ਮੱਛੀ ਦੇ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਬਰਫ਼ ਵੇਚਣ ਵਾਲ਼ਿਆਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਕਾਫ਼ੀ ਅਹਿਮ ਹੈ। ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਤਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਤਟ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਕਡਲੂਰ ਫ਼ਿਸ਼ਿੰਗ ਹਾਰਬਰ ਵਿਖੇ, ਉਹ ਵੀ ਗਰਮ ਮੌਸਮ ਦੌਰਾਨ ਤਾਂ। ਇੱਥੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਓਲਡ ਟਾਊਨ ਹਾਰਬਰ ਵਿਖੇ ਵੱਡੀਆਂ-ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਮੱਛੀ ਦੇ ਵੱਡੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤੇ ਮਸ਼ੀਨੀ ਬੇੜੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਬਰਫ਼ ਸਪਲਾਈ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਵਿਚਾਲੇ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਅੱਡ ਪਛਾਣ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲ਼ੀ ਕਵਿਤਾ, ਇੱਕ ਬਰਫ਼ ਵਿਕ੍ਰੇਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹਨ। ਉਹ ਬਰਫ਼ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਸਿੱਲਾਂ 800 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਸਿੱਲ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ਼ ਖ਼ਰੀਦ ਕੇ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਿੱਲਾਂ ਨੂੰ ਅੱਠ ਬਰਾਬਰ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੋੜ ਕੇ ਫਿਰ ਹਰੇਕ ਟੁਕੜੇ ਨੂੰ 100 ਰੁਪਏ ਵਿੱਚ ਵੇਚਦੀ ਹਨ। ਇਹ ਮੁਸ਼ੱਕਤ ਭਰਿਆ ਕੰਮ ਹੈ। ਇਸ ਕੰਮ ਲਈ ਕਵਿਤਾ ਨੇ ਅੱਡ ਤੋਂ ਮਜ਼ਦੂਰ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਹਨੂੰ ਉਹ 600 ਰੁਪਏ ਦਿਹਾੜੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਦੋ ਡੰਗ ਖਾਣਾ ਵੀ ਦਿੰਦੀ ਹਨ।
''ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਤੱਕ ਛੋਟੀਆਂ ਸਿੱਲਾਂ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ,'' 41 ਸਾਲਾ ਕਵਿਤਾ ਕਹਿੰਦੀ ਹਨ,''ਇਹ ਬੜਾ ਮੁਸ਼ੱਕਤ ਭਰਿਆ ਕੰਮ ਹੈ, ਇਹਦੇ ਬਾਅਦ ਵੀ ਅਸੀਂ ਬਾਮੁਸ਼ਕਲ ਗੁਜ਼ਾਰੇ ਜੋਗਾ ਹੀ ਕਮਾ ਪਾਉਂਦੇ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਵੀ ਪੈਸੇ ਬਚਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ, ਪਰ ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੱਡੀਆਂ-ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨਾਲ਼ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹਾਂ।''
ਬਰਫ਼ ਵੇਚਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਵਿਤਾ ਨੇ 2017 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਕਵਿਤਾ ਦੱਸਦੀ ਹੈ,''ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਹੁਰੇ ਅਮ੍ਰਿਤਲਿੰਗਮ ਦੀ ਸਿਹਤ ਵਿੱਚ ਪਏ ਵਿਗਾੜ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਰਫ਼ ਵੇਚਣ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲੱਗੀ। ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਇਸ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਰੁਚੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਤੇ ਮੇਰਾ ਦਿਓਰ ਵਿਦੇਸ਼ ਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।'' ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਕੂਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਇਸ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਾਇਕ ਕਾਫ਼ੀ ਸਮਝ ਸੀ।
ਕਵਿਤਾ ਆਪਣੇ ਪੰਜ ਭੈਣ-ਭਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਜੋ ਸਵੈ-ਸਿੱਖਿਅਤ ਮਕੈਨਿਕ ਸਨ, ਅਚਾਨਕ ਬੀਮਾਰ ਪੈ ਗਏ। ਉਸ ਵੇਲ਼ੇ ਕਵਿਤਾ ਸਿਰਫ਼ 14 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸਨ ਤੇ 9ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦੀ ਸਨ। ਬੱਸ ਉਦੋਂ ਹੀ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਛੱਡ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨਾਲ਼ ਖੇਤ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਉਹ ਪਨੀਰੀ ਲਾਉਣ ਤੇ ਨਦੀਨ ਪੁੱਟਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੀ।
