ਮਈ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਅਬਦੁਲ ਲਤੀਫ਼ ਬਾਜਰਾਨ ਰਾਜੌਰੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪੇਰੀ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਭੇਡਾਂ, ਬੱਕਰੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਕੁੱਤੇ ਨਾਲ਼ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ 'ਚ ਚਰਾਂਦਾਂ ਦੀ ਭਾਲ਼ 'ਚ ਨਿਕਲ਼ੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬੇਟਾ ਤਾਰਿਕ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਵੀ ਸਨ। ਜੰਮੂ ਦੇ 65 ਸਾਲਾ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਕ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ (ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਨੂੰਹ) ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਿੰਨੀ ਟਰੱਕ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪਸ਼ੂ, ਭੋਜਨ, ਪਨਾਹ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੀ ਭੇਜੀਆਂ ਸਨ।''
ਪਰ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਈਲ ਵਿਖੇ ਦੇਖ ਕੇ ਦੰਗ ਰਹਿ ਗਿਆ।'' ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਹੁਣ ਤੱਕ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮੰਜ਼ਿਲ, ਮਿਨੀਮਾਰਗ (ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਹੱਦ) ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹੋਣਗੇ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਗਰਮੀਆਂ ਵਾਲ਼ਾ ਆਪਣਾ ਤੰਬੂ ਵੀ ਗੱਡ ਚੁੱਕੇ ਹੋਣਗੇ।
ਹਾਲੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮੰਜ਼ਲ ਤੋਂ 15 ਦਿਨ ਦੂਰ ਸਨ। ਅਬਦੁਲ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਖ਼ਰਾਬ ਮੌਸਮ ਕਾਰਨ ਰੁੱਕਣਾ ਪਿਆ। ਉਹ ਜ਼ੋਜਿਲਾ ਪਾਸ ਵਿਖੇ ਜੰਮੀ ਬਰਫ਼ ਦੇ ਪਿਘਲਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਹਨੂੰ ਪਾਰ ਕੀਤੇ ਬਗ਼ੈਰ ਮਿਨੀਮਾਰਗ ਅਪੜਨਾ ਅਸੰਭਵ ਸੀ।
ਹਰ ਸਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਗਰਮੀਆਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੰਮੂ ਵਿੱਚ ਘਾਹ ਸੁੱਕਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬਕਰਵਾਲ ਵਰਗੇ ਆਜੜੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਚਾਰੇ ਦੀ ਭਾਲ਼ ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀਆਂ ਘਾਟੀਆਂ ਵੱਲ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਉਹ ਅਕਤੂਬਰ ਦੇ ਆਸ ਪਾਸ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਮੌਸਮ ਦੁਬਾਰਾ ਠੰਡਾ ਹੋਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਪਰ ਜਦੋਂ ਉੱਚੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਬਰਫ਼ ਨਾਲ਼ ਢੱਕੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਅਬਦੁਲ ਵਰਗੇ ਆਜੜੀਆਂ ਨੂੰ ਰਾਹ ਵਿਚਾਲੇ ਹੀ ਰੁਕਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਉਹ ਕਸੂਤੇ ਫਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਨਾ ਤਾਂ ਉਹ ਦੋਬਾਰਾ ਪਿੰਡ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਡੰਗਰਾਂ ਲਈ ਚਾਰਾ ਨਹੀਂ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਉੱਚਾਈਆਂ ਵੱਲ ਮੌਜੂਦ ਹਰੀਆਂ-ਭਰੀਆਂ ਚਰਾਂਦਾਂ ਤੱਕ ਹੀ ਅਪੜ ਸਕਦੇ ਹਨ।
