అనూ చెదిరిపోయిన జుట్టు, పాలిపోయిన మొహంతో చెట్టు కింద సగం చిరిగిన ప్లాస్టిక్ చాప మీద కూర్చునుంది. ఆమెని దాటి వెళ్తున్నవారు కాస్త దూరం నుండి ఆమెను పలకరిస్తున్నారు. అక్కడే కొన్ని పాడి పశువులు విశ్రమిస్తున్నాయి, చొప్పని ఎండబెట్టారు.
“ఒకవేళ వర్షం పడినా, నేను గొడుగేసుకుని చెట్టు కిందే కూర్చుంటా కానీ ఇంట్లోకీ అడుగుపెట్టను. నా నీడ కూడా ఎవరి మీద పడకూడదు. మా దేవుడికి కోపం తెప్పించకూడదు.” అంది అనూ.
ఆ చెట్టు ఆమె ఇంటికి 100 మీటర్ల దూరంలో, ఒక విశాల మైదానంలో ఉంది. ఈ చెట్టే ఆమెకు నెలసరి సమయంలో మూడు రోజుల పాటు నీడ నిచ్చే ఇల్లు.
“నా కూతురు నా కోసం ఒక పళ్లెంలో ఆహరం పట్టుకొచ్చి ఇక్కడ పెడుతుంది.” అన్నది అనూ(పేరు మార్చబడింది). ఆమె ఈ నెలసరి రోజుల కోసం వేరే పాత్రలు వాడుతుంది. “ఇక్కడ నేనేమి సుఖంగా ఉండడం లేదు. నాకు ఇంట్లో పని చెయ్యాలనే ఉంటుంది, కానీ నా ఆచారాల మీద గౌరవం తో నేను ఇక్కడ ఉంటున్నాను. చాలా పని ఉన్నప్పుడు నేను పొలం పనికి కూడా వెళ్తాను.” అనూ కుటుంబం వారికున్న ఒకటిన్నర ఎకరం పొలం లో రాగి సాగుచేస్తారు.
ఈ మూడు రోజులు ఆమె ఒంటరిగా ఉన్నా, ఈ పద్దతిని అనూ ఒకత్తే పాటించడం లేదు. ఆమె 19, 17 ఏళ్ళ కూతుర్లు (21 ఏళ్ళ కూతురు కి పెళ్ళయిపోయింది) కూడా ఇదే పాటిస్తారు. పైగా ఆమె కుగ్రామం లోని ఇతర 25 కుటుంబాల్లోని కదుగొల్ల మహిళలు ఇలానే బయట ఉండాలి.
అప్పుడే బిడ్డలను ప్రసవించిన మహిళలకు కూడా చాలా కట్టుబాట్లుంటాయి. దగ్గరగా ఆరు గుడిసెలు అను ‘చెట్టు-ఇంటి’ కి కొద్ధికొద్ధి దూరం లో ఉంటాయి. ఈ గుడిసెలు వారికీ, వారికి పుట్టిన బిడ్డలకి కొంతకాలం పాటు ఇళ్లుగా పనికి వస్తాయి. నెలసరిలో ఉన్నవారు చెట్ల కిందే ఉండవలసి వస్తుంది.
