ਉਹ ਦੁਕਾਨ ਦਾ ਮਾਲਕ ਨਹੀਂ ਸੀ ਉਹਨੇ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਉਹਦਾ ਬੇਲੀ ਸੀ। ਕੁਝ ਚਿਰ ਬਾਅਦ, ਉਹਨੇ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ''ਉਸ ਮਾਲਕ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ'' ਦੱਸਿਆ। ਫਿਰ ਹੌਲ਼ੀ ਹੌਲ਼ੀ ਉਹ ''ਉਸ ਦੁਕਾਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲ਼ਾ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਬਣ ਗਿਆ।'' ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੂਰੀ ਪੂਰੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਸੀ ਕਿ ਜੇ ਉਸ 'ਤੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਹੋਰ ਸਵਾਲ ਦਾਗ਼ੇ ਜਾਂਦੇ ਤਾਂ ਉਹਨੇ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਮਾਲਕ ਐਲਾਨ ਹੀ ਦੇਣਾ ਸੀ। ਉਹਨੇ ਸਾਨੂੰ ਤਸਵੀਰਾਂ ਲੈਣ ਤੋਂ ਮਨ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਸਾਨੂੰ ਦੁਕਾਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਫ਼ੋਟੋਆਂ ਖਿੱਚਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ। ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਬਾਹਰ ਲੱਗੀ ਸਾਈਨਬੋਰਡ ਦੀ ਫ਼ੋਟੋ ਖਿੱਚਣ ਦੇਣ ਲਈ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਰਾਜੀ ਹੋ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਵੇਸ ਦੁਆਰ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਦੂਰ ਲੱਗੀ ਤਖ਼ਤੀ 'ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਸੀਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਦੁਕਾਨ । ਲਾਈਸੈਂਸੀ: ਰਮੇਸ਼ ਪ੍ਰਸਾਦ। ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਦੇ (ਉਸ ਸਮੇਂ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼) ਸਰਗੁਜਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਅੰਦਰ ਪੈਂਦੀ ਇਹ ਥਾਂ ਕਟਘੋਰਾ ਕਸਬੇ ਦੇ ਸਿਰੇ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਸੀ। ਜਿਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ਼ ਸਾਡੀ ਖ਼ੁਫੀਆ ਗੱਲਬਾਤ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ ਉਹ ਰਮੇਸ਼ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਇਹ ਮੰਨਣ ਲੱਗ ਪਏ ਸਾਂ ਕਿ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਇਸ ਵੱਡੀ ਸਾਰੀ ਦੁਕਾਨ ਨਾਲ਼ ਉਹਦਾ ਰਾਬਤਾ ਇੱਕ ਗਾਹਕ ਦਾ ਹੀ ਹੈ।
ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸ਼ਰਾਬ? ਖ਼ੈਰ... ਮਾਸਾ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਚੇਤੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਕਿ ਮੈਂ ਪਿਛਲੀ ਦਫ਼ਾ ਸ਼ਬਦ ਆਈਐੱਮਐੱਫ਼ਐੱਲ (IMFL) ਕਦੋਂ ਸੁਣਿਆ ਸੀ। 1994 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਇਹ ਤਸਵੀਰ ਖਿੱਚੀ ਗਈ ਸੀ ਉਸ ਸਮੇਂ IMFL ਬਨਾਮ ਦੇਸੀ ਸ਼ਰਾਬ ਵਿਚਾਲੇ ਭਖਵੀਂ ਬਹਿਸ ਛਿੜੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਸ਼ਬਦ IMFL ਦਾ ਮਤਲਬ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੈਂ ਲਾਅ ਇਨਸਾਈਡ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ,''ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਮੰਗਵਾਈ ਗਈ ਜਿਨ, ਬ੍ਰਾਂਡੀ, ਵ੍ਹਿਸਕੀ ਜਾਂ ਰਮ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਵਾਂਗਰ ਹੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ, ਉਤਪਾਦਤ ਜਾਂ ਰਲ਼ੇਵਾਂ ਕਰ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਸ਼ਰਾਬ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਮਿਸ਼ਰਣ ਅੰਦਰ ਮਿਲਕ ਪੰਚ (ਸ਼ਰਬਤ) ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਨਾਲ਼ ਸੁਆਦ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲ਼ੇ ਹੋਰ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਵੀ ਰਲ਼ਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਸ ਅੰਦਰ ਬੀਅਰ, ਵਾਈਨ ਜਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸ਼ਰਾਬ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।'' ਚੇਤੇ ਰਹੇ ਇਸ ਅੰਦਰ ''ਬੀਅਰ, ਵਾਈਨ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸ਼ਰਾਬ '' ਨਹੀਂ ਰਲ਼ਾਈ ਜਾਂਦੀ।
IMFL ਵਿੱਚ ਦੋਵੇਂ ਹੀ- ਅਯਾਤ ਹੋਈ ਸ਼ਰਾਬ ਅਤੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਰੇਲੂ ਕੰਪੋਨੈਂਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ (ਕਹਿਣ ਦਾ ਭਾਵ ਅਯਾਤਤ ਸਮੱਗਰੀ ਅੰਦਰ ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੁੜ/ਰਾਬ ਜਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਸਥਾਨਕ ਮਿਸ਼ਰਣ ਦਾ ਰਲ਼ੇਵਾਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਫਿਰ ਬੋਤਲਬੰਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ)। ਕੀ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਸੀਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।
