തണുപ്പിലും ചൂടിലും മഴയിലും വലഞ്ഞ് ലഡാക്കിലെ റോഡുനിർമ്മാണ തൊഴിലാളികൾ

"ഇവിടെയാണ് ഞാൻ മഞ്ഞിൽ പുതഞ്ഞ് മരണത്തിന്റെ വക്കിലെത്തിയത്. പലരും ഞാൻ മരിച്ചെന്ന് തന്നെ വിചാരിച്ചു."

സമുദ്ര നിരപ്പിൽ നിന്ന് 17,480 അടി ഉയരത്തിലുള്ള താങ്ലാങ്ലാ ചുരത്തിൽ കനത്ത മഞ്ഞ് വർഷിച്ച ആ ദിവസം സരാപ് ഓർത്തെടുത്തു. "മറ്റു തൊഴിലാളികൾ എന്നെ രക്ഷിക്കാൻ കുതിച്ചെത്തുകയായിരുന്നു," അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു. സരാപിൻറെ ഭാഗ്യത്തിന് തൊട്ടടുത്ത് തന്നെ പട്ടാള ആശുപത്രി ഉണ്ടായിരുന്നതുകൊണ്ട് യഥാസമയം ചികിത്സനൽകി അദ്ദേഹത്തെ രക്ഷിക്കാനായി.

ലഡാക്കിലെ ഉയരം കൂടിയ പർവ്വത നിരകളിൽ ജോലി ചെയ്യുന്ന സരാപ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള റോഡുനിർമ്മാണ തൊഴിലാളികൾക്ക് ജോലിയുടെ ഭാഗമായി പ്രവചനാതീതമായ കാലാവസ്ഥയും അതിനോട് അനുബന്ധമായ അപകട സാഹചര്യങ്ങളും അഭിമുഖീകരിക്കേണ്ടി വരുന്നത് പതിവാണ്. ഈ പ്രദേശത്തെ താപനില മിക്കപ്പോഴും മൈനസ് ഡിഗ്രിയിലേയ്ക്ക് താഴാറുണ്ടെങ്കിലും കഴിഞ്ഞ രണ്ടു ദശാബ്ദങ്ങളായി ഇവിടെ വേറെ ചില പ്രതിസന്ധികളും ഉയരുന്നുണ്ട്. "കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം മൂലം മഞ്ഞ് പെയ്യാൻ വൈകുന്നതോടെ, പിന്നീടുണ്ടാകുന്ന കനത്ത മഞ്ഞുവീഴ്ച്ച ഞങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ അപകടകരമാകും," ലേ ജില്ലയിലെ ഗിയാ ഗ്രാമവാസിയായ സരാപ് പറഞ്ഞു.

ഈ പ്രദേശത്തെ രണ്ടാമത്തെ ഉയർന്ന ചുരമായ താങ്ലാങ്ലാ മഞ്ഞുകാലത്തിന് ശേഷം ഗതാഗതയോഗ്യമാക്കേണ്ടത് സരാപ് അടക്കമുള്ളതൊഴിലാളികളുടെ ചുമതലയാണ്. ഒക്ടോബർ മുതൽ മെയ് വരെയുള്ള മാസങ്ങളിൽ കഠിനമായ തണുപ്പും തീവ്രമായ കാലാവസ്ഥാ സാഹചര്യങ്ങളും മൂലം ഈ ചുരത്തിലൂടെ സഞ്ചരിക്കാനാകില്ല. എന്നാൽ, അതിന് ശേഷം ഈ ചുരം തുറക്കുന്നത് വഴി, ലേ മുതൽ മനാലി വരെയുള്ള 428 കിലോമീറ്റർ ദൈർഘ്യമുള്ള ദേശീയപാതയിലൂടെ തടസ്സമില്ലാത്ത യാത്ര ഉറപ്പാക്കാനാകും; നാല് ചുരങ്ങളിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന ഈ ദേശീയപാതയിലെ ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ ഭാഗം താങ്ലാങ്ലയിലാണുള്ളത്. ഈ പ്രദേശത്ത് നിന്നു നോക്കുമ്പോഴുള്ള പർവ്വതദൃശ്യം അതിമനോഹരമാണെങ്കിലും, കഠിനമായ കാറ്റും തണുപ്പും മൂലം 10 മുതൽ 15 മിനിറ്റിനപ്പുറം സമയം ആർക്കും ഈ പ്രദേശത്ത് ചിലവിടാൻ കഴിയാറില്ല.

സരാപിനെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹപ്രവർത്തകരെയും കാണാൻ പാരി എത്തുമ്പോൾ, പർവ്വത പാതയിലേക്ക് വലിയ പാറക്കല്ലുകൾ വീണ് വാഹനങ്ങൾക്കും റോഡിനും കേടുപാട് സംഭവിക്കുന്നത് തടയാനായി പാതയുടെ വശത്ത് സംരക്ഷണ ഭിത്തി പണിയുന്ന ജോലിയിലായിരുന്നു അവർ. കരിങ്കല്ലും അയഞ്ഞ അവസാദങ്ങളും കലർന്ന മണ്ണാണ് ലേയിലേത്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ, മഴ പെയ്യുമ്പോൾ, പ്രത്യേകിച്ച് മേഘവിസ്‌ഫോടനം ഉണ്ടാകുമ്പോൾ, മുകളിൽ നിന്നുള്ള വലിയ പാറക്കല്ലുകൾ ഇളകി താഴേയ്ക്ക് കുതിച്ചെത്തും. കുത്തനെയുള്ള ഈ പ്രദേശത്ത് ഈ ഒഴുക്ക് ഉഗ്രസ്വഭാവം കൈവരിക്കുന്നതോടെ താഴ്ന്ന പ്രദേശങ്ങളിലുള്ള കൃഷിയിടങ്ങളും നിർമ്മാണത്തൊഴിലാളികളും ഇടയന്മാരുമെല്ലാം കടുത്ത ദുരിതത്തിലാകും.

"റോഡുകൾ പുതുക്കിപ്പണിയുന്നത് ശ്രമകരമായ ജോലിയാണ്. ഞങ്ങൾ കൈകൊണ്ട് തന്നെയാണ് സിമെന്റ് കുഴയ്ക്കുന്നത്. ചായയ്ക്കും ഊണിനും രണ്ടു ഇടവേളകൾ എടുക്കുന്നതൊഴിച്ച് ചൂടും തണുപ്പും വകവയ്ക്കാതെ 7-8 മണിക്കൂർ ഞങ്ങൾ തുടർച്ചയായി ജോലി ചെയ്യാറുണ്ട്," സരാപ് കൂട്ടിച്ചേർത്തു.

മാസങ്ങൾക്ക് ശേഷം, 2024 ആഗസ്റ്റിലെ ഒരു സായാഹ്നത്തിൽ, ഒരു കൂട്ടം ലഡാക്കി ഗ്രാമീണർ അവരുടെ സ്വദേശമായ ഹുൻഡറിലേയ്ക്ക് കാൽനടയായി മടങ്ങുന്നത് ഞാൻ കാണാനിടയായി. സമയം 6:30-യോട് അടുത്തിരുന്നു; സാധാരണ അവർ അല്പം കൂടി നേരത്തെ വീട്ടിലേയ്ക്ക് മടങ്ങാറുള്ളതാണ്. ' ജൂല്ലെ !" പർവ്വത പ്രദേശങ്ങളിലെ പതിവ് അഭിസംബോധനാ രീതിയിൽ ഞാൻ അവരെ വിളിച്ചു. "ഇന്ന് എന്താണ് ഇത്ര വൈകിയത്?"

അവർ ഒരു ക്ഷണം നടത്തം നിർത്തി എനിക്ക് മറുപടിയേകി. "ജൂല്ലെ! ഞങ്ങൾക്ക് ഇന്ന് ഉച്ചനേരത്ത് അധികം പണിയെടുക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. വല്ലാത്ത ചൂടായിരുന്നത് കൊണ്ട് ഞങ്ങൾ ഒരു ഇടവേള എടുത്തിരുന്നു," റോഡ് പണി നടക്കുന്നതിന് സമീപത്തായി തന്നെ പണിതിട്ടുള്ള ഒരു ചെറിയ ഷെഡ് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി അവർ പറഞ്ഞു. "ഞങ്ങളുടെ ജോലി അതികഠിനമാണ്. ചൂടും പൊടിയുമെല്ലാം ഞങ്ങളെ ശരിക്കും തളർത്തും."

കഴിഞ്ഞ ആറ് ദശാബ്ദത്തിനിടെ, ഹിമാലയൻ പ്രദേശത്ത് ഉടനീളം ഉപരിതല താപനിലയിൽ ഗണ്യമായ വർദ്ധനവുണ്ടായിട്ടുണ്ടെന്ന് 'അസ്സസ്മെന്റ് ഓഫ് ക്ലൈമറ്റ് ചേഞ്ച് ഓവർ ദി ഇന്ത്യൻ റീജിയൻ എന്ന ഈ റിപ്പോർട്ട്പറയുന്നു. അതിതീവ്ര തണുപ്പുള്ള കാലാവസ്ഥ ഈ പ്രദേശത്ത് സ്വാഭാവികമാണെങ്കിലും തീവ്രമായ ചൂട് താരതമ്യേന പുതിയതും ആശങ്കാജനകവുമായ പ്രതിഭാസമാണ്.

ചൂടും തണുപ്പും മാത്രമല്ല, ഇവിടെ ഇപ്പോൾ മഴ പോലും കാലം തെറ്റിയാണ് പെയ്യുന്നത്.

ആഗസ്റ്റിലെ മഴ കാഴ്ച മറയ്ക്കുന്ന ജനലിലൂടെ ആശങ്കയോടെ പുറത്തേയ്ക്ക് ദൃഷ്ടി പായിക്കുകയായിരുന്നു സോനം ലോട്ടസ്. "[2025] ജൂലൈയിലും ആഗസ്റ്റിലുമായി ഞങ്ങൾക്ക് ഇവിടെ 44 മില്ലീമീറ്റർ മഴ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്; ഏത് മാനദണ്ഡത്തിന് അനുസരിച്ചായാലും അത് വളരെ കൂടുതലാണ്," ഇന്ത്യൻ മീറ്റീരിയോളജിക്കൽ ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റിന്റെ (ഐ.എം.ഡി) ലഡാക്കിലെ ഡയറക്ടറായ സോനം പറഞ്ഞു.

സമീപകാലത്തുണ്ടായ തീവ്രദുരന്തങ്ങളാണ് അദ്ദേഹത്തെ ഇത്രയും ആശങ്കപ്പെടുത്തുന്നത്. 2005 മുതൽക്കിങ്ങോട്ട് പല തവണ മിന്നൽ പ്രളയങ്ങൾ ലഡാക്കിൽ ദുരന്തം വിതച്ചിട്ടുണ്ട്; അതിൽ ഏറ്റവും തീവ്രമായ പ്രളയമുണ്ടായ 2010-ൽ 233 മനുഷ്യ ജീവനുകൾ നഷ്ടപ്പെട്ടിരുന്നു. കൂടാതെ, 2012, 2016 സമീപകാലത്ത് 2018 എന്നീ വർഷങ്ങളിൽ, സമാനമായ രീതിയിൽ, തീവ്രത കുറഞ്ഞ പ്രളയങ്ങൾക്കും മണ്ണിടിച്ചിലിനും കാരണമാകുന്ന മേഘവിസ്ഫോടനവും ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. ലഡാക്കിലെ താപനില കൂടുന്നതനുസരിച്ച് ഇത്തരത്തിലുള്ള മിന്നൽ പ്രളയങ്ങളുടെ തോത് കൂടുമെന്നാണ് അനുമാനിക്കപ്പെടുന്നതെന്ന് സോനം ലോട്ടസ് പറഞ്ഞു.

കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം ലഡാക്ക് പ്രദേശത്തെ മിന്നൽ പ്രളയങ്ങളുടെ തോതും തീവ്രതയും വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നുണ്ടെന്നതിൽ സംശയമേതുമില്ലെന്ന് സർക്കാരിന്റെ സാമ്പത്തിക സഹായത്തോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഈ ഗവേഷണ സംഘടന പറയുന്നു. "ലഡാക്കിന്റെ അനന്യമായ ഭൗമ, കാലാവസ്ഥാ സവിശേഷതകൾ മൂലം, പ്രാദേശിക സമുദായങ്ങൾക്കും ആവാസവ്യവസ്ഥകളിലും ദൂരവ്യാപകമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങളുണ്ടാക്കുന്ന ഇത്തരം പ്രതിഭാസങ്ങളുടെ പ്രഹരശേഷി പിന്നെയും വർദ്ധിക്കുന്നു."

2015 ആഗസ്റ്റ് 24-നു ഈ പ്രദേശത്ത് മഴ പെയ്തുതുടങ്ങിയത്, ഇടതടവില്ലാതെ തുടർന്ന് നാല് ദിവസത്തിന് ശേഷമാണ് നിലച്ചത്. കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശമായ ലഡാക്ക് കനത്ത മഴയിൽ സ്തംഭിച്ചു. ലേ വിമാനത്താവളം നാല് ദിവസത്തേയ്ക്ക് അടച്ചിടുകയും സ്ക്കൂളുകൾ, അങ്കണവാടി കേന്ദ്രങ്ങൾ, സംസ്ഥാന സർക്കാരിന് കീഴിലുള്ള മറ്റു സ്ഥാപനങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്ക് അവധി പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്യേണ്ടിവന്നു.

ഇതിന്റെ തൊട്ടടുത്ത ദിവസം, ഖാർദുങ് ലാ ചുരത്തിന് മുകളിൽ ജോലി ചെയ്യുന്ന തൊഴിലാളികളെ അഭിമുഖം ചെയ്യാൻ ഞാൻ നിശ്ചയിച്ചിരുന്നു; എന്നാൽ അവിടേക്കുള്ള യാത്ര നടക്കില്ലെന്നറിയിച്ച് എന്റെ സുഹൃത്തായ ടെൻജിൻ ഡോർജെയുടെ വിളി വന്നു. "കനത്ത മഞ്ഞുവീഴ്ച്ച മൂലം ജില്ലാ അധികാരികൾ വാഹനഗതാഗതം നിരോധിച്ചിരിക്കുകയാണ്. ആഗസ്റ്റിൽ മഞ്ഞ് വീഴുന്നത് സങ്കൽപ്പിക്കാനാകുമോ? ഇവിടെ ഇപ്പോൾ എല്ലാം മാറിയിരിക്കുന്നു," അദ്ദേഹം ഫോണിൽ പറഞ്ഞു.

ആഗസ്റ്റ് മദ്ധ്യത്തിലൊരു ദിനം വൈകീട്ട് 5 മണിയോടെ സാസ്പോൽ പ്രദേശത്ത് മിന്നൽ പ്രളയമുണ്ടായി. ലേ-ശ്രീനഗർ ദേശീയപാതയിലെ ഒരു പ്രധാന സന്ധിയാണ് ഈ പട്ടണം. പ്രളയം നടന്ന് ഒരാഴ്ചയ്ക്ക് ശേഷം ഞാൻ സാസ്പോലിലെത്തുമ്പോൾ, മിന്നൽ പ്രളയം ഉണ്ടാക്കിയ നാശനഷ്ടങ്ങൾ നാലുചുറ്റും ദൃശ്യമായിരുന്നു: കടപുഴകിയ മരങ്ങൾ, മണ്ണിൽ പുതഞ്ഞ പ്രദേശങ്ങൾ, 14 അടി വീതിയുള്ള പാതയെ തകർത്തെറിഞ്ഞ കൂറ്റൻ പാറക്കല്ലുകൾ.

ലികിർ, സാസ്പോൽ ഉൾപ്പെടെയുള്ള സമീപഗ്രാമങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള തൊഴിലാളികൾ റോഡ് പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്ന ജോലിയിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുകയായിരുന്നു. കുടിയേറ്റ തൊഴിലാളികളെയും ഇവിടെ റോഡുപണിക്ക് നിയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്. നിർമ്മാണ സാധനങ്ങൾക്ക് രാത്രി കാവലിരിക്കുന്ന, ജാർഖണ്ഡിൽ നിന്നുള്ള രാജേഷ് ഭല്ല എന്ന തൊഴിലാളിയെ ഞാൻ പരിചയപ്പെട്ടു. "പാതയിലുണ്ടാകുന്ന തടസ്സങ്ങൾ നീക്കാനും പാത പുനഃസ്ഥാപിക്കാനും ഞങ്ങൾ എല്ലായ്പ്പോഴും സജ്ജരായിരിക്കണം. അടിയന്തിര ഘട്ടങ്ങളിൽ ഞങ്ങൾക്ക് രാപ്പകൽ പണിയെടുക്കേണ്ടി വരാറുണ്ട്, " അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.

സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് ഇത്രയും ഉയരമുള്ള പ്രദേശത്ത് ഇത്തരം കാലാവസ്ഥയിൽ ജീവിക്കുക ദുഷ്‌കരമാണ്. "ഒരിക്കലൊരു വേനൽക്കാലത്ത്, രാത്രിയായപ്പോൾ പെട്ടെന്ന് മഞ്ഞ് പെയ്യാൻ തുടങ്ങി. മഞ്ഞിന്റെ ഭാരം താങ്ങാതെ കൂടാരം എന്റെ മുകളിൽ പതിക്കുന്നത് ഞാൻ അറിയുന്നുണ്ടായിരുന്നു, വളരെ ഭയപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു അനുഭവമായിരുന്നു അത്," ആ 39 വയസ്സുകാരൻ പാരിയോട് പറഞ്ഞു. നേരം ഉച്ചയോടടുത്ത് ഭക്ഷണം കഴിക്കേണ്ട സമയമായപ്പോൾ ഞങ്ങളുടെ സംഭാഷണം മുറിഞ്ഞു.

ജാർഖണ്ഡ്, ഛത്തീസ്ഗഡ്, ബീഹാർ, മധ്യപ്രദേശ് എന്നീ സംസ്ഥാനങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ രാജ്യത്തിൻറെ മറ്റു പല ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള കുടിയേറ്റ തൊഴിലാളികൾ ഇത്തരം ജോലികൾക്കായി ലഡാക്കിലേയ്ക്ക് ഒഴുകിയെത്താറുണ്ട്. നേരത്തെ ജമ്മു ആൻഡ് കശ്മീരിലെ ഒരു ജില്ലാ മാത്രമായിരുന്ന ലഡാക്കിനെ 2019-ൽ കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശമാക്കിയതോടെ ഈ ഭാഗത്തെ നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഗതിവേഗം വർദ്ധിച്ചിട്ടുണ്ട്.

"ലഡാക്കിന്റെ തന്ത്രപ്രധാനമായ സ്ഥാനം നിമിത്തം ഈ പ്രദേശത്ത് സാരമായ പല പരിവർത്തനങ്ങളും ഉണ്ടാകുന്നുണ്ട്, പ്രത്യേകിച്ചും, 2020 ജൂണിൽ ഉണ്ടായ ഇന്ത്യാ-ചൈന സംഘർഷത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ," ലേയിൽ നിന്നുള്ള പ്രാദേശിക യാത്രാ ഏജന്റായ ടെൻജിൻ ഡോർജെ പറഞ്ഞു. "സൈന്യത്തിന്റെ നീക്കം സുഗമമാക്കാനായി റോഡുനിർമ്മാണ പദ്ധതികൾ വേഗത്തിൽ നടപ്പാക്കുകയും അതിർത്തി ഗ്രാമങ്ങളിലെ കണക്ടിവിറ്റി മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്."

ലഡാക്കിൽ 4300കിലോമീറ്റർ ദൈർഘ്യത്തിൽ റോഡുകളുണ്ട്; ഈ റോഡുകളെല്ലാം ഏത് കാലാവസ്ഥയിലും സഞ്ചരിക്കാൻ യോഗ്യമാക്കണമെന്ന് ഭരണകൂടത്തിന്റെ 'വിഷൻ 2050' എന്ന നയരേഖയിൽ നിർദ്ദേശമുള്ളതിനാൽ ഈ ഭാഗങ്ങളിൽ റോഡുപണിക്കാരുടെ ആവശ്യമേറെയാണ്.

സാസ്പോലിലെ റോഡ് പുതുക്കിപ്പണിയുന്ന 13 അംഗ തൊഴിലാളി സംഘത്തിലൊരാളാണ് സെറിങ് അങ്‌മോ. "[റോഡുകൾ പുതുക്കിപ്പണിയുന്നത്] അപകടം പിടിച്ച ജോലിയാണെങ്കിലും തണുപ്പുകാലം തുടങ്ങുന്നതിന് മുൻപ് റോഡിലെ ഈ സന്ധി നേരേയാക്കിയെടുക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഇത്രയും ഉയരത്തിൽ കൂടുതൽ സമയം മഴയത്ത് ജോലി ചെയ്യുമ്പോൾ, ഞങ്ങൾക്ക് പനിയും ചുമയും ജലദോഷവും പിടിക്കുന്നതും പതിവാണ്."

ബോർഡർ റോഡ്‌സ് ഓർഗനൈസേഷന്റെ (ബി ആർ.ഓ) മാതൃസ്ഥാപനമായ ജനറൽ റിസേർവ് എഞ്ചിനിയറിങ് ഫോഴ്‌സിന് (ജി.ആർ.ഇ.എഫ്) കീഴിലുള്ള കരാർ തൊഴിലാളികളാണ് സെറിങും അവരുടെ സംഘാംഗങ്ങളും.

"മഴ വീണ്ടും തുടങ്ങാതിരുന്നാൽ മതിയായിരുന്നു. മഴ തുടങ്ങിയാൽ പണി പിന്നെയും നീളും, " എല്ലാവരും സ്‌നേഹത്തോടെ ആച്ചേ സെറിങ് എന്ന് വിളിക്കുന്ന സെറിങ് പറഞ്ഞു. ലഡാക്കി ഭാഷയിൽ ആച്ചേ അല്ലെങ്കിൽ ആച്ചേ ലെ എന്ന് വാക്കിന് മുതിർന്ന സഹോദരി എന്നാണ് അർഥം. പണി നീളുമ്പോൾ കൂലിയും വൈകും; തീവ്രമഴ പോലെയുള്ള കാലാവസ്ഥാ പ്രതിഭാസങ്ങളും അവരുടെ ജോലിദിനങ്ങൾ കുറയാനും അതുമൂലം സാമ്പത്തിക നഷ്ടത്തിനും കാരണമാകുന്നു.

സെറിങും കൂട്ടരും ജി.ആർ.ഇ.എഫിന് കീഴിലുള്ള 'കരാർ തൊഴിലാളികൾ' ആയതിനാൽ, അവരുടെ ശരാശരി പ്രതിമാസ ശമ്പളം 12,000 രൂപയ്ക്കും 25,000 രൂപയ്ക്കും ഇടയിലായിരിക്കും; ജോലിയുടെ അടിയന്തിര സ്വഭാവത്തിനും അപകടസാധ്യതയ്ക്കും അനുസരിച്ച് ഈ തുകയിൽ മാറ്റം വരാം. സെറിങ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള 13 അംഗ സംഘത്തിന് 16,900 രൂപയാണ് കൂലിയായി ലഭിക്കുക.

"പകൽ മുഴുവൻ ഇവിടെ കടുത്ത ചൂടായിരിക്കും. ഒരു ദിവസം ചൂട് കാരണം ഞാൻ മയങ്ങിവീഴുമെന്ന് തന്നെ വിചാരിച്ചു," സാസ്‌പോലിൽ ജോലി ചെയ്യുന്ന മറ്റൊരു തൊഴിലാളിയായ സോനം മോൻടോപ് പറഞ്ഞു.

ലികിർ ഗ്രാമവാസിയായ ആ 39 വയസ്സുകാരൻ ഒരു കപ്പ് ചായ കയ്യിലെടുത്ത് സംസാരം തുടർന്നു: "മഴദിവസങ്ങളുടെ എണ്ണം കൂടിവരികയാണ്; ഞാൻ ഇവിടെ ജനിച്ചുവളർന്നയാളാണ്. ഇവിടത്തെ കാലാവസ്ഥ മാറിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും ഇവിടത്തെ ഗുർ ഗുഡിന്റെ (ലഡാക്കിന്റെ പരമ്പരാഗത പാനീയമായ ഉപ്പിട്ട ചായ) രുചിയ്ക്ക് ഒരു മാറ്റവുമില്ല. അതുകൊണ്ട് നിങ്ങൾ ഒരു കപ്പ് ഗുർ ഗുഡ് കുടിക്കൂ."

മഞ്ഞ് മൂടിയ പർവ്വതനിരകളുടെ പരപ്പും സൗന്ദര്യവും കാണുമ്പോൾ മിക്ക ആളുകളും ആ അന്തരീക്ഷത്തിന്റെ അനുഭൂതിയറിയാൻ ആഴത്തിൽ ശ്വാസമെടുക്കാറുണ്ട്. എന്നാൽ ആ ശീലം ചിലപ്പോൾ അപകടകരമായേക്കാം-കാരണം, പൊടിക്കാറ്റും വായുവിലുണ്ടാകുന്ന, അലർജിയ്ക്ക് കാരണമാകുന്ന പദാർത്ഥങ്ങളും മൂലം ഈ പ്രദേശത്ത് പോലും വായുനിലവാരം മോശമാകുന്ന സാഹചര്യമാണുള്ളത്.

ലഡാക്കിൽ നിന്നുള്ള ഒട്ടേറെ ആളുകൾക്ക് ശ്വാസകോശ രോഗം പിടിപ്പെടുന്നതായി താൻ നിരീക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന് ഡോക്ടർ സോനം നോർബൂ പറയുന്നു. "കൂടുതൽ പരിശോധനകൾ നടത്തിയപ്പോൾ, അവർക്ക് ക്ഷയരോഗം ബാധിച്ചതായി ഞാൻ മനസ്സിലാക്കി," ലഡാക്കിലെ ആദ്യകാല ഡോക്ടർമാരിൽ ഒരാളായ നോർബൂ പറഞ്ഞു. ഇപ്പോൾ 82 വയസ്സുള്ള ഡോക്ടർ നേരത്തെ സിന്ധു നദിയുടെ തീരത്ത് ജീവിക്കുന്ന ഗ്രാമീണരെക്കുറിച്ചും ആഴത്തിൽ ഗവേഷണം നടത്തിയിട്ടുണ്ട്.

അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിന്നീടുള്ള പഠനങ്ങളിൽ, ന്യൂമോകോണിയോസിസ് എന്ന ശാസ്ത്രീയ നാമമുള്ള ഒരു കൂട്ടം ശ്വാസകോശ രോഗങ്ങൾ ഈ പ്രദേശത്ത് വ്യാപകമാണെന്ന് കണ്ടെത്തിയിരുന്നു. കൽക്കരിപ്പൊടി, സിലിക്ക, അല്ലെങ്കിൽ ആസ്ബസ്റ്റോസ് എന്നിങ്ങനെയുള്ള സൂക്ഷ്മകണികകളും നാരുകളും ശ്വസിക്കുന്നത് മൂലമുണ്ടാകുന്ന, തൊഴിലിനോട് ബന്ധപ്പെട്ട ശാസ്വകോശ രോഗങ്ങളുടെ ഒരു വിഭാഗമാണ് ന്യൂമോകോണിയോസിസ്.

ലഡാക്കിലെ മൂന്ന് ഗ്രാമങ്ങളിൽ ന്യൂമോകോണിയോസിസ് വിഭാഗത്തിലുൾപ്പെടുന്ന രോഗങ്ങൾ വ്യാപകമാകുന്നത് സംബന്ധിച്ച് 1991-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ട ഈ ഗവേഷണ പ്രബന്ധവും ഡോക്ടറുടെ നിരീക്ഷണങ്ങൾ ശരിവയ്ക്കുന്നു. പൊടിക്കാറ്റുകളുടെ തീവ്രതയും അടുക്കളയിൽ പുകക്കുഴൽ ഉപയോഗിക്കുന്നതും കൊടുങ്കാറ്റിന്റെ സമയത്ത് അന്തരീക്ഷത്തിലെ സിലിക്കയുടെ അളവ് കൂടുന്നതുമാണ് ഈ രോഗാവസ്ഥയ്ക്ക് കാരണമാകുന്നതെന്ന് പ്രബന്ധത്തിന്റെ രചയിതാക്കൾ പറയുന്നു. "പൊടിക്കാറ്റുകൾ മൂലം അന്തരീക്ഷത്തിൽ സുലഭമാകുന്ന സിലിക്കയും വീട്ടാവശ്യത്തിനുള്ള ഇന്ധനത്തിൽ നിന്നുള്ള കരിയും ശ്വസിക്കുന്നതാണ് ന്യൂമോകോണിയോസിസ് വിഭാഗത്തിലുള്ള രോഗങ്ങൾ പിടിപെടുന്നതിലേയ്ക്ക് നയിക്കുന്നത്.

കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം നേരിട്ട് ന്യൂമോകോണിയോസിസിന് കാരണമാകില്ലെങ്കിലും, അതിന്റെ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ രൂക്ഷമാക്കുന്നതിനും പുതിയ അപകട സാദ്ധ്യതകൾ ഉയരുന്നതിനും കാലാവസ്ഥ കാരണമായേക്കാമെന്ന് ഡോക്ടർ നോർബൂ പറയുന്നു. "താപനില ഉയരുമ്പോൾ പൊടി കൂടും; ആ പൊടിയ്ക്കൊപ്പം ശരീരത്തിലെത്തുന്ന രോഗകാരികളും ധാതുകണികകളും സിലിക്കോസിസ്, ഡെസേർട്ട് ലങ് സിൻഡ്രോം പോലെയുള്ള ശ്വാസകോശരോഗങ്ങൾക്ക് കാരണമാകും. അതുകൊണ്ട്, നേരത്തെ തന്നെ ഇത്തരം രോഗങ്ങൾ ബാധിച്ചിട്ടുള്ള തൊഴിലാളികളുടെ സ്ഥിതി കാലാവസ്ഥ മാറുന്നതിനനുസരിച്ച് വഷളാകും, " അദ്ദേഹം പാരിയോട് പറഞ്ഞു.

ഒരുകാലത്ത്‌, ലഡാക്ക് സന്ദർശിക്കാനുള്ള ഏറ്റവും നല്ല സമയം ആഗസ്റ്റ് മാസമാണെന്ന് ഇവിടത്തുകാർ പറയുമായിരുന്നു. എന്നാൽ ഇക്കഴിഞ്ഞ ദശാബ്ദത്തിനിടെ, ഇവിടേയ്ക്ക് യാത്ര പോകുന്നത് അപകടകരമായ ഒരു ഉദ്യമമായി തീർന്നിരിക്കുന്നു.

ആ ദിവസം അവസാനത്തോടടുക്കവേ, ഏതാനും തൊഴിലാളികൾ ശ്വേമോ ഗ്വായൻഖാങ് വിഹാരത്തിനു സമീപം ഒരു താത്കാലിക കൂടാരത്തിൽ വിശ്രമിക്കുന്നത് ഞാൻ ശ്രദ്ധിച്ചു. "നുബ്രാ താഴ്വരയിലേക്കുള്ള റോഡ് ഇന്നേക്ക് അടച്ചതുകൊണ്ട് ഞങ്ങൾക്ക് വീട്ടിലേയ്ക്ക് മടങ്ങാനാകില്ല, ഞങ്ങളുടെ ജോലിയും ആരോഗ്യവും വീടുമെല്ലാം തകർത്തേ ഈ മഴ അടങ്ങൂ. പ്രകൃതിയുടെ കാരുണ്യത്തിലാണ് ഞങ്ങളുടെ ജീവിതം," അവർ ഈ ലേഖകനോട് പറഞ്ഞു.

പരിഭാഷ: പ്രതിഭ ആർ.കെ