ਗੁਡਲਾ ਮਨਗੰਮਾ ਕਹਿੰਦੀ ਹਨ,''ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਪ੍ਰਵਾਸ ਕਰਕੇ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਆਏ ਸਾਂ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਮਿਲ਼ਣ ਵਾਲ਼ਾ ਹਰ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਅਸੀਂ ਇੰਨਾ ਪੈਸਾ ਕਮਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਾਂ ਕਿ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਪਾਉਂਦੇ।'' ਉਹ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਗੁਡਲਾ ਕੋਟੈਯਾ ਸਾਲ 2000 ਵਿੱਚ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਦੇ ਮਹਬੂਬਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਆਪਣਾ ਪਿੰਡ ਛੱਡ ਕੇ ਰਾਜਧਾਨੀ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਆਏ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਔਲਾਦ, ਕਲਪਨਾ ਦੇ ਜੰਮਣ ਤੋਂ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਵਾਸ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਰਿਆਇਤ ਨਾ ਦਿੱਤੀ। ਜਦੋਂ ਕੋਟੈਯਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਪਾਸੇ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਾ ਮਿਲ਼ਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਰੋਜ਼ੀਰੋਟੀ ਵਾਸਤੇ ਹੱਥੀਂ ਮੈਲ਼ਾ ਢੋਹਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਸੀਵਰੇਜ ਮਾਲ਼ੀਆਂ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿਖੇ, ਕੋਟੈਯਾ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਧੋਣ ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਕੰਮ ਨੂੰ ਹੱਲ੍ਹਾਸ਼ੇਰੀ ਦੇਣ ਵਾਲ਼ਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਹ ਕੰਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਕਲੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦਾ ਰਵਾਇਤੀ ਕੰਮ ਹੈ, ਕੋਟੈਯਾ ਚਕਲੀ ਭਾਈਚਾਰਾ (ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਪਿਛੜੇ ਵਰਕ ਵਜੋਂ ਸੂਚੀਬੱਧ) ਨਾਲ਼ ਤਾਅਲੁੱਕ ਰੱਖਦੇ ਸਨ। ਕੰਮ ਮਿਲ਼ਣ ਵੇਲ਼ੇ ਆਉਣ ਵਾਲ਼ੀਆਂ ਦਰਪੇਸ਼ ਆਈਆਂ ਬਿਪਤਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਮਨਗੰਮਾ ਕਹਿੰਦੀ ਹਨ,''ਸਾਡੇ ਪੁਰਖੇ ਕੱਪੜੇ ਧੌਣ ਤੇ ਪ੍ਰੈੱਸ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਪਰ ਹੁਣ ਸਾਡਾ ਕੰਮ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਭ ਕੋਲ਼ ਕੱਪੜੇ ਧੋਣ ਦੀਆਂ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਪ੍ਰੈੱਸਾਂ ਹਨ।''
ਕੋਟੈਯਾ ਨੇ ਨਿਰਮਾਣ-ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਦਿਹਾੜੀਆਂ ਲਾਈਆਂ। ਮਨਗੰਮਾ ਕਹਿੰਦੀ ਹਨ,''ਕੰਮ ਦੀ ਥਾਂ ਅਕਸਰ ਘਰੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਦੂਰ ਹੁੰਦੀ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਉਣ-ਜਾਣ 'ਤੇ ਕਿਰਾਇਆ ਖਰਚਣਾ ਪੈਂਦਾ, ਇਸਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੱਥੀਂ ਮੈਲ਼ਾ ਢੋਹਣ ਦਾ ਕੰਮ ਵੱਧ ਬਿਹਤਰ ਲੱਗਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਕੰਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸੀ।'' ਮਨਗੰਮਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਾਉਂਦੀ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਇਹੀ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 250 ਰੁਪਏ ਦਿਹਾੜੀ ਮਿਲ਼ਦੀ।
ਮਨਗੰਮਾ ਨੂੰ ਮਈ 2016 ਦੀ ਉਹ ਸਵੇਰੇ ਚੇਤੇ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਵੇਰ ਦੇ ਕਰੀਬ 11 ਵਜੇ ਕੋਟੈਯਾ ਘਰੋਂ ਨਿਕਲ਼ੇ ਸਨ। ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਸੀਵਰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਘਰ ਦੇ ਬਾਹਰ ਇੱਕ ਬਾਲ਼ਟੀ ਪਾਣੀ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂਕਿ ਘਰ ਅੰਦਰ ਵੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਹਾ-ਧੋ ਸਕਣ। ਮਨਗੰਮਾ ਕਹਿੰਦੀ ਹਨ,''ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਸਫ਼ਾਈ ਕਰਮੀਕੁਲੂ (ਸਫ਼ਾਈ ਕਰਮੀ) ਨਹੀਂ ਸਨ। ਉਹ ਇਹ ਕੰਮ ਸਿਰਫ਼ ਪੈਸਿਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਲਈ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।''














