“ఇప్పుడు ఇదివరకులాగా కాదు. ఇప్పటి ఆడవారికి కుటుంబనియంత్రణ గురించి బాగా తెలుసు.” అన్నది సలా ఖాతూన్. ఆమె ఒక చిన్న ఇటుక ఇంటి కాంతివంతమైన వరండాలో, సముద్రపు రంగులో ఉన్న గోడల మధ్య నుంచుని ఉన్నది.
ఆమె మాటలు అనుభవంతో వచ్చినవే. పోయిన దశాబ్దంలో ఆమె, ఆమె మేనల్లుడి భార్య షమ పర్వీన్, బీహార్ మధుబని జిల్లాలోని హసన్పూర్ గ్రామంలో కుటుంబ నియంత్రణ, ఋతు పరిశుభ్రతకు అనధికారిక సలహాదారులయ్యారు.
వీరిని ఆడవారు ఎక్కువగా గర్భ నిరోధక పద్ధతుల గురించి, పిల్లల మధ్య ఎడం తీసుకునే గర్భ నిరోధక పద్ధతుల గురించి, పిల్లల ఇమ్యూనైసేషన్ల గురించి ఇంకా ఎన్నో విషయాల గురించి వీరిని అడుగుతుంటారు. కొందరైతే హార్మోన్ల కాంట్రాసెప్టివ్ ఇంజెక్షన్లని గురించి అడిగి, అవసరమైతే రహస్యంగా తీసుకుంటారు.
షమ వాళ్ళ ఇంటిలో ఒక మూల, అల్మారాలో కొన్ని ఇంజక్షన్ వయల్ తో పాటు బ్లిస్టర్ ప్యాక్ వేసిన మందులు ఉంచిన ఆ చిన్న క్లినిక్ లో, 40 ఏళ్ళు అప్పుడే దాటిన షమ, 50 ఏళ్ళు దాటిన సలా- ఇద్దరిలో ఎవరూ శిక్షణ పొందిన నర్సులు కారు, కండరాలకు ఇన్జెక్షన్ ఇస్తారు. “కొన్నిసార్లు ఆడవారు ఒకరే వస్తారు, ఇంజక్షన్ తీసుకుని వెంటనే వెళ్ళిపోతారు. వాళ్ళింటి దగ్గర ఎవరికీ ఏమి తెలియనవసరం లేదు.” అన్నది సలా. మిగిలిన వారు వారి భర్తలతోనో, ఆడ బంధువులతోనో వస్తారు.
ఒక దశాబ్దం కిందటి పరిస్థితితో చూస్తే, ఇది చాలా పెద్ద మార్పు. అప్పట్లో 2500 మంది ఉన్న ఫుల్ల్పరాస్ బ్లాక్, సైని గ్రామ్ పంచాయత్ లోని హసన్పూర్ లో , కుటుంబ నియంత్రణ అసలు పాటించేవారు కాదు.
ఈ మార్పు ఎలా వచ్చింది? “ఏ అందర్ కి బాత్ హై (అది లోపలి కథ)”, అన్నది షమ.
