ਜਿਸ ਦਿਨ ਸਿੱਦੂ ਗਵਾਡੇ ਨੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲਾ ਲੈਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 50 ਭੇਡਾਂ ਫੜ੍ਹਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਅਤੇ ਚਰਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਵਾਂਗ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਇਹੀ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਛੋਟੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੀ ਆਜੜੀ ਦੇ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਕਿੱਤੇ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣਗੇ। ਇਸਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਦੇ ਸਕੂਲ ਦਾ ਮੂੰਹ ਤੱਕ ਨਾ ਦੇਖਿਆ।
ਗਵਾਡੇ ਧਨਗਰ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ਼ ਸਬੰਧਤ ਹਨ। ਬੱਕਰੀ ਅਤੇ ਭੇਡ ਪਾਲਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਇਸ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖਾਨਾਬਦੋਸ਼ ਕਬੀਲੇ ਵਜੋਂ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਜਾਂ ਕਈ ਵਾਰ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਲਈ ਘਰੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਇੱਕ ਵਾਰੀਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡੋਂ ਲਗਭਗ ਸੌ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਉੱਤਰੀ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਕਰਾਡਾਗਾ ਵਿੱਚ ਭੇਡਾਂ ਚਰਾ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਆਜੜੀ 'ਤੇ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਧਾਗੇ ਨਾਲ਼ ਇੱਕ ਚੱਕਰਾਕਾਰ ਜਿਹਾ ਕੁਝ ਬੁਣ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। "ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਬਹੁਤ ਦਿਲਚਸਪ ਲੱਗਿਆ," ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਉਹ ਧਨਗਰ ਬਜ਼ੁਰਗ ਆਜੜੀ ਜਾਲ਼ੀ (ਗੋਲਾਕਾਰ ਥੈਲੇ) ਬੁਣਨ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜਿਸ ਜਾਲ਼ੀ ਨੂੰ ਬੁਣਨਾ ਬੜੇ ਹੁਨਰ ਦੀ ਗੱਲ ਸੀ ਤੇ ਜਿਓਂ-ਜਿਓਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਲ਼ੀ ਮੁਕੰਮਲ ਹੁੰਦੀ ਗਈ ਉਹਦਾ ਰੰਗ ਭੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਉਸ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੋ ਦੇਖਿਆ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜ਼ਿਹਨ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਇਓਂ ਵੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੁਣਾਈ ਦੇ ਅਗਲੇਰੇ 74 ਸਾਲ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਪੁਲਾਂਘ ਤੈਅ ਹੋ ਗਈ ਜੋ ਅੱਜ ਵੀ ਜਾਰੀ ਹੈ।
ਜਾਲ਼ੀ ਇੱਕ ਗੋਲਾਕਾਰ ਥੈਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸੂਤ ਤੋਂ ਬੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਗੁਥਲੇ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਿੱਦੂ ਗਵਾਡੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਹਰ ਧਨਗਰ ਆਪਣੀ ਯਾਤਰਾ [ਭੇਡਾਂ ਚਰਾਉਣ ਵਾਲੀ] ਦੌਰਾਨ ਇਹ ਥੈਲੇ ਆਪਣੇ ਨਾਲ਼ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਇਸ ਥੈਲੇ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਦਸ ਭਾਖੜੀਆਂ (ਰੋਟੀਆਂ) ਅਤੇ ਇੱਕ ਜੋੜਾ ਕੱਪੜੇ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਧਨਗਰ ਸੁਪਾਰੀ ਦੇ ਪੱਤੇ ਅਤੇ ਤੰਬਾਕੂ, ਚੂਨਾ (ਚੂਨਾ) ਵੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।''
ਜੇ ਇਸ ਜਾਲ਼ੀ ਦੀ ਲੋੜੀਂਦੀ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਥੈਲੇ ਇੱਕੋ ਆਕਾਰ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਕ ਇਸ ਨੂੰ ਬੁਣਦੇ ਸਮੇਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੈਮਾਨੇ/ਮਾਪਦੰਡ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। "ਇਹ ਇੱਕ ਗਿੱਠ ਅਤੇ ਚਾਰ ਉਂਗਲਾਂ ਉੱਚੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ," ਸਿੱਦੂ ਗਵਾਡੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹਰ ਜਾਲ਼ੀ 10 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਚੱਲਦੀ ਹੈ। "ਬੱਸ ਇਹਨੂੰ ਮੀਂਹ ਵਿੱਚ ਭਿੱਜਣੋਂ ਬਚਾਉਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਬਾਕੀ ਚੂਹੇ ਇਹਨੂੰ ਬੜੇ ਚਾਅ ਨਾਲ਼ ਕੁਤਰਦੇ ਹਨ। ਇਸਲਈ ਇਸ ਥੈਲੇ ਦੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਵੱਧ ਸੰਭਾਲ਼ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।''
