ਥੁਥੂਕੁੜੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਜਦੋਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਜਮ੍ਹਾ ਹੋਣ ਲੱਗੀ- ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੀਤਾ- ਤਾਂ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਲੜਕਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਭੱਜਿਆ ਆਇਆ। ਕੁਝ ਹੀ ਪਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵੀ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਨਕਲਾਬੀ ਨਾਅਰੇ ਲਾਉਣ ਲੱਗਿਆ। ''ਅੱਜ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਪਲ ਨੂੰ ਨਾ ਤਾਂ ਜਾਣ ਸਕਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ,'' ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ''ਪਰ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਫ਼ਾਂਸੀ ਤਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿੱਚ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਘੋਲ਼ ਲਈ ਇੱਕ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਮੋੜ ਸਾਬਤ ਹੋਈ। ਲੋਕਾੰ ਦੇ ਹੌਂਸਲੇ ਢੇਰੀ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਉਹ ਹੰਝੂ ਵਹਾ ਰਹੇ ਸਨ।
''ਮੈਂ ਸਿਰਫ਼ 9 ਸਾਲ ਦਾ ਸਾਂ,'' ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਅੱਜ, ਉਹ 99ਵੇਂ ਸਾਲਾਂ (15 ਜੁਲਾਈ 2020) ਦੇ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਅੱਗ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਹਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਏ, ਭੂਮੀਗਤ ਇਨਕਲਾਬੀ, ਲੇਖਕ, ਬੁਲਾਰਾ ਅਤੇ ਇਨਕਲਾਬੀ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀ ਬਣਾਇਆ। ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਜੋ 14 ਅਗਸਤ 1947 ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜਾਂ ਦੀ ਜੇਲ੍ਹ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਿਆ। ''ਉਸ ਦਿਨ, ਜੱਜ ਕੇਂਦਰੀ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਆਏ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਰਿਹਾਅ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਸਾਨੂੰ ਮਦੁਰਈ ਸਾਜ਼ਸ਼ ਕੇਸ ਤੋਂ ਬਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੈਂ ਮੁਦਰਈ ਕੇਂਦਰੀ ਜੇਲ੍ਹ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਇਆ ਅਤੇ ਅਜ਼ਾਦੀ ਜੁਲੂਸ ਦੀ ਰੈਲੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ।''
ਆਪਣੀ ਉਮਰ ਦੇ 100ਵੇਂ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਚੁੱਕੇ, ਐੱਨ. ਸ਼ੰਕਰਾਇਆ ਬੌਧਿਕ ਰੂਪ ਨਾਲ਼ ਸਰਗਰਮ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਜੇ ਵੀ ਭਾਸ਼ਣ ਅਤੇ ਗੋਸ਼ਠੀਆਂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ 2018 ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਲੇਖਕ ਅਤ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਤ ਕਰਨ ਲਈ ਚੇਨੱਈ ਉਪਨਗਰ ਦੇ ਕ੍ਰੋਮਪੇਟ ਸਥਿਤ ਆਪਣੇ ਘਰ ਤੋਂ ਚੱਲ ਕੇ ਮਦੁਰਈ ਤੱਕ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੰਟਰਵਿਊ ਲੈ ਰਹੇ ਸਾਂ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਘੋਲ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਆਪਣੀ ਗ੍ਰੈਜੁਏਸ਼ਨ ਹੀ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਇਆ ਉਹਨੇ ਕਈ ਰਾਜਨੀਤਕ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਕਿਤਾਬਚੇ, ਪਰਚੇ ਅਤੇ ਰਸਾਲਿਆਂ ਲਈ ਲੇਖ ਵੀ ਲਿਖੇ।
ਨਰਸਿੰਹਾਲੂ ਸ਼ੰਕਰਾਇਆ ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਮੇਰਿਕਨ ਕਾਲਜ, ਮਦੁਰਈ ਤੋਂ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਬੀਏ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੇ ਇੰਨੇ ਨੇੜੇ ਅੱਪੜ ਗਏ ਸਨ ਪਰ 1941 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅੰਤਮ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਹਫ਼ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਏ। ''ਮੈਂ ਕਾਲਜ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੰਘ ਦਾ ਸੰਯੁਕਤ ਸਕੱਤਰ ਸਾਂ।'' ਅਤੇ ਇੱਕ ਤੇਜ਼ ਦਿਮਾਗ਼ ਵਾਲ਼ੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਰਿਸਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਵਿਤਾ ਸਮਾਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫੁਟਬਾਲ ਵਿੱਚ ਕਾਲਜ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਵਿਰੋਧੀ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬੜੇ ਸਰਗਰਮ ਸਨ। ''ਆਪਣੇ ਕਾਲਜ ਦੇ ਦਿਨੀਂ, ਮੈਂ ਖੱਬੇਪੱਖੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਵਾਲੇ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਦੋਸਤੀ ਕੀਤੀ। ਮੈਂ ਸਮਝ ਗਿਆ ਸਾਂ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਬਗੈਰ ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਧਾਰ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।'' 17 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰੇ, ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ (ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਪਾਬੰਦੀ ਹੇਠ ਅਤੇ ਭੂਮੀਗਤ ਸੀ) ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸਨ।
ਉਹ ਅਮੇਰਿਕਨ ਕਾਲਜ ਦੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਰਹਿਣ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਨੂੰ ਚੇਤੇ ਕਰਦੇ ਹਨ। ''ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਕੁਝ ਅਧਿਆਪਕ ਅਮੇਰਿਕੀ ਸਨ, ਬਾਕੀ ਤਮਿਲ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਨਿਰਪੱਖ ਰਹਿਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਸਮਰਥਕ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਉੱਥੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਸੀ...'' 1941 ਵਿੱਚ, ਅੰਗਰੇਜ ਵਿਰੋਧੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ, ਅੰਨਾਮਲਾਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਮੀਨਾਕਸ਼ੀ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਦੀ ਨਿਖੇਧੀ ਕਰਨ ਲਈ ਮਦੁਰਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੈਠਕ ਅਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ। ''ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਪਰਚਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ। ਸਾਡੇ ਹੋਸਟਲ ਦੇ ਕਮਰਿਆਂ 'ਤੇ ਛਾਪਾ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਨਰਾਇਣਸਵਾਮੀ (ਮੇਰੇ ਮਿੱਤਰ) ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਰੱਖਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਦੀ ਨਿਖੇਧੀ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਰੋਧ ਬੈਠਕ ਅਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀ...
