সোলাপুৰত বিধ্বস্ত খেতি, বিষণ্ণ খেতিয়ক

নিজৰ এক একৰ আঙুৰৰ বাগিচাখনত এবাৰ সোমোৱাৰ পিছত তেওঁক আৰু কোনেও হাতত ধৰি বাট দেখুৱাব নালাগে। গোটেই বাগিচাখন তেওঁৰ নখদৰ্পণত। তেওঁৰ বন্ধু সন্তোষ হিংমিৰে তেওঁৰ কাষৰ পৰা আঁতৰি দিয়ে। এতিয়া তেওঁ চকুৰে দেখাতকৈ অনুমানৰ ভিত্তিতহে আগবাঢ়িব। ৩১ বছৰীয়া মালোজী দৃষ্টিগতভাৱে বাধাগ্ৰস্ত, কিন্তু তেওঁৰ নিজৰ খেতিখন তেওঁ স্পৰ্শৰে চিনে।

“এই ঠানিডাল দেখিছে?” আঙুৰৰ লতা এডাল বগোৱা লোৰ খুঁটাটোলৈ দেখুৱাই তেওঁ সোধে।

“কোনডাল?” আমি অলপ অনিশ্চয়তাৰে সুধিলো, বিস্মিতও হৈছো।

কথাটোত হাঁহি এটা মাৰি মালোজীয়ে আগলৈ সামান্য হাউলি সৰু পোখা এটা হাতেৰে আলফুলকৈ ধৰিছে, তাৰ পাঁচটা পাত একেবাৰে আগফালে মেৰ খাই আছে। হাতখন লাহেকৈ ফুৰাই তেওঁ মৃদুকৈ কৈছে, “ইয়াৰ কন্দ নোলাব। শিপাবোৰ বেয়া হৈ গৈছে। কেবামাহ ভালকৈ ৰ’দ পোৱা নাই।”

সেই সৰু লতাডালেই তেওঁৰ গোটেই বাগানখনৰ অৱস্থাটো বুজাই দিয়ে। তেওঁ পিতৃ-মাতৃ ধনাজী আৰু পুষ্পাবাইৰ পৰা পোৱা পাঁচ একৰ জলসিঞ্চনৰ ব্যৱস্থা থকা মাটিৰ এক একৰত তেওঁৰ এই আঙুৰৰ খেতিখন আছে। এইবছৰ আঙুৰ নাপাম। খেতিৰ কুঁহিয়াৰৰ পোখা আৰু আন আন ফলৰ গছবোৰ মৰি যাব ধৰিছে। পৰিয়ালটোৱে হিচাপ কৰা মতে তেওঁলোকৰ দহ লাখ টকা লোকচান হ’ব। তেওঁলোক আৰ্থিকভাৱে এটা দশক পিছপৰি যাব।

বাগানখনৰ এই বিধ্বংসী অৱস্থা হৈছে ২০২৫ৰ বাৰিষাৰ দিনত হোৱা অতিবৃষ্টি। তাত বৰষুণ এৰিবই খোজা নাছিল। কেৱল জামগাঁৱতে নহয়। গোটেই সোলাপুৰ জিলাত। চুবুৰীয়া বীড় বা ধাৰাশিৱ জিলা সকলোতে। ২০২৫ৰ নৱেম্বৰৰ আৰম্ভণিৰ ভাগত ছয়াবিন আৰু আঙুৰৰ খেতি নষ্ট হৈ গৈছিল। খৰাং প্ৰৱণ এলেকাটোত সাধাৰণতে বছৰটোৰ এইটো সময়ত শুকাই থকা সৰু সৰু জান-জুৰিবোৰ ওফন্দি পৰিছিল।

২০২৫ৰ মে’ৰ মাজভাগৰ পৰা অক্টোবৰৰ শেষভাগলৈকে পশ্চিম মহাৰাষ্ট্ৰ আৰু মাৰাঠৱাড়া অঞ্চলত দীৰ্ঘদিনীয়া নিৰন্তৰ বৃষ্টিপাত হৈছিল। ১৯ৰ পৰা ২৫ অক্টোবৰৰ কালছোৱাত পৰিস্থিতি নাটকীয়ভাৱে সলনি হৈ গৈছিল যেতিয়া ডাৱৰ-বিস্ফোৰণ আৰু হঠাতে অহা বানপানীয়ে পথাৰৰ শস্য, বাগিচা, মাটি উটুৱাই লৈ গৈছিল। পশুধনৰো ক্ষতি হৈছিল, কোনো কোনো ঠাইত মানুহেও প্ৰাণ হেৰুৱাইছিল। সোলাপুৰ জিলাত চৰকাৰী তথ্য অনুসৰি ৪৭ হাজাৰ হেক্টৰ খেতিমাটিৰ শস্য সম্পূৰ্ণৰূপে নষ্ট হৈ গৈছিল।

ধীৰ ধীৰে পচিবলৈ ধৰা কুঁহিয়াৰ আৰু আঙুৰৰ খেতিবোৰ চৰকাৰী হিচাপত নাহিল। এনে খেতিবোৰত সাধাৰণতে কেইদিনমানৰ বাবে অতিৰিক্ত জলীয় বাষ্প থকা মানেই গোটেই বছৰটোৰ পৰিশ্ৰম পণ্ড হোৱা। আঙুৰ আৰু কুঁহিয়াৰেই জিলাখনৰ কৃষি অৰ্থনীতিৰ ৰাজহাড়।

“এই গোটেই বলয়টোত আঙুৰৰ খেতি আটাইতকৈ বেছি ক্ষতিগ্ৰস্ত হৈছে,” মালোজীৰ সহায়ৰ বাবে লগত অহা হিংগমিৰে কয়।

২০২৫ৰ ছেপ্টেম্বৰৰ মাজভাগত খৰাংপ্ৰৱণ সোলাপুৰৰ খেতিপথাৰবোৰ সংপৃক্ত হৈ পৰিছিল। আবতৰীয়া বাৰিষা আহিছিল, জুনৰ পৰা ছেপ্টেম্বৰৰ মাজভাগত জিলাখনত ৬০০ মি.মি. বৰষুণ হৈছিল, যিটো আছিল জিলাখনত দীৰ্ঘদিনীয়া গড় পৰিমাণৰ প্ৰায় ১২৫ শতাংশ অধিক। এনে এটা অঞ্চল য’ত খেতিয়কে বৰষুণ মিলিমিটাৰত হিচাপ কৰে, তাত এনে বৰষুণ আছিল অভাৱনীয়।

১৯ ছেপ্টেম্বৰৰ দিনা যেতিয়া অতৰ্কিতে ধাৰাসাৰ বৰষুণ আহিল, কৃষকৰ মুখৰ মাত হেৰাল। অঞ্চলটোৰ বাবে তেনে বৰষুণ একেবাৰেই আচহুৱা আছিল। শস্য চপোৱাৰ সময়তে তিনি দিন ধৰি মুষলধাৰ বৰষুণ চলিল।

২৪ ছেপ্টেম্বৰৰ দিনা মাধা টেহচিলৰ মহীষগাঁৱত ৰেইন-গজত ২৪ ঘণ্টাত ১৭৪ মি.মি. বৃষ্টিপাত লিপিবদ্ধ হৈছিল। ৰোপালে খুৰ্দ (১৪২ মি.মি.) আৰু কুৰ্দুৱাড়ি (২৩১ মি.মি.)তো একেধৰণৰ পৰিস্থিতি দেখা গৈছিল। সেই পানীয়ে বাগিচাবোৰ জলমগ্ন কৰি পেলাইছিল। মালোজীৰ দৰে আন বহুতৰে আঙুৰৰ বাগিচাবোৰ পানীত বুৰ গৈছিল।

“চাগলি জমিন খৰবদুন গেলি পৌচা মুলে (গোটেই মাটি বৰষুণত ক্ষয় গৈছিল),” মালোজীয়ে মনত পেলালে। কেবাদিনো ধৰি কোনেও ঘৰৰ পৰা বাহিৰলৈ ওলাব পৰা নাছিল।

আঙুৰৰ ৰাষ্ট্ৰীয গৱেষণা কেন্দ্ৰ চমুকৈ এনআৰচিচি-য়ে অক্টোবৰত মহাৰাষ্ট্ৰৰ আঙুৰৰ বাগিচাবোৰ পৰিদৰ্শন কৰি সতৰ্ক কৰি দিছিল যে এইবাৰ কৃষকৰ উৎপাদন ৫০ শতাংশ পৰ্য্যন্ত কমিব, কিয়নো দীঘলীয়া বৰষুণ আৰু অপৰ্য্যাপ্ত ৰ’দৰ বাবে কলি কমকৈ ধৰিছে। সোলাপুৰ, ধাৰাশিৱ আৰু পুণেৰ জুন্নৰ টেহচিলৰ আঙুৰৰ বাগিচাবোৰ পৰিদৰ্শনৰ সময়ত জলমগ্ন হৈয়ে আছিল।

মহাৰাষ্ট্ৰত দেশখনৰ মুঠ আঙুৰ উৎপাদনৰ প্ৰায় ৮০ শতাংশ উৎপাদিত হয়। প্ৰায় ১.৫ লাখ হেক্টৰ মাটিত এই আঙুৰখেতি বিয়পি আছে। স্বাভাৱিক অৱস্থাত প্ৰতি একৰ বাগিচাৰ পৰা ১২ৰ পৰা ১৬ টন আঙুৰ উৎপাদিত হয়। ২০২৫-২৬ত বৈজ্ঞানিকসকলে উৎপাদন তাৰে আধা হ’ব বুলি কৈছিল। অতিৰিক্ত জলীয় বাষ্প, ভেঁকুৰৰ আক্ৰমণ আৰু কম ৰ’দ পোৱাৰ ফলত মুকুলন কমকৈ হ’ল। উপাৰ্জনো আধা হ’ল। আঙুৰৰ বাবে সুৰ্যৰ পোহৰ পানীৰ সমানেই প্ৰয়োজন, মালোজীৰ দৰে আঙুৰ খেতি কৰা লোকে কয়।

“এক একৰ আঙুৰ বাগিচাত লতাবোৰ বগোৱাৰ বাবে ফ্ৰেম বহুওৱাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি এটা চিজনত মুঠ উৎপাদন ব্যয় হয় প্ৰায় ৩.৫ৰ পৰা ৪ লাখ টকা,” নাচিকৰ এজন ডাঙৰ খেতিয়ক আৰু ৰপ্তানিকৰ্তা তুষাৰ দাৱাংগে কয়। “প্ৰজাতিভেদে এক একৰত উৎপাদন হয় ৮ৰ পৰা ১৫ টন। এইবাৰ উৎপাদন পিছে আধাহে হৈছে।”

“আমাৰ চিন্তা এয়া নহয় যে এইবাৰৰ ফচল নষ্ট হ’ল। চিন্তা এই কথাতহে লাগিছে যে অহা বছৰলৈ এতিয়া চলিম কেনেকৈ?” মালোজীয়ে কয়।

মালোজী জন্মৰে পৰা দৃষ্টিগতভাৱে বাধাগ্ৰস্ত নাছিল। তেওঁ ১৬ বছৰ বয়সৰ পৰা গ্লুক’মা নামে এবিধ চকুৰ ৰোগৰ ফলত দৃষ্টিশক্তি হেৰুৱায়। এই ৰোগত অপ্টিক নাৰ্ভবোৰ নষ্ট হয় আৰু চিকিৎসা নকৰালে দৃষ্টিশক্তি লোপ পায়। প্ৰথমে তেওঁৰ পৰিধীয় দৃষ্টিশক্তি লোপ পালে, তাৰপিছত তেওঁৰ বাওঁ চকুটো। গাঁৱত তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃ কিম্বা তেওঁ নিজে ৰোগবিধৰ বিষয়ে ভালদৰে নাজানিলে। চিকিৎসা সেৱাৰ সুবিধাও আছিল দূৰত। একেবাৰে নিকটৱৰ্তী চকু চিকিৎসা কেন্দ্ৰখন আছে ৫০ কিলোমিটাৰ দূৰৰ সোলাপুৰত।

“২০১৮ৰ এদিন যেতিয়া মই মাধা চহৰৰ পৰা বন্ধু এজনক দেখা কৰি ঘৰলৈ আহি আছিলো, চকুৰে একো নেদেখা হৈ গ’লো,” তেওঁ সেই দিনটো মনত পেলায়। ২৩ বছৰীয়া মালোজী গভীৰ হতাশাত ভোগে। পিছদিনা খেতিপথাৰত তেওঁ অকলে কান্দি আছিল। জীৱনটো কি হৈ গ’ল ভাবি বিস্মিত হৈছিল। তেনে দুৰ্বল মুহূৰ্তবোৰত তেওঁৰ নিজৰেই কিবা এটা ক্ষতি কৰাৰ কথাও মনলৈ আহিছিল। কাষৰে মন্দিৰৰ ওচৰৰ বন্ধু এজনে তেওঁক বাৰে বাৰে ফোন কৰি শেষত পথাৰলৈ আহি তেওঁক লৈ ঘৰলৈ লৈ গৈছিল।

তেওঁ নিজে প্ৰথম কেইদিনমান খোজকাঢ়িব নোৱাৰাত মাক-দেউতাক আৰু গাঁৱৰে বন্ধুবৰ্গই তেওঁক সহায় কৰি দিছিল। তেওঁ মটৰ চাইকেল চলোৱা এৰিবলগীয়া হৈছিল। মালোজীৰ পিতৃ ধনাজীয়ে স্বীকাৰ কৰে যে তেওঁৰ পুত্ৰৰ কি হৈছিল তেওঁলোকে একো বুজিবপৰা নাছিল। “পান আমহালা কালালেচ নহী (আমি একোৱে উৱাদিহ পোৱা নাছিলো),” ধনাজীয়ে পাৰিক কয়।

দৃষ্টিশক্তি হেৰুওৱাতে তেওঁৰ দুৰ্দশা শেষ নহ’ল, নিজৰ খেতিমাটিখিনিও খৰাঙৰ কবলত পৰিল। “সেয়া আছিল ২০১৮ৰ কথা। পথাৰত আছিল তৰমুজ। বজাৰ নাই, ইফালে ঋণ শুজিবলৈ আছে।” কিন্তু বৰষুণৰ অভাৱত খেতি সমূলি নষ্ট হ’ল।

কেবামাহো নৈৰাশ্যত কটোৱাৰ পিছত মালোজীয়ে পৰিশ্ৰমেৰে স্বাৱলম্বী হ’ল। হাতত লাঠী আৰু মনৰ দৃঢ়তাত সাৰথি কৰি তেওঁ শব্দকে অনুসৰণ কৰি গাঁৱত নিজে নিজে ঘূৰিবপৰা হ’ল। তেওঁ চাংলিৰ তাচগাঁৱৰ কাষত ভেড়াৰখীয়াৰ লগত থাকি ৰাস্তাবোৰ মনত ৰাখিলে আৰু নিজকে অভিযোজিত কৰিলে। কীফোন এটা চলোৱাত অভ্যস্ত হ’ল আৰু কেবাটাও গুৰুত্বপূৰ্ণ নম্বৰ মুখস্থ কৰি ল’লে। প্ৰায়ে তেওঁ উজুটি খাইছিল।

তেওঁৰ সহজে হাৰ নমনা আৰু ভৰসাযোগ্য মানুহ ৰূপে থিয় দিয়া দেখি গাঁৱৰ মানুহে তেওঁক বাবা বুলি মাতিবলৈ লয়। তেওঁ সামাজিকভাৱে সক্ৰিয় হৈ থাকিল, আনকি মাৰাঠা সংৰক্ষণৰ আন্দোলনতো সংক্ৰিয়ভাৱে অংশগ্ৰহণ কৰে। গাঁৱত তেওঁ নিজকে বালিত গললৈকে পুতি লৈ প্ৰতিবাদ কৰিছিল, সেই লৈ গাঁৱৰ মানুহৰ মাজত আলোড়নৰ সৃষ্টি হৈছিল, তেওঁ মনত পেলায়।

২০২১ত মালোজীয়ে পাৰভানিৰ এগৰাকী দৃষ্টিগতভাৱে বাধাগ্ৰস্ত মহিলা মুক্তা পাৱাৰৰ সৈতে বিয়াত বহে। মুক্তাই সৰু আই ৰোগত চাৰি বছৰ বয়সতে দৃষ্টিশক্তি হেৰুৱাইছিল। তেওঁ স্নাতক ডিগ্ৰী সম্পূৰ্ণ কৰি বিশেষ শিক্ষক হিচাপে প্ৰশিক্ষণ লাভ কৰিছিল আৰু বিশেষভাৱে সক্ষম শিশুৰ সৈতে কাম কৰিছিল।

তেওঁলোকৰ বিয়াখনে জীৱনলৈ স্থিৰতা আৰু আশা আনিলে। মালোজীয়ে জৈৱিক পদ্ধতিৰে খেতি কৰিবলৈ লয়। বায়’-কালচাৰ পদ্ধতি প্ৰয়োগ কৰি, য়ুটুবৰ যোগেদি নতুন নতুন পদ্ধতি শিকি আৰু বিশেষজ্ঞৰ সৈতে পৰামৰ্শ কৰি তেওঁ খেতিত আগবাঢ়ে। “আমাৰ সপোনবোৰ সৰু সৰু আছিল, কিন্তু আমি বহুত সুখী আছিলো,” তেওঁ কয়।

২০২৫ৰ ১৪ ছেপ্টেম্বৰত মুক্তাই প্ৰথমটো সুস্থ-সবল সন্তান জন্ম দিয়ে। মালোজীৰ বাবে এনে লাগিছিল যেন জীৱনটোলৈ পোহৰ নামি আহিছে।

কেইদিনমান পিছতে আকাশৰ পৰা কলহৰ কাণে ঢলা বৰষুণ হ’ল। ১৯ ছেপ্টেম্বৰৰ পৰা ২১ ছেপ্তেম্বৰৰ সময়ছোৱাত ইতিমধ্যে ভিজি থকা পথাৰবোৰৰ ওপৰেৰে পানী ববলৈ ধৰিলে। কুঁহিয়াৰ খেতিৰ পথাৰবোৰ ডুব গ’ল। ঋতুভিত্তিক নদীবোৰ ওফন্দি পৰিল, দিশ সলালে আৰু পথাৰৰ ওপৰিভাগৰ মাটি উটুৱাই নিলে।

পৰিয়ালটোৰ মুকলি কুঁৱাটোৰ পানী উপচি পৰিল। তেনে হোৱা কেতিয়াও ধনাজীৰ মনত নপৰে। বতাহ আৰু ৰ’দৰ সঠিক মাত্ৰাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰা মালোজীৰ আঙুৰৰ খেতি পানীত বুৰি থাকিল।

“পথাৰলৈ যাবলৈ সাহস গোটাব পৰা নাছিলো,” মালোজীয়ে কয়। তেওঁ দুমাহৰ বাবে আঁতৰি আছিল। মাক-দেউতাকে পথাৰলৈ গৈ যি পাৰে তুলি আনিছিল। সমগ্ৰ মহাৰাষ্ট্ৰত খেতিয়কে জলবায়ু বিসংগতিৰ বাবে একেই দুৰ্দশাৰ দিন কটাইছে, তাকে লৈ যুগুতোৱা এই প্ৰতিবেদন পঢ়িব পাৰে: মহাপ্লাৱনৰ শেষত দুৰ্দশাগ্ৰস্তৰ হাজাৰ হাজাৰ ফোনকল

শস্য নষ্ট হৈছিল, লগতে পশুধনৰো মৃত্যু হৈছিল। বেংক, ব্যক্তিগত সুদখোৰ আৰু বন্ধুবৰ্গৰ পৰা লোৱা ধাৰেৰে মালোজীৰ পৰিয়ালটোৰ ঋণৰ বোজা এতিয়া ১৫ লাখ হৈ পৰিছে।

মালোজী আৰু মুক্তাৰ জীৱনলৈ আৰু এক সমস্যা নামি আহিল। স্বাস্থ্যজনিত কাৰণত সন্তান জন্ম দিয়াৰ পিছত তেওঁ স্তনপান কৰাব নোৱাৰিলে। এতিয়া তেওঁলোকৰ শিশুটো মহঙা আৰু সহজে নোপোৱা শিশুখাদ্যৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিবলগীয়া হৈছে।

“সঘনে কিনিবলগীয়া হয়, তাতে আকৌ বৰ মহঙা,” মালোজীয়ে কয়।

মুক্তাই সাময়িকভাৱে পাৰভানিত মাকৰ ঘৰত আছে, তাতো তেওঁলোক পৰিয়ালটোৱে ২০২৫ৰ বাৰিষাত খেতি কৰি লোকচানৰ সন্মুখীন হৈছে। আনফালে জামগাঁৱত মালোজীয়ে অকলে আৰ্থিক সংকট আৰু নিঃসংগতাৰ সৈতে যুঁজিছে।

“সন্তানটো কেনেকৈ পালিম তাকে লৈ চিন্তিত হৈ পৰিছিলো। কিমান আৰু ধাৰ কৰি টকা আনিম, যাৰ পৰা আনিছো, সেইসকলো সমস্যাতে ভুগি আছে,” তেওঁ কয়।

এদিন অক্টোবৰৰ আবেলি হতাশাত বুৰ যোৱা মালোজীয়ে শিৱাৰ হেল্পলাইনত ফোন লগায়। এজন স্বেচ্ছাসেৱকে তেওঁৰ কথা মন দি শুনিলে। “সেই কলটোৱে মোৰ জীৱন ৰক্ষা কৰিলে,” মালোজীয়ে কয়। “সেই ৰাস্তা আৰু কেতিয়াও নলও।”

মজলবায়ুৰ বিষম পৰিণতিস্বৰূপে দুৰ্দশাগ্ৰস্ত কৃষকৰ ভগা সপোন আৰু আত্মহননৰ দৰে চিন্তাৰ বিৰুদ্ধে মনত চলা সংগ্ৰামৰ কাহিনী সমগ্ৰ মহাৰাষ্ট্ৰৰ গ্ৰামাঞ্চলত ভৰি আছে, একেই কাহিনী মালোজীৰো।

“চকুৰে নেদেখো, সেইটোক লৈ চিন্তা নকৰো,” তেওঁ চিধাচিধিকৈ কয়। “মোৰ সন্মুখত প্ৰত্যাহ্বান হৈছে বজাৰ, অনিয়মীয়া বতৰ, চৰকাৰৰ অনীহা আৰু অৰ্থপূৰ্ণ সুযোগ-সুবিধাৰ অভাৱ।”

চৰকাৰৰ পৰা পোৱা ১০ হাজাৰ টকাৰ সাহায্য বিশেষ একো কামত নাহিল। মালোজীয়ে কিছু অংশ কলম দি আৰু আঙুৰ বাগিচাখনৰ কিছু অংশত নতুনকৈ পুলি ৰুই আৰু কম সময়ত হোৱা পাচলি লগাই ঋতুটোৰ বাকীকেইটা দিন চলাৰ পৰিকল্পনা কৰিছে। তেওঁ ঘণ্টাৰ পিছত ঘণ্টা বিশেষজ্ঞ, নাৰ্ছাৰী আৰু খেতিয়কৰ সৈতে কথা পাতি সমাধানৰ বাট এটা উলিওৱাৰ বাবে যত্নপৰ হৈছে।

ইফালে মুক্তাই বেংক আৰু আন আন খণ্ডত নিযুক্তি লাভৰ বাবে প্ৰতিযোগিতামূলক পৰীক্ষাৰ প্ৰস্তুতি চলাই আছে। “কাম এটা লাগে,” তেওঁ কয়।

ইফালে খেতিপথাৰ অনিশ্চয়তাৰ ডাৱৰে ঢাকিছে। খেতিমাটি নষ্ট হৈছে। অননুমেয় বৰষুণ, দুৰ্বল আৰ্থিক অৱস্থাই পৰিস্থিতি ভংগুৰ কৰি পেলাইছে।

২০২৫ৰ নৱেম্বৰৰ দুপৰীয়া বেলি মূৰৰ ওপৰত উঠিছে। আবেলিৰ ভাগত অলপ জাৰ পৰে। মাটি সেমেকা। মালোজী তেওঁৰ আঙুৰ বাগিচাখনত থিয় দিছে। এখন হাত তেওঁৰ লোৰ খুটাটোত, আঙুৰৰ কোমল পাতত তেওঁ আঙুলি বুলাইছে।

“মই মোৰ পুলিবোৰ চাব নোৱাৰো ঠিকেই, কিন্তু অনুভৱ কৰো,” তেওঁ কয়।

জলবায়ুজনিত দুৰ্যোগ, আনুষ্ঠানিক ঔদাসীন্য আৰু অস্থিৰ বজাৰৰ মাজত মালোজী চৱনে আশা পালি ৰৈছে সেই সৰু সৰু সেউজীয়া গজালিবোৰক লৈ - জীৱনৰো আৰু গছৰো।

অনুবাদ: পংকজ দাস