ਰਜਿਤਾ ਜਦੋਂ ਬੱਚੀ ਸਨ ਤਾਂ ਖਿੜਕੀ ਥਾਣੀਂ ਬਾਹਰ ਝਾਕ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਨੂੰ ਜੁਆਨ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੰਦਿਆਂ ਦੇਖਿਆ ਕਰਦੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਆਖ਼ਿਰ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨਾਲ਼ ਸਿਖਲਾਈ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦੇ। ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਕਠਪੁਤਲੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਬੱਚੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚਿਆ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਨਾਂ ਨੂੰ ਛੰਦਾਂ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣ ਤਾਲ ਬੜੀ ਪਿਆਰੀ ਲੱਗਿਆ ਕਰਦੀ।
"ਮੇਰੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਨੇ ਕਠਪੁਤਲੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਮੇਰਾ ਲਗਾਅ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਂਪਿਆ," 33 ਸਾਲਾ ਰਜਿਤਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ,''ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੈਨੂੰ ਛੰਦ ਸਿਖਾਉਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।''
ਰਜਿਤਾ ਪੁਲਵਰ, ਸ਼ੋਰਨੂਰ ਵਿਖੇ ਪੈਂਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਸਟੂਡਿਓ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੱਕੜ ਦੇ ਬੈਂਚ 'ਤੇ ਬੈਠੇ ਇੱਕ ਤੋਲਪਾਵਕੂਤੂ ਕਠਪੁਤਲੀ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਦੇ ਹਾਵ-ਭਾਵ ਤਰਾਸ਼ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮੇਜ਼ 'ਤੇ ਸੁੰਬੇ, ਛੈਣੀਆਂ ਅਤੇ ਹਥੌੜੇ ਵਰਗੇ ਸੰਦ ਪਏ ਹੋਏ ਹਨ।
ਦੁਪਹਿਰ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੈ ਤੇ ਸਟੂਡਿਓ ਵਿੱਚ ਚੁੱਪ ਛਾਈ ਹੋਈ ਹੈ। ਜਿਸ ਸ਼ੈੱਡ ਵਿੱਚ ਕਠਪੁਤਲੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਉੱਥੇ ਰਜਿਤਾ ਕੋਲ਼ ਚੱਲਦੇ ਪੱਖੇ ਤੋਂ ਬਗ਼ੈਰ ਹੋਰ ਕੋਈ ਅਵਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਬਾਹਰ ਇੱਕ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਛੱਤ 'ਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀਆਂ ਖੱਲਾਂ ਸੁੱਕਣੇ ਪਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਖੱਲਾਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁੱਕ ਜਾਣਗੀਆਂ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਕਠਪੁਤਲੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ।
"ਇਹੀ ਉਹ ਕਠਪੁਤਲੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਸੀਂ ਆਧੁਨਿਕ ਥੀਮਾਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਸ਼ੋਅ ਲਈ ਕਰਨ ਵਾਲ਼ੇ ਹਾਂ," ਰਜਿਤਾ ਨੇ ਇੱਕ ਕਠਪੁਤਲੀ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਜਿਸ 'ਤੇ ਉਹ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਤੋਲਪਾਵਕੂਤੁ ਕਠਪੁਤਲੀਆਂ ਦੀ ਖੇਡ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਾਲਾਬਾਰ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਕਲਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਜੋ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਭਦਰਕਾਲੀ ਦੇ ਸਾਲਾਨਾ ਤਿਉਹਾਰ ਦੌਰਾਨ ਮੰਦਰ ਦੇ ਅਹਾਤੇ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
