‘‘ଏସବୁ ଗୋଟିଏ ସୂତାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ପୁଣି ଗୋଟିଏ ସୂତାରେ ଶେଷ ହୋଇଥାଏ,’’ ରେଖା ବେନ୍ ୱାଗେଲା ସ୍ମିତ ହସି କୁହନ୍ତି। ସେ ଗୁଜରାଟର ମୋଟା ଟିମ୍ବଲା ଗାଁରେ ଥିବା ତାଙ୍କର ହସ୍ତତନ୍ତ ପାଖରେ ବସି ଗୋଟିଏ ସିଙ୍ଗଲ ଇକତ ପଟୋଲୁ ବୁଣୁଛନ୍ତି । ‘‘ଆରମ୍ଭରେ ଆମେ ଗୋଟିଏ ସୂତା ବବିନ୍ରେ ଗୁଡ଼ାଇଥାଉ ଏବଂ ଶେଷରେ ଆମେ ରଙ୍ଗ ହୋଇଥିବା ସୂତାକୁ ବବିନକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ କରିଥାଉ,’’ ରେଖା ବେନ୍ ପଟୋଲା ତିଆରି କରିବାର ଏକାଧିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ବିଷୟରେ କୁହନ୍ତି। ଭରଣି ସୂତା ପାଇଁ ବବିନ୍ ତିଆରି ହେବା ଏବଂ ଆଧାର ସୂତାକୁ ତନ୍ତରେ ସେଟ୍ କରିବାର ପ୍ରକ୍ରିୟା ପୂର୍ବରୁ ଏହା କରାଯାଇଥାଏ।
ସୁରେନ୍ଦ୍ର ନଗର ଜିଲ୍ଲାର ଏହି ଗାଁରେ ସେ ଯେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ରୁହନ୍ତି ସେଠାରେ ୱଣକରୱା ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଅନେକ ଲୋକ ପଟୋଲୁ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରେଶମ ଶାଢ଼ି ତିଆରି ସହ ଜଡ଼ିତ କୌଣସି ନା କୌଣସି କାମରେ ଲାଗି ରହିଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ୪୦ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ବୟସ ଟପିସାରିଥିବା ରେଖା ବେନ୍ ଲିମ୍ବଡ଼ି ତାଲୁକାରେ ଏକମାତ୍ର ଦଳିତ ମହିଳା ପଟୋଲା ନିର୍ମାତା, ଯିଏକି ଉଭୟ ସିଙ୍ଗଲ ଓ ଡବଲ ଇକତ ପଟୋଲା ବୁଣନ୍ତି। (ପଢ଼ନ୍ତୁ : ଜଞ୍ଜାଳରେ ବୁଣା ରେଖା ବେନ୍ଙ୍କ ଜୀବନ)
ସୁରେନ୍ଦ୍ର ନଗରର ପଟୋଲାକୁ ‘ଜଲୱାଡ଼ି’ ପଟୋଲା ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ, ଯାହାକି ପ୍ରାୟତଃ ପାଟନ୍ରେ ତିଆରି ହେଉଥିବା ପଟୋଲା ଠାରୁ ଶସ୍ତା ହୋଇଥାଏ। ମୂଳତଃ ନିଜର ସିଙ୍ଗଲ୍ ଇକତ୍ ପଟୋଲା ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଜଲୱାଡ଼ର ୱଣକର୍ (ବୁଣାକାର) ଏବେ ଡବଲ୍ ଇକତ୍ ପଟୋଲା ବୁଣୁଛନ୍ତି। ରେଖା ବେନ୍ ଦୁଇ ପ୍ରକାର ପଟୋଲା ମଧ୍ୟରେ ଫରକକୁ ବୁଝାଇ କୁହନ୍ତି, ‘‘ସିଙ୍ଗଲ୍ ଇକତ୍ରେ ଡିଜାଇନ୍ କେବଳ ଭରଣି ଉପରେ ହୋଇଥାଏ। ଡବଲ ଇକତରେ ଆଧାର ସୂତା ଓ ଭରଣିର ଗୋଟିଏ ଡିଜାଇନ ଥାଏ।’’
ଡିଜାଇନ କାରଣରୁ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଜଟିଳ ହୋଇଯାଏ। ରେଖା ବେନ୍ ଆଉଥରେ ଏହାକୁ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କହିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି । ‘‘ଗୋଟିଏ ସିଙ୍ଗଲ୍ ଇକତ୍ ପଟୋଲୁରେ ୩୫୦୦ ଆଧାର ସୂତା ଥାଏ ଏବଂ ୧୩୭୫୦ ଭରଣି ସୂତା ଥାଏ। ଅନ୍ୟପଟେ ଡବଲ ଇକତରେ ୨୨୨୦ଟି ଭରଣୀ ସୂତା ଓ ୯୮୭୦ ଆଧାର ସୂତା ଥାଏ,’’ ସେ ଏକ ସଟଲ୍ ଭିତରେ ଭରଣୀ ସୂତା ସହିତ ବବିନ୍କୁ ଖସାଇ କୁହନ୍ତି।
