ਸਾਨੂੰ ਦੂਰੋਂ ਇੱਕ ਧੂੰਏ ਦਾ ਬੱਦਲ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇੰਜਣ ਦੇ ਫਟ-ਫਟ ਦੀ ਨੇੜੇ ਆਉਂਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਵੀ, ਫਿਰ ਅਚਾਨਕ ਮੋਪਡ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਅਦਾਇਕਲਸੇਲਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੀ ਹਨ, ਨੀਲੀ ਸਾੜੀ ਵਿੱਚ ਮਲਬੂਸ, ਨੱਕ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਸਾਰਾ ਕੋਕਾ ਪਾਈ ਅਤੇ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਭਰਵੀਂ ਮੁਸਕਾਨ ਲਈ। ਕੁਝ ਕੁ ਮਿੰਟ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਮਿਰਚ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਨੂੰ ਅਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਤਾਲਾ ਲੱਗੇ ਘਰ ਦੇ ਬਾਹਰ ਉਡੀਕ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਮਾਰਚ ਦਾ ਮਹੀਨਾ ਅਤੇ ਅੱਧ-ਦੁਪਹਿਰ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੈ ਪਰ, ਰਾਮਨਾਥਪੁਰਮ ਦਾ ਸੂਰਜ ਕਾਫ਼ੀ ਖੂੰਖਾਰ ਹੋਇਆ ਪਿਆ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਸਿਰਾਂ 'ਤੇ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਸਾਡੇ ਪਰਛਾਵੇ ਛੋਟੇ ਹਨ, ਪਰ ਸਾਡੇ ਧਿਆਏ ਗਲ਼ੇ ਅੱਕ ਬਣੇ ਪਏ ਹਨ। ਅਮਰੂਦ ਦੀ ਸੁਹਾਵਣੀ ਛਾਵੇਂ ਆਪਣੇ ਮੋਪਡ ਨੂੰ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਅਦਾਇਕਲਸੇਲਵੀ ਕਿਸੇ ਹੜਬੜੀ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰਲਾ ਬੂਹਾ ਖੋਲ੍ਹਦੀ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਅੰਦਰ ਬੁਲਾਉਂਦੀ ਹਨ। ਚਰਚ ਦੀ ਘੰਟੀ ਵੱਜਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਡੇ ਲਈ ਪਾਣੀ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹਨ ਅਤੇ ਗੱਲਾਂ ਮਾਰਨ ਲਈ ਬਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹਨ।
ਗੱਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੋਪਡ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਇਸ ਉਮਰ ਦੀ ਔਰਤ ਲਈ ਇੰਝ ਮੋਪਡ ਚਲਾਉਣਾ ਕੋਈ ਆਮ ਗੱਲ ਵੀ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ। ''ਪਰ ਇਹ ਹੈ ਬੜਾ ਫ਼ਾਇਦੇਮੰਦ,'' 51 ਸਾਲਾ ਇਹ ਔਰਤ ਹੱਸਦਿਆਂ ਕਹਿੰਦੀ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੜੀ ਛੇਤੀ ਮੋਪਡ ਚਲਾਉਣੀ ਸਿੱਖ ਲਈ। ''ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਅੱਠਵੀਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸਾਂ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਭਰਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਜਾਚ ਸਿਖਾਈ। ਸਾਈਕਲ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਚਲਾਉਣਾ ਆਉਂਦਾ ਹੀ ਸੀ ਸੋ ਇੰਨਾ ਔਖਾਂ ਨਹੀਂ ਲੱਗਿਆ।''
ਜੇ ਇਹ ਫਟਫਟੀਆ ਨਾ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਜੀਵਨ ਬੜਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੁੰਦਾ, ਉਹ ਗੰਭੀਰ ਹੁੰਦਿਆਂ ਕਹਿੰਦੀ ਹਨ। ''ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਕੰਮ ਦੇ ਸਿਲਸਿਲੇ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਾਲ ਘਰੋਂ ਦੂਰ ਰਹੇ। ਉਹ ਪਲੰਬਰ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ ਇਸਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿੰਗਾਪੁਰ, ਫਿਰ ਦੁਬਈ ਅਤੇ ਕਤਰ ਜਿਹੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ ਕਰਦੇ। ਮੈਂ ਇਕੱਲਿਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਪਾਲ਼ਿਆ ਅਤੇ ਖੇਤ ਵੀ ਸਾਂਭੇ। ਬਗ਼ੈਰ ਕਿਸੇ ਮਦਦ ਦੇ ਐਨ ਇਕੱਲਿਆਂ।''
ਜੇ. ਅਦਾਇਕਲਸੇਲਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਕਿਸਾਨ ਹਨ। ਉਹ ਭੁੰਜੇ ਹੀ ਆਪਣੀ ਪਿੱਠ ਨੂੰ ਸਿੱਧੀ ਕਰੀ, ਲੱਤਾਂ ਦਾ ਕਾਟਾ ਜਿਹਾ ਬਣਾਈ ਬੈਠੀ ਹਨ- ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋਵਾਂ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਚੂੜੀ ਪਾਈ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਬੜੇ ਅਰਾਮ ਨਾਲ਼ ਗੋਡਿਆਂ 'ਤੇ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਸ਼ਿਵਾਗੰਗਾਈ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕਲਾਯਾਰਕੋਇਲ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਪਰਿਵਾਰ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਮੁਦੁਕੁਲਾਥੂਰ ਬਲਾਕ ਵਿਖੇ ਪੈਂਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਸਤੀ ਪੀ. ਮੁਥੂਵਿਜਯਪੁਰਮ ਤੱਕ ਪੁੱਜਣ ਵਾਸਤੇ ਜੇਕਰ ਸੜਕ ਥਾਣਿਓਂ ਜਾਣਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਡੇਢ ਘੰਟੇ ਦਾ ਰਾਹ ਹੈ। ''ਮੇਰਾ ਭਰਾ ਸ਼ਿਵਾਗੰਗਾਈ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਈ ਬੋਰਵੈੱਲ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਘੰਟੇ ਦੇ 50 ਰੁਪਏ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ਼ ਸਿੰਚਾਈ ਲਈ ਪਾਣੀ ਖਰੀਦਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।'' ਰਾਮਨਾਥਪੁਰਮ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਹੈ।
