“ಈ ಮಜಾರ್ ನಾವು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದು. ಸಾವ್ಲಾ ಪೀರ್ ಮೂಲ ಮಂದಿರವನ್ನು ಇಂಡೋ-ಪಾಕ್ ಕಡಲ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ” ಎಂದು ಫಕೀರಾನಿ ಜಾಟ್ ಸಮುದಾಯದ ನಾಯಕ ಆಗಾ ಖಾನ್ ಸಾವ್ಲಾನಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಿರುವ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ರಚನೆಯು ಲಖ್ಪತ್ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಪಿಪರ್ ಕುಗ್ರಾಮದ ಬಳಿಯ ದೊಡ್ಡ ತೆರೆದ ಸ್ಥಳದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವ ಸಣ್ಣ, ಏಕಾಂಗಿ, ತಿಳಿ-ಹಸಿರು, ಸರಳ ಸಮಾಧಿ. ಇನ್ನು ಕೆಲವೇ ಕ್ಷಣಗಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಸಾವ್ಲಾ ಪೀರ್ ಹಬ್ಬ ಆಚರಿಸಲು ಜನರ ಗುಂಪು ಸೇರಲಿದೆ.
ಮೂಲ ದೇವಾಲಯವು ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿದೆ, ಭದ್ರತಾ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ 2019ರಿಂದ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸದಂತೆ ಮುಚ್ಚಲಾಗಿದೆ. ಗಡಿ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆ (ಬಿಎಸ್ಎಫ್) ಈಗ ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪೋಸ್ಟ್ ಹೊಂದಿದೆ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಕೋಟೇಶ್ವರಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಕೋರಿ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಸಾವ್ಲಾ ಪೀರ್ ಸ್ವಂತ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಜಾತ್ರೆ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಇಂದಿನ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಸಿಂಧ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಜಾಟ್ ತಳಿಗಾರರು ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಮತ್ತು ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ದೋಣಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದರು" ಎಂದು ಸಮುದಾಯದ ಇತಿಹಾಸ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಎಲ್ಲಾ ಜಾತಿಗಳ ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ ಕುಟುಂಬಗಳು ಜಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಸಂಪ್ರದಾಯ. ಸಮುದಾಯವು ಆಯೋಜಿಸುವ ಈ ಜಾತ್ರೆಯು ವಾರ್ಷಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದ್ದು, ಗುಜರಾತಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರಿನ ಚೈತ್ರ ಮಾಸದ ಮೂರನೇ ಅಥವಾ ನಾಲ್ಕನೇ ದಿನದಂದು ನಡೆಯುತ್ತದೆ, ಇದು ಮಾರ್ಚ್ ಮತ್ತು ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
"ಸಾವ್ಲಾ ಪೀರ್ ದರ್ಗಾದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡಲು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸ್ವಾಗತವಿದೆ; ಇಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಪಕ್ಷಪಾತವಿಲ್ಲ. ಯಾರಾದರೂ ಬಂದು ತಮ್ಮ ಕಷ್ಟಸುಖ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಸಂಜೆಯವರೆಗೆ ಕಾಯ್ದು ಜನಸಂದಣಿ ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ನೀವೇ ನೋಡಿ" ಎಂದು ಕಛ್ ಪ್ರದೇಶದ ಪಿಪರ್ ಕುಗ್ರಾಮದ ನಿವಾಸಿ ಬದುಕಿನ 4ನೇ ದಶಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸೋನು ಜಾಟ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕುಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 50ರಿಂದ 80 ಫಕೀರಾನಿ ಜಾಟ್ ಕುಟುಂಬಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತಿವೆ.
