ಔರೆ ಪಲ್ಹೇರಿ: ಮುರಿದ ಸೇತುವೆ, ಮುಳುಗುತ್ತಿರುವ ಭರವಸೆಗಳು

ಯಶ್ ಮಹಾಲುಂಗೆ ಅವರು ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಜೀವವನ್ನು ಒತ್ತೆ ಇಟ್ಟು ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತಿದಿನ ಇತರ ಹುಡುಗರು ಮತ್ತು ಹುಡುಗಿಯರ ಗುಂಪಿನೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಪೋಷಕರೊಂದಿಗೆ, ಎಂಟು ವರ್ಷದ ಯಶ್ ಭಾಗಶಃ ಕುಸಿದ ಸೇತುವೆಯ ಕಂಬಗಳ ಮೇಲಿರುವ ಜಾರುವ ಕಿರಿದಾದ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಹಲವಾರು ಅಡಿ ಕೆಳಗೆ ಪೊದೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಸರಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಒಂದು ಆಳವಾದ ಮತ್ತು ನೇರವಾಗಿರುವ ಅಪಾಯಕಾರಿ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

ಪ್ರತಿದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎರಡು ಬಾರಿ, ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗುವಾಗ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿರುಗುವಾಗ, ಅಲ್ಲಿಯ ಜನರು ಒಂದೇ ಲೈನಿನಲ್ಲಿ ಕಷ್ಟ ಪಟ್ಟು ನಡೆಯುತ್ತಾರೆ, ಅವರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಬರಿಗಾಲಿನಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಛತ್ರಿಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಮತ್ತು ಭಾರವಾದ ಚೀಲಗಳನ್ನು ಹೆಗಲ ಮೇಲೆ ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. 30 ಸೆಕೆಂಡುಗಳ ಅಪಾಯಕಾರಿ ನಡಿಗೆಯ ನಂತರ, ಅವರ ಪಾದಗಳು ಉಳಿದಿರುವ ಸೇತುವೆಯ ಸುರಕ್ಷಿತ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಮೇಲ್ಮೈಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ. ನಂತರ ಅವರು ಅವಾರೆ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಅವರ ಶಾಲೆಯಿಂದ ಎರಡು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಔರೆ ಪಲ್ಹೇರಿ ಕುಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿರುವ ತಮ್ಮ ಮನೆಗಳನ್ನು ತಲುಪಲು ಮಣ್ಣಿನ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

"ಕೆಳಗೆ ನೋಡಿದಾಗ ನನಗೆ ಭಯವಾಗುತ್ತದೆ, ತಲೆಸುತ್ತು ಬರುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ನಾನು ನನ್ನ ಬಾಬಾ ಅವರ [ತಂದೆಯ] ಕೈಯನ್ನು ತುಂಬಾ ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದಿರುತ್ತೇನೆ,” ಎಂದು ಯಶ್ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.

ಔರೆ ಪಲ್ಹೇರಿಯ 77 ನಿವಾಸಿಗಳು (ಅವಾರೆ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ಕಚೇರಿ ಡೇಟಾ) 2005ರವರೆಗೆ ಈ ಬಿಗಿಹಗ್ಗದ ನಡಿಗೆಯನ್ನು ನಡೆಯಬೇಕಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಸೇತುವೆಯು ಭಟ್ಸಾ ನದಿಯ ಈ ಹೊಳೆಯನ್ನು ದಾಟಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅದೇ ವರ್ಷ ಜುಲೈ 28ರಂದು, ಭಾರೀ ಮಳೆಯಿಂದಾಗಿ 1998ರಲ್ಲಿ ಥಾಣೆ ಜಿಲ್ಲಾ ಮಂಡಳಿಯು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಸೇತುವೆಯ ಕೆಲವು ಭಾಗವನ್ನು ಕೊಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಹೋಯಿತು. ಆ ಮುರಿದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಕಿರಿದಾದ ಬದಿಯ ಗೋಡೆಗಳು – ಸೇತುವೆಗಳ ಕಂಬಗಳು ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿವೆ.

“ನೀವು ಗಮನವಿಟ್ಟು ಸಮತೋಲನದಿಂದ [ಆ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ] ನಡೆಯಬೇಕು. ಒಬ್ಬ ಹಿರಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಇರಬೇಕು. ಅವರು ಈ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬಂಟಿಯಾಗಿ ನಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಮತ್ತು [ಶಾಲೆಯನ್ನು ತಲುಪಲು] ನಡೆದು ದಾಟಲು ಬೇರೆ ಮಾರ್ಗವಿಲ್ಲ. ಹಿರಿಯರೂ ಒಬ್ಬರೇ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದರೆ [ಸುಮಾರು ಒಂದರಿಂದ ಒಂದೂವರೆ ಅಡಿ ಆಳ; ಭಾರೀ ಮಳೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇದು ಮೂರು ಅಡಿಗಳಿಗೆ ಏರಬಹುದು], ನಾವು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹೊಳೆಯ ಮೂಲಕ ಇನ್ನೊಂದು ಬದಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತೇವೆ. ಬೇರೆ ಹಳ್ಳಿಗಳಿಂದ ಯಾರೂ ನಮ್ಮ ಕಡೆಗೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಅವರೇಕೆ ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಪಣಕ್ಕಿಡುತ್ತಾರೆ? ನಮ್ಮ ಗ್ರಾಮವು ಇತರ ಗ್ರಾಮಗಳ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿದೆ,” ಎಂದು ಶಹಾಪುರ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಆಟೋರಿಕ್ಷಾ ಓಡಿಸುವ ಯಶ್ ತಂದೆ ಆನಂದ ಮಹಾಲುಂಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರು ದಿನಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 200ರಿಂದ 300 ರೂ ದುಡಿಯುತ್ತಾರೆ.ಈ ಕಳೆದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಮುರಿದ ಸೇತುವೆಯ ಅವಶೇಷಗಳು ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಪೊದೆಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಿ ಹೋಗಿವೆ ಇದನ್ನು 14 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ದುರಸ್ತಿ ಮಾಡಲಾಗಿಲ್ಲ. ಮತ್ತು ಈ ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಷಗಳಿಂದ, ಈ ವಿಶ್ವಾಸಘಾತುಕ ಪ್ರಯಾಣವು ಹಳ್ಳಿಗರ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ - ಶಾಲೆಗಳು, ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳಗಳು, ಆರೋಗ್ಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನದನ್ನು ತಲುಪಲು. ಇತರ ಋತುಗಳಲ್ಲಿ, ಅವರು ಇದೇ ಕಿರಿದಾದ ಗೋಡೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ, ಅದು ತೇವ ಮತ್ತು ಜಾರು ಅಲ್ಲ. ಅಥವಾ ಅವರು ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ಮೂಲಕ ವೇಡ್ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. "ಮುಂಗಾರು ಅಥವಾ ಬೇಸಿಗೆ, ನಾವು ಇದನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು" ಎಂದು ಆನಂದ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. “ಇತರ ತಿಂಗಳುಗಳಿಗಿಂತ ಮಾನ್ಸೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಾವು ಹೆಚ್ಚು ಜಾಗರೂಕರಾಗಿರಬೇಕು. ನಾವು ಏನು ಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗುತ್ತೆ?

ಒಂಬತ್ತು ಔರೆ ಪಲ್ಹೇರಿ ಕುಟುಂಬಗಳು – ಎಲ್ಲಾ ಹಳ್ಳಿಗರು, ಇತರೆ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳು (OBCs) - 1970-71 ರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು - ಅವರ ಗ್ರಾಮ ಪಾಚಿವಾರೆ, ಥಾಣೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಹಪುರ್ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ, ಭಟ್ಸಾ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದಾಗ ಮುಳುಗಿತು. ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆ. 118 ಇತರ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡ ಕುಟುಂಬಗಳೊಂದಿಗೆ, ಅವರು ಇನ್ನೂ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಯೋಜನೆಗಳ ಪೀಡಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪುನರ್ವಸತಿ ಕಾಯಿದೆ, 1999 ರ ಪ್ರಕಾರ ಪುನರ್ವಸತಿಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಪರ್ಯಾಯ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಪುನರ್ವಸತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡ ಕುಟುಂಬಗಳು ಹತ್ತಿರದ ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. (ನೋಡಿ: 'ಹಲವು ಕುಟುಂಬಗಳು ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಿವೆ')

2005ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ 21ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸೇತುವೆ ಕೊಚ್ಚಿ ಹೋಗಿದ್ದನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡ ಆನಂದ್, “ಹಲವು ದಿನಗಳಿಂದ ಭಾರೀ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಹಾಗಾಗಿ ಸೇತುವೆಯ ಮೇಲೆ ನೀರು ಹರಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ಜೀವಭಯದಿಂದ ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಬರಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಗ್ರಾಮವು ಹೊರಗಿನ ಪ್ರಪಂಚದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕ ಕಡಿದುಕೊಂಡಿತ್ತು. ಮಳೆ ನಿಂತಾಗ, ಇನ್ನೊಂದು ಬದಿಗೆ ಹೋಗಲು ಸೇತುವೆ ಇಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ನಮ್ಮ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆ. ಇದರ ಮದ್ಯೆಯೇ ಹೇಗೊ ನದಿಯನ್ನು ದಾಟಿ ಅವಾರೆ ಗ್ರಾಮದ ಸರಪಂಚ್ ಅವರಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದೆವು. ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಕಚೇರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಬಂದು ರಚನೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದರು, ಆದರೆ ನಂತರ ಏನೂ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಅಂದಿನಿಂದ ನಾವು ಸೇತುವೆಯನ್ನು ಮರುನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಲೆ ಇದ್ದೇವೆ.”ಅಪಾಯಕಾರಿ ಸೇತುವೆಯ ಗೋಡೆಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ನಡೆಯಲು ಅಥವಾ ಹರಿಯುವ ಹೊಳೆಯನ್ನು ದಾಟಲು ಬೇರೆ ದಾರಿಯಿಲ್ಲದೆ - ಇತರ ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಶಹಪುರದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ, ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಿಗೆ (ಸುಮಾರು 10 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿ) ಅಥವಾ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೋಗುವಾಗ - ಔರೆ ಪಲ್ಹೇರಿಯ ಅನೇಕ ನಿವಾಸಿಗಳು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಅಪಘಾತಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ.

ಜುಲೈ 2016ರಲ್ಲಿ, 65 ವರ್ಷದ ತುಕಾರಾಂ ವಿಡೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಮಗ ರವೀಂದ್ರ, 35, ಶಹಾಪುರ ತಾಲೂಕಿನ ಡೇರಿಗೆ ಸರಬರಾಜು ಮಾಡಲು ಆ ಜಾರು ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ತಲಾ 10 ಲೀಟರ್ ಹಾಲಿನ ಕೆಟಲ್‌ಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ತುಕಾರಾಂ ಗೋಡೆಯಿಂದ ಜಾರಿ ಪೊದೆಯೊಳಗೆ ಬಿದ್ದ ಕಾರಣ ಆತನ ಎಡಗಾಲು ಮುರಿದು ಹೋಗಿದೆ. “ನಾನು ಪ್ರಜ್ಞಾಹೀನನಾಗಿದ್ದೆ. ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ನನ್ನನ್ನು [ತಾತ್ಕಾಲಿಕ] ಬಿದಿರಿನ ಸ್ಟ್ರೆಚರ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವಾರೆ ಗ್ರಾಮದವರೆಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ಅವರು ನನ್ನನ್ನು ಆಟೋದಲ್ಲಿ ಶಹಾಪುರ [ಉಪ-ಜಿಲ್ಲಾ] ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ದರು. ಆರು ತಿಂಗಳು ಅಲ್ಲಿದ್ದೆ. ಈಗ ನನ್ನ ಕಾಲಿನಲ್ಲಿ ರಾಡ್ ಇದೆ, ”ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಸೇತುವೆ ಇದ್ದಿದ್ದರೆ ಇಂತಹ ಅವಘಡಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬಹುದಿತ್ತು. ಹೆರಿಗೆಗಾಗಿ ನಾವು ನಮ್ಮ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಪ್ರಾಣವನ್ನೇ ಪಣಕ್ಕಿಟ್ಟು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತೇವೆ. ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳು ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಟು ಆ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವಾಗಲೆಲ್ಲ ನಾವು ಅಕ್ಷರಶಃ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಬೇಕು,” ಎಂದು ತುಕಾರಾಂ ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಭಟ್ಸಾ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡ ನಂತರ ಅವರ ಪೋಷಕರು ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾಗ ಅವರು ಸುಮಾರು 14 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನವರಾಗಿದ್ದರು. ಈಗ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮೂರು ಎಮ್ಮೆಗಳ ಹಾಲನ್ನು ಮಾತ್ರ ಡೈರಿಗೆ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ರವೀಂದ್ರ ಅವರು ಡೈರಿಗಳಿಗೆ ಹಾಲನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಕುಟುಂಬದವರು ಎರಡು ಎಕರೆಯಲ್ಲಿ ಭತ್ತದ ಕೃಷಿಯನ್ನೂ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.“ನಮಗೆ ಯಾವ ಆಯ್ಕೆ ಇದೆ? ನಾವು ಸುಮ್ಮನೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ನಾವು ರಿಸ್ಕ್ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಸೇತುವೆಯ ಬಹುಕಾಲದ ಬೇಡಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಪಾಲಿಕೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಗಂಭೀರವಾಗಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ವಸಾಹತಿನಲ್ಲಿರುವ ಅನೇಕರು ಈಗ ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಅಥವಾ ಓಡಾಡಲಾಗದೆ ಅವರ ಹಾಸಿಗೆಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ನಮ್ಮ ನೋವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಅಪಹಾಸ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ,” ಎಂದು ತುಕಾರಾಂ ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ.ತನ್ನ ಪಕ್ಕದ ಒಂದೇ ಅಂತಸ್ತಿನ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಮನೆಯಲ್ಲಿ, 68 ವರ್ಷದ ದ್ವಾರಕಾಬಾಯಿ ವಿಡೆ ವಾಕರ್ ಸಹಾಯದಿಂದ ಮನೆಯ ಸುತ್ತಲೂ ಚಲಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಕಳೆದ ವರ್ಷದವರೆಗೂ ಅವರು ಕುಟುಂಬದ ನಾಲ್ಕು ಎಕರೆ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. 2018ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ದಿನಸಿ ಖರೀದಿಸಲು ಶಹಾಪುರಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಆಕೆಯೂ ಗೋಡೆಯಿಂದ ಬಿದ್ದಿದ್ದಳು. ನಾನು ಭೇಟಿ ನೀಡಿದಾಗ, ಅವಳು ಕುರ್ಚಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಕಿಟಕಿಯಿಂದ ಹೊರಗೆ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಳು

“ಆಕೆ ಅಪಘಾತದ ನಂತರ ಹೆಚ್ಚು ಮಾತನಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಅವಳು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಭಯಗೊಂಡಿದ್ದಾಳೆ. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ತುಂಬಾ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಸೊಸೆ ತಾರಾ. ದ್ವಾರಕಾಬಾಯಿ ಅವರ ಕುಟುಂಬದವರು ನಾಲ್ಕು ಎಕರೆಯಲ್ಲಿ ಭತ್ತ ಮತ್ತು ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆಕೆಯ ಹಿರಿಯ ಮಗ ಭಿವಂಡಿಯ ಗೋದಾಮಿನಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕನಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. "ಜ್ವರ, ಶೀತ - ಅಥವಾ ತುರ್ತು ಹೆರಿಗೆಯ ಸಣ್ಣ ಆಹಾರಕ್ಕೂ, ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿಯೇ ತಕ್ಷಣದ ಸೌಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅದೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆ” ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ತಾರಾ.

ಔರೆ ಪಲ್ಹೇರಿಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕುಟುಂಬಗಳು 2 ರಿಂದ 5 ಎಕರೆಗಳ ನಡುವೆ ಕೃಷಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಅವರಿಗೆ ಹಕ್ಕುಪತ್ರಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿಲ್ಲ. ಮುಂಗಾರು ಹಂಗಾಮಿನಲ್ಲಿ ಭತ್ತ ಬಿತ್ತುತ್ತಾರೆ. ಸುಗ್ಗಿಯ ನಂತರ, ಅವರು ಹತ್ತಿರದ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಬೆಂಡೆಕಾಯಿ, ಹಾಗಲಕಾಯಿ ಮತ್ತು ಬೀನ್ಸ್ ಮುಂತಾದ ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಕುಗ್ರಾಮದ ಕೆಲವು ಯುವಕರು ಆಟೊರಿಕ್ಷಾಗಳನ್ನು ಓಡಿಸುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಶಹಾಪುರದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಆಹಾರ ಮಳಿಗೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ.ಸುರಕ್ಷಿತ ಮಾರ್ಗದ ಕೊರತೆ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರ ಕೆಲಸದ ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ಮೊಟಕುಗೊಳಿಸಿದೆ. “ಆ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ದೀಪಗಳಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ನಾವು ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ನಾವು ಕಲ್ಯಾಣ ಅಥವಾ ಥಾಣೆಗೆ [50 ರಿಂದ 60 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರ] ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಹೋಗಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರತಿದಿನ ಪ್ರಯಾಣಿಸಲು ಮತ್ತು 7 ಗಂಟೆಯ ನಂತರ ಹಿಂತಿರುಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇದು [ಸುಮಾರು] ಎರಡು ಗಂಟೆಗಳ ದೀರ್ಘ ಪ್ರಯಾಣ. ಆ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರುವವರು, ಅವರು ಗೋದಾಮುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಅಲ್ಲಿನ ಕಾಲೇಜುಗಳಿಗೆ ಓದಲು ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಅದು ಅಸಾಧ್ಯ. 7 ಗಂಟೆಗೆ ಮೊದಲು. ನೀವು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕು. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ನಮ್ಮ ವಯಸ್ಸಿನ [30-35] ಯಾರೂ 10 ನೇ ತರಗತಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿಲ್ಲ ”ಎಂದು ಶಹಾಪುರದಲ್ಲಿ ಆಟೋರಿಕ್ಷಾ ಓಡಿಸುವ 35 ವರ್ಷದ ಜಯವಂತ ಮಹಾಲುಂಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅವರು 15 ಜನರ ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಇವರ ಇಬ್ಬರು ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರರು ಶಹಾಪುರ ಪಟ್ಟಣದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಅಥವಾ ಸಮೀಪದ ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ತರಕಾರಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿ ತಿಂಗಳಿಗೆ 4000 ರೂ ಗಳಿಸುತ್ತಾರೆ.ಜಯವಂತ್ ಅವರ ಸೋದರಳಿಯ ಯಶ್ ಓದುತ್ತಿರುವ ಜಿಲ್ಲಾ ಪರಿಷತ್ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ 7ನೇ ತರಗತಿವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ; ನಂತರ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗೆ ಮಕ್ಕಳು ಶಹಾಪುರ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕಾಗಿದೆ. "ನಾವು ಹೇಗೆ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸುತ್ತೇವೆ? ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳು ಹೇಗೆ ಮುಂದೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ? ಜಯವಂತ್ ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ.

“ಹಗಲು ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿಯೇ ಜನರು ಕೆಟ್ಟದಾಗಿ ಗಾಯಗೊಂಡರೆ, ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತಿನ್ನೇನು ಆಗುತ್ತದೆ? ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಶಾಲೆ ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಈಗ ನನ್ನ ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು ಅದೇ ರೀತಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ”ಎಂದು ಅವರ ತಾಯಿ ಸವಿತಾ (65) ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಐದು ಎಕರೆ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

"1998ರಲ್ಲಿ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಮೊದಲು ನಾವು ಹಲವಾರು ಆಂದೋಲನಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದ್ದೇವೆ. ಸೇತುವೆ ಕುಸಿದಾಗ, ನಾವು 2005 ರಲ್ಲಿ ಥಾಣೆ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಕಚೇರಿಗೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಮೆರವಣಿಗೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿದ್ದೆವು. ನಂತರ ಮತ್ತೆ 2007, 2009, 2012, 2016 ರಲ್ಲಿ," ಈ ನಡುವೆ, ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳು ಕಲೆಕ್ಟರ್‌ಗೆ ಅನೇಕ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆದರು. ಈ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ನಾವು ಕೂಡ ತುಂಬಾ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದೆವು. ನೀವು ಏನಾದರೂ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೀರಾ?” ಅವರು ತಮ್ಮ ಕೈ ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಮಡಚಿ ಪುನಃ ಬೆರಳೆಣಿಕೆ ಮಾಡಿ ತಾವು ಏನೆಲ್ಲ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದ್ದೇವೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಲೆಕ್ಕ ಮಾಡಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.ಅವರ ಮಾತನ್ನು ಒಪ್ಪಿ, ನೆರೆಮನೆಯ 70 ವರ್ಷದ ರಾಮು ವಿಡೆ ಕೋಪದಿಂದ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, “ಇಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರವೂ ಅದೇ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ. ನದಿ ದಾಟುವಾಗ ಇದುವರೆಗೆ ಯಾರೂ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅವರು [ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ] ಯಾರಾದರೂ ಸಾಯುವುದನ್ನು ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆಯೇ? ಸರ್ಕಾರ ನಮಗೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಏನು ನೀಡಿದೆ? ಕುಸಿದು ಬಿದ್ದ ಕಳಪೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಸೇತುವೆ? ಅವರು ನಮಗೆ  [ಇನ್ನೊಂದು ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ] ಪುನರ್ವಸತಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ರಾಮು ಅವರ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಐದು ದಶಕಗಳ ಹತಾಶೆಯು ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತದೆ.ಹಲವು ಬಾರಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೂ ಥಾಣೆ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಕಚೇರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಈ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಲು ಲಭ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.ಈ ವರ್ಷ ಆಗಸ್ಟ್ 1ರಿಂದ 7ರವರೆಗೆ ಥಾಣೆ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 644 ಮಿಮೀ ಮಳೆಯಾಗಿದ್ದು, ಆ ವಾರದ ಸರಾಸರಿ 202 ಮಿಮೀ ಮಳೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಭಾರತೀಯ ಹವಾಮಾನ ಕೇಂದ್ರದ ಮಾಹಿತಿಯು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಆಗಸ್ಟ್ 3 ಮತ್ತು 4ರಂದು ಸುರಿದ ಭಾರಿ ಮಳೆಗೆ ಔರೆ ಪಲ್ಹೇರಿಯ ಜನರು ಪರದಾಡಿದ್ದು, ನದಿ ನೀರು ಇಳಿಮುಖವಾಗಲು ಎರಡು ದಿನ ಕಾಯಬೇಕಾಯಿತು. "ನಾವು ಬದುಕುಳಿದಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ನಾವು ಪ್ರತಿದಿನ ಸಂಜೆ ದೇವರಿಗೆ ಧನ್ಯವಾದ ಹೇಳುತ್ತೇವೆ" ಎಂದು ಆನಂದ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. "ನಾಳೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನೋಡೋಣ."

ಅನುವಾದ: ಅಶ್ವಿನಿ ಬಿ ವಡ್ಡಿನಗದ್ದೆ