“ਇਸ ਥਾਂ ਮੈਂ ਲਗਭਗ ਬਰਫ਼ ਹੇਠਾਂ ਦਫ਼ਨ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਹੁਤਿਆਂ ਨੂੰ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਮੈਂ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ।”
ਸ਼ਰਾਪ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਦ 17,480 ਫੁੱਟ ਦੀ ਉੱਚਾਈ ‘ਤੇ ਤਾਂਗਲਾਂਗ ਲਾ ਦੱਰਾ (ਪਹਾੜੀ ਰਸਤਾ) ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਬਰਫ਼ਬਾਰੀ ਹੋਈ ਸੀ। “ਬਾਕੀ ਮਜ਼ਦੂਰ ਮੈਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਦੌੜੇ,” ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਚੰਗੀ ਸੀ ਕਿ ਮਿਲਟਰੀ ਹਸਪਤਾਲ ਨੇੜੇ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਫ਼ੌਰੀ ਮੈਡੀਕਲ ਸਹਾਇਤਾ ਮਿਲ਼ ਗਈ।
ਲੱਦਾਖ ਵਿੱਚ ਉੱਚੇ ਪਹਾੜਾਂ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸ਼ਰਾਪ ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਸੜਕ ਨਿਰਮਾਣ ਮਜ਼ਦੂਰ ਅਕਸਰ ਹੀ ਅਣਨਿਸ਼ਚਿਤ ਮੌਸਮ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲ਼ੇ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਕਸਰ ਤਾਪਮਾਨ ਜਮਾਉ ਬਿੰਦੂ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਹੋਰ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਕੁਝ ਬਦਲਿਆ ਹੈ। “ਹੁਣ ਸਾਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖ਼ਤਰੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਮੌਸਮੀ ਬਦਲਾਅ ਕਾਰਨ ਇੱਕ ਤਾਂ ਦੇਰੀ ਨਾਲ਼ ਬਰਫ਼ਬਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਵੀ ਅਤਿ ਹੁੰਦੀ ਹੈ,” ਲੇਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਜੀਆ ਪਿੰਡ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲ਼ੇ ਸ਼ਰਾਪ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ।
ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਦੂਜੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਤਾਂਗਲਾਂਗ ਦੱਰੇ ਨੂੰ ਮੁੜ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦੀ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੁਣ ਸ਼ਰਾਪ ਵਰਗੇ ਕਾਮਿਆਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਟੀਮ ਦੀ ਹੈ। ਤੀਬਰ ਠੰਡ ਅਤੇ ਅਤਿ ਦੇ ਮੌਸਮ ਦੇ ਚੱਲਦਿਆਂ ਇਹ ਦੱਰਾ ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ ਮਈ ਤੱਕ ਬੰਦ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਸਤਾ ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਨਾਲ਼ ਲੇਹ-ਮਨਾਲੀ ਹਾਈਵੇ ‘ਤੇ ਟ੍ਰੈਫ਼ਿਕ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੱਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 428 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬਾ ਇਹ ਰਸਤਾ ਚਾਰ ਦੱਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤਾਂਗਲਾਂਗ ਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਬਿੰਦੂ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਨਜ਼ਾਰਾ ਬੇਸ਼ੱਕ ਬਾਕਮਾਲ ਹੈ, ਪਰ ਹਵਾ ਅਤੇ ਠੰਡ ਇੱਥੇ ਕਿਸੇ ਦਾ ਵੀ 10 ਤੋਂ 15 ਮਿੰਟਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਆਨੰਦ ਮਾਨਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
