിമ്പുനീര് ഒഴിക്കും. അല്ലെങ്കിൽ ഏതെങ്കിലും തുണി ചീന്തിയെടുത്ത് കെട്ടിവെക്കും. കുത്തിവെപ്പൊന്നുമില്ല,” അനിതയുടെ സഹോദരൻ പറയുന്നു.

“എനിക്കൊരു ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാരനാവാനായിരുന്നു ആഗ്രഹം. ഞാൻ നന്നായി കളിച്ചിരുന്നു. ഹൈദരബാദിലെ ലീഗുകളിലും കളിച്ചിട്ടുണ്ട്. അച്ഛനും പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു. സെലക്ഷനും കിട്ടിയതാണ്. എന്നാൽ, അവർ 10 ലക്ഷം രൂപ ചോദിച്ചപ്പോൾ അതൊക്കെ അവസാനിച്ചു,” അയാൾ പറയുന്നു. എന്നാൽ, അനിതയേയും അവരുടെ മൂന്ന് സഹോദരിമാരേയും അപേക്ഷിച്ച്, വീണയ്ക്കും മറ്റ് സഹോദരന്മാർക്കും പഠനം തുടരാൻ സാധിച്ചു.

കഷ്ടിച്ച് 12 വയസ്സുള്ളപ്പോഴാണ് അനിതയുടെ വിവാഹം നിശ്ചയിച്ചത്. “ഞങ്ങളുടെ കുട്ടികൾ ചെറുപ്പത്തിലേ വിവാഹംചെയ്ത് അയയ്ക്കപ്പെടുന്നു. പെൺകുട്ടികൾ 12-13 വയസ്സിലും ആൺകുട്ടികൾ 16, 17 വയസ്സിലും,” അവർ പറയുന്നു. “എനിക്ക് കൂടുതൽ പഠിക്കണമെന്നുണ്ടായിരുന്നുവെങ്കിലും മുതിർന്നവർ പറയുന്നത് അനുസരിക്കേണ്ടിവന്നു. മുതിർന്നവരെ എപ്പോഴും അനുസരിക്കണ്ടേ? നിങ്ങളും ചെയ്യാറില്ലേ? കല്യാണം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ എന്താണ് സംഭവിക്കുന്നതെന്നുപോലും എനിക്ക് മനസ്സിലായിരുന്നില്ല,” ഒരു ചിരിയോടെ അവർ പറയുന്നു.

തൻ്റെ കല്യാണത്തിന് അച്ഛൻ ഭർത്താവിന് 14,000 രൂപയും 30,000 രൂപയ്ക്കോ മറ്റോ സ്വർണ്ണവും മറ്റ് ആഭരണങ്ങളും നൽകിയതായി അനിതയ്ക്ക് ഓർമ്മയുണ്ട്. ഭർത്താവിൻ്റെ വീട്ടുകാർ സ്വർണ്ണമൊക്കെ വിറ്റു. വിവാഹത്തിനുശേഷവും അവർക്ക് പാടത്ത് ജോലിചെയ്യേണ്ടിവന്നു. “ശസ്ത്രക്രിയയായിരുന്നു. ആദ്യത്തെ കുട്ടിയെ പ്രസവിച്ച് കഷ്ടിച്ച് 20 ദിവസം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ. എന്നോട് കരിമ്പ് പാടത്തേക്ക് പണിക്ക് ചെല്ലാൻ പറഞ്ഞു. ഒന്നിലധികം കുട്ടികളെ പ്രസവിക്കേണ്ടിവന്നു. കാരണം, ഒരു ലംബാഡി സ്ത്രീ ആൺകുട്ടിയെ പ്രസവിച്ചില്ലെങ്കിൽ, ഭർത്താവ് അവരെ ഉപേക്ഷിച്ച് പോവും,” അനിത പറയുന്നു.

തൻ്റെ സമുദായത്തിൽ സ്ത്രീകൾക്കെതിരെയുള്ള ആക്രമണങ്ങൾ പതിവാണെന്ന് അവർ പറയുന്നു. അച്ഛൻ അയാളുടെ ആദ്യഭാര്യയേയും പിന്നീട്, തൻ്റെ അമ്മയായ രണ്ടാമത്തെ ഭാര്യയേയും പതിവായി ദേഹോപദ്രവം ചെയ്തിരുന്നു. “എൻ്റെ അച്ഛൻ നന്നായി മദ്യപിച്ചിരുന്നു. രണ്ട് വിവാഹം ചെയ്തു. ആദ്യത്തെ ഭാര്യയെ തല്ലുമായിരുന്നു. അവർ ഓടിപ്പോയി. രണ്ടാം ഭാര്യയായ എൻ്റെ അമ്മയ്ക്ക് അച്ഛൻ്റെ മർദ്ദനം കാരണം നടക്കാൻപോലും ബുദ്ധിമുട്ടായിരുന്നു.”

ഭാര്യയോടുള്ള പെരുമാറ്റത്തിൽ അനിതയുടെ ഭർത്താവും വ്യത്യസ്തനല്ല. “ഒറ്റപ്പൈസപോലും അയാൾ തരില്ല. കുട്ടികൾക്കുവേണ്ടി എന്തെങ്കിലും കൊണ്ടുവരാൻ ഞാൻ പറഞ്ഞാൽപ്പോലും അയാൾ തല്ലും.” ഭർത്താവിൻ്റെ സഹായമില്ലാതെ നാല് കുട്ടികളെ വളർത്തിയെടുക്കാൻ അവർ കുറച്ചൊന്നുമല്ല ബുദ്ധിമുട്ടുന്നത്.

കുറച്ച് മാസങ്ങൾക്കുമുമ്പ്, കുറച്ച് പണം ആവശ്യം വന്നു അനിതയ്ക്ക്. ഹൃദയത്തിന് പ്രശ്നങ്ങളുള്ള ചെറിയ മകളെ സ്കാനിംഗിനും മറ്റുമുള്ള ചികിത്സയ്ക്ക്, കർണ്ണാടകയിലെ ബീദറിലുള്ള നാരായൺഖേദിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകേണ്ടിവന്നു. ഈയാവശ്യത്തിനുള്ള പണം സ്വരൂപിക്കാൻ മാസംതോറും 5,000 രൂപ അവർ ഒരു ചിട്ടിയിൽ (സമുദായാംഗങ്ങൾക്കിടയിലുള്ള ഒരു സാമ്പത്തികസംവിധാനം) നിക്ഷേപിച്ചുതുടങ്ങി. രണ്ടുവർഷം കഴിയുമ്പോൾ, 1,05,000 രൂപയും പലിശയിനത്തിൽ 15,000 രൂപയും തിരിച്ചുകിട്ടുമെന്നുമാണ് അവരോട് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നത്.

വീട്ടുപണിയേക്കാൾ മെച്ചം കരിമ്പുപാടത്തെ പണിയാണെന്ന് അവർക്ക് തോന്നുന്നുണ്ട്. “അവർ മുൻകൂർ പണം തന്നിരുന്നു. ഒരു ലക്ഷം രൂപയിലും അധികമൊക്കെ. കുട്ടികൾക്ക് ചികിത്സയും മറ്റും വന്നാൽ അത് സഹായകരമാകും,” അവർ പറയുന്നു. “കരിമ്പുവെട്ടുന്ന പണി ബുദ്ധിമുട്ടുള്ളതാണെങ്കിലും പൈസ കിട്ടും,” അവർ കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്നു.

ആ പണി ചെയ്യാൻ എന്നെങ്കിലുമൊരു ദിവസം ഗ്രാമത്തിലേക്ക് തിരിച്ചുപോകുന്നതുവരെ രാവിലത്തെ ബസ്സും ഓട്ടോയും പിടിച്ച്, ഹൈദരബാദിലെ ആ സമ്പന്നരുടെ താമസകേന്ദ്രത്തിലേക്ക് പോവുകയേ നിവർത്തിയുള്ളു. ദിവസം മുഴുവൻ നീളുന്ന അടിച്ചുവാരലും തിരുമ്പലും പാത്രം കഴുകലുമായി കഴിയണം.

പരിഭാഷ: രാജീവ് ചേലനാട്ട്