“ನಾನು ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಎಂಟರಿಂದ ಹತ್ತು ಗಂಟೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ ಮತ್ತು ಮೂರು ಸೀರೆಗಳ ಛಾಪಾ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮುಗಿಸುತ್ತೇನೆ. ಈ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ದಿನಾ 500 ರುಪಾಯಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈ ಕೆಲಸ ಕೇವಲ ಮೂರ್ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳು ಮಾತ್ರ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಛಾಪಾ ಕೆಲಸ ಇಲ್ಲದೇ ಇದ್ದಾಗ ನಾನು ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ,” ಎಂದು ಅಸ್ಗರ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಅಸ್ಗರ್ ತಾವು ಮುಂಜಾನೆ 10 ರಿಂದ ರಾತ್ರಿ 8 ಗಂಟೆಯ ವರೆಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ವರ್ಕ್ಶಾಪ್ನಿಂದ ಸರಿಸುಮಾರು ಒಂದು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಬಿಹಾರ್ಶರೀಫ್ ಎಂಬ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. “ಹಣ ಉಳಿಸಲು ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಊಟವನ್ನು ನಾನು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಲ್ಲಿಗೆ ಮನೆಯಿಂದ ನನ್ನ ಮಗ ತರುತ್ತಾನೆ,” ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಅವರು.
ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಕೆಲ ಸಮಯದ ವರೆಗೆ ಅಸ್ಗರ್ ದೆಹಲಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋಗಿ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣದ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಈಗ ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿ, ಹದಿನಾಲ್ಕು-ಹದಿನಾರು ವರ್ಷದ ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗುವ ತಮ್ಮ ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳ ಜೊತೆಗೆ ತಮ್ಮ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಬಿಹಾರ್ಶರೀಫ್ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಆದಾಯ ಇವರಿಗೆ ತೃಪ್ತಿ ತಂದಿದೆ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಜೊತಗೆ ವಾಸಿಸುವುದು ಹೆಚ್ಚಿನ ನೆಮ್ಮದಿ ನೀಡಿದೆ. "ಯಹಾನ್ ಭೀ ಕಾಮ್ ಹೋಯೀ ರಹಾ ಹೈ ತೋ ಕಾಹೇ ಲಾ ಬಹರ್ ಜಾಯೇಂಗೆ [ನಂಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಸಿಗುತ್ತಿದೆ, ಬೇರೆ ಕಡೆ ಯಾಕೆ ಹೋಗಬೇಕು]? ಎಂದು ವರದಿಗಾರರಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಮಹಮ್ಮದ್ ರಿಯಾಝ್ ಪಪ್ಪುರವರ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಛಾಪಾ ಕಾರಿಗರ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅರವತ್ತೈದು ವರ್ಷ ಪ್ರಾಯದ ಇವರಲ್ಲಿ ಬದುಕುವುದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಅನೇಕ ಕೌಶಲ್ಯಗಳಿವೆ: “ಛಾಪಾ ಕೆಲಸ ಇಲ್ಲದೇ ಇದ್ದಾಗ, ನಾನು ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ಇದಲ್ಲದೇ, ನಾನು ಪೈಪ್ ರಿಪೇರಿ ಪ್ಲಮ್ಮಿಂಗ್ ಕೆಲಸ ಕೂಡ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಕೆಲಸಗಳು ನನ್ನನ್ನು ವರ್ಷ ಪೂರ್ತಿ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ” ಎಂದು ರಿಯಾಝ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಈ ಆದಾಯ ಸಾಕಾಗಲ್ಲ, ಕುಟುಂಬ ನಡೆಸಲು ಕಷ್ಟವಿದೆ ಎಂದು ಪಪ್ಪು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿ ಹಾಗೂ ಏಳು ಮತ್ತು ಹದಿನಾರರ ಮಧ್ಯ ಪ್ರಾಯದ ಮೂವರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. “ಇದರಿಂದ ಏನೂ ಗಳಿಕೆಯಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಛಾಪಾ ಬಟ್ಟೆಯಿಂದ ಎಷ್ಟು ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಲೆಕ್ಕವೂ ಹಾಕಿಲ್ಲ. ಹೇಗಾದರೂ ಮಾಡಿ ಕುಟುಂಬದವರ ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಿಸುತ್ತೇನೆ,” ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಯಾವುದೇ ಲಾಭ ನೀಡದ ಈ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹೇಳಿಕೊಡಲು ಇವರು ಸಿದ್ಧರಿಲ್ಲ. “ಹಮ್ ಪಾಗಲ್ ನಹೀ ಹೈ ಹೈ ಜೋ ಚಾಹೆಂಗೆ ಕಿ ಮೇರೆ ಬೇಟೆ ಈಸ್ ಲೈನ್ ಮೇ ಆಯೇ [ನನ್ನ ಮಕ್ಕಳು ಈ ವ್ಯವಹಾರ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಹೇಳಲು ನಾನೇನು ಹುಚ್ಚನಲ್ಲ],” ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ ಅವರು.
