“ഞങ്ങളെ വന്നു കാണുക”, അവര് പറഞ്ഞു. “ഞങ്ങളെല്ലാവരും ഉത്തരവുകള് അനുസരിക്കുന്നു. ഓരോരുത്തരും മുഖാവരണങ്ങള് ധരിച്ചുകൊണ്ട് പരസ്പരം അകന്ന് ഇരിക്കുന്നു. റേഷന് ലഭിക്കുന്നതില് എനിക്കു നന്ദിയുണ്ട്. പക്ഷെ ഇതെന്റെ കുടുംബത്തെ കുറച്ചുനാള് പോറ്റാനേ തികയൂ. അതുകഴിഞ്ഞ് എനിക്കറിയില്ല, ഞങ്ങള് എന്തുചെയ്യുമെന്ന്.”
രാജസ്ഥാനിലെ ചൂരു ജില്ലയിലെ സുജന്ഗഢ് പട്ടണത്തില് നിന്നുള്ള 55-കാരിയായ ദുര്ഗ്ഗയായിരുന്നു ഞങ്ങളോടു ഫോണില് സംസാരിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നത്. ദിശ ശെഖാവതി എന്ന എന്.ജി.ഒ.യില് ശിബോരി കലാകാരിയായി ജോലി ചെയ്യുന്ന അവര് പ്രസ്തുത എന്.ജി.ഓ. നല്കുന്ന സൗജന്യ റേഷന് വാങ്ങുന്നതിനായി വരിയില് നില്ക്കുകയായിരുന്നു അപ്പോള്. ശിബോരി എന്നത് കൈകള്കൊണ്ടു മാത്രം വസ്ത്രങ്ങള്ക്കു നിറം കൊടുക്കുന്ന ഒരു വിദ്യയാണ്. “എന്നാണ് ഞങ്ങളെ ഈ കൊറോണ പിടിക്കുകയെന്ന് അറിയില്ല, പക്ഷെ വിശന്നായിരിക്കും ഞങ്ങള് മരിക്കുക”, കടുത്ത പ്രവചനം നടത്തി ചിരിച്ചുകൊണ്ട് ദുര്ഗ്ഗാദേവി പറഞ്ഞു.
കുറച്ചു വര്ഷങ്ങള്ക്കു മുന്പ് ഭര്ത്താവ് അമിത മദ്യപാനത്തെ തുടര്ന്നു മരിച്ചതില്പിന്നെ ദുര്ഗ്ഗാദേവി മാത്രമാണ് അവരുടെ വീട്ടിലെ വരുമാനമുള്ളയാള്. തന്റെ 9 മക്കളേയും അവര് സ്വന്തമായി അദ്ധ്വാനിച്ചാണ് വളര്ത്തുന്നത്. പ്രതിദിനം 200 രൂപയ്ക്കാണ് അവര് ജോലി ചെയ്യുന്നത്. ഒരു മാസം ഏകദേശം 15 ദിവസം ജോലി ലഭിക്കുമെന്ന് അവര് പറഞ്ഞു.
റേഷന് സാധനങ്ങള് വാങ്ങാന് വരിയില് പിറകില് നില്ക്കുകയായിരുന്ന പരമേശ്വരി എന്ന 35-കാരിയായ മറ്റൊരു സ്ത്രീയ്ക്ക് അവര് ഫോണ് കൈമാറി. നിര്മ്മാണ പ്രവര്ത്തനങ്ങള് നടക്കുന്നിടത്താണ് ഭര്ത്താവ് ജോലി ചെയ്യുന്നതെന്നും ലോക്ക്ഡൗണ് കാരണം ഇപ്പോള് ജോലിയില്ലെന്നും പരമേശ്വരി (പേരിന്റെ ആദ്യഭാഗം മാത്രം ഉപയോഗിക്കാന് അവര് താത്പര്യപ്പെടുന്നു) പറഞ്ഞു. (ഞങ്ങള്ക്ക് ജോലിയിയില്ല, കഴിക്കാന് പണവുമില്ല”, അവര് പറഞ്ഞു. ദുര്ഗ്ഗാദേവിയെപ്പോലെ തനിക്കും ഭര്ത്താവിനും 4 മക്കള്ക്കും അടുത്ത കുറച്ചു ദിവസത്തേക്കു 5 കിലോ ആട്ടയും ഒരു കിലോ പരിപ്പും 200 ഗ്രാം വീതം മല്ലിയും മഞ്ഞളും മുളകും ലഭിക്കുമെന്ന് അവര് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു.
അറുപത്തഞ്ചുകാരിയായ ചാന്ദി ദേവി ശിബോരി ജോലി ചെയ്യുന്നില്ലെങ്കിലും റേഷന് സാധനങ്ങള് വാങ്ങാന് നില്ക്കുന്നവരുടെ വരിയില് ഉണ്ട്. “24 മണിക്കൂര് മുന്പാണ് ഞാന് അവസാനം ഭക്ഷണം കഴിച്ചത്. ഞാന് ചോറ് കഴിച്ചു, ചോറ് മാത്രം. ഇന്നലെ ഒരു വാന് കുറച്ചു സാധനങ്ങളുമായി എന്റെ പ്രദേശത്ത് വന്നു, പക്ഷെ ഞാന് പതിയെ നടന്നു ചെന്നപ്പോഴേക്കും എല്ലാം തീര്ന്നിരുന്നു. എനിക്ക് നല്ല വിശപ്പുണ്ട്.”
