ଯବତମାଲରେ ସରସ୍ୱତୀ ଅମ୍ବରଓ୍ୱାର ଆମକୁ କହିଥିଲେ, ‘‘ବ୍ୟାଙ୍କ ଋଣ ଅସୁଲ ଟିମ୍ମୋ ଘରକୁ ଆସିବା ବନ୍ଦ କରିଦେଇଛନ୍ତି’’। ଜୁନ୍୧୫ ତାରିଖରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଏ.ପି.ଜେ. ଅବଦୁଲ କଲାମ ଯେଉଁ ସ୍ଥାନକୁ ଆସିବେ ତାହାର ଖୁବ୍ନିକଟରେ ସେ ରୁହନ୍ତି। ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ରାମଦାସଙ୍କ ଆତ୍ମହତ୍ୟା ବିଦର୍ଭରେ ପ୍ରଥମ କୃଷକ ଆତ୍ମହତ୍ୟା ଯାହା ୧୯୯୮ରେ ଗଣମାଧ୍ୟମରେ ଚର୍ଚ୍ଚାର ଖବର ହୋଇଥିଲା। ସେବେଠାରୁ ସେ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଋଣଦାତାମାନଙ୍କଠାରୁ ତାଙ୍କ ଋଣ ପରିଶୋଧ ପାଇଁ ଚାପକୁ ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ସାମ୍ନା କରୁଥିଲେ। ତେଣୁ ଏହା ବିସ୍ମୟକର ଯେ ବ୍ୟାଙ୍କ ଋଣ ଅସୁଲ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଦେଇଛନ୍ତି ।
ସେ କୁହନ୍ତି, ‘‘କିଶୋର ଭାଉ ମୋତେ ଗୋଟିଏ ପତ୍ର ଦେଇଥିଲେ ଯାହା ସେମାନେ ଗତ ଥର ଏଠାକୁ ଆସିବା ସମୟରେ ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖାଇଥିଲି।’’ ‘‘ଏହା ପରେ, ସେମାନେ ଆସିବା ବନ୍ଦ କରିଦେଇଛନ୍ତି।’’ ଆହୁରି ଆଶ୍ଚଯ୍ୟଜନକ, କିଶୋର ତିଓ୍ୱାରୀ ବିଦର୍ଭ ଜନ ଆନ୍ଦୋଳନ ସମିତି (ଭିଜେଏଏସ୍)ର ସଭାପତି ଏବଂ କୃଷି ସମସ୍ୟା ଉପରେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ସବୁଠାରୁ ଆଗଧାଡ଼ିର ପ୍ରତିବାଦକାରୀ। ସେ ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକର ବନ୍ଧୁ ବି ନୁହଁନ୍ତି, କାରଣ ଅସଂଖ୍ୟ ଥର ସେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଘେରାଉ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ କୃଷି ଋଣ ସମସ୍ୟା ସମ୍ପର୍କରେ ସେମାନଙ୍କ ସହ ଝଗଡ଼ା କରିଛନ୍ତି। ତା’ହେଲେ ତାଙ୍କ ଚିଠିରେ କ’ଣ ଅଛି?
ଏଥିରେ ଯାହା ଲେଖା ହୋଇଛି ତାହାର ମୋଟାମୋଟି ଅର୍ଥ ହେଉଛି, ‘‘ପ୍ରିୟ ଋଣ ଆଦାୟ ଅଧିକାରୀମାନେ, ରାମଦାସ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଏକାଧିକ ଥର ମୋ ପାଖକୁ ଆସିଥିଲେ। ସେ କହିଛନ୍ତି: ‘ମୋ ପାଖରେ ଅର୍ଥ ଅଛି ଏବଂ ମୁଁ ଆପଣମାନଙ୍କୁ ପରିଶୋଧ କରିବା ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କରିଛି।’ ଦୟାକରି ଆପଣଙ୍କ ଟିମକୁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପଠାନ୍ତୁ। ଆପଣଙ୍କର ବିଶ୍ୱସ୍ତ କିଶୋର ତିଓ୍ୱାରୀ’’। ସରସ୍ୱତୀ କୁହନ୍ତି, ଏହାପରଠାରୁ ସେହି ଟିମ୍ଆଉଥରେ ହେଲେ ଆସିନାହାଁନ୍ତି ।
ଚଳିତ ସପ୍ତାହରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି କଲାମଙ୍କ ପ୍ରତି ତିଓ୍ୱାରୀଙ୍କ ଖୋଲାଚିଠି ଆହୁରି ବିନମ୍ର। ସେ ତାଙ୍କୁ ଭିକ୍ଷା କରି କହିଛନ୍ତି, ‘‘ଯବତମାଲ ଏବଂ ଓ୍ୱାର୍ଦ୍ଧାରେ କୃଷକମାନଙ୍କ ଭାଗ୍ୟହୀନା ବିଧବାମାନଙ୍କୁ ସାକ୍ଷାତ କରିବାରେ କେଇ ମିନିଟ୍ନଷ୍ଟ କରିବା ନିମନ୍ତେ।’’
ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ତାଙ୍କର ଦିନିକିଆ ଗସ୍ତ ସମୟରେ ଏସବୁ ସ୍ଥାନ ଏବଂ ନାଗପୁରକୁ ଯିବେ। ତାଙ୍କର ଏହି ଗସ୍ତ ସମୟରେ ସେ ଯବତମାଲର ଆମଲାକଚାନ୍ଦ କଲେଜର ଏକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଯୋଗ ଦେବେ। ଏଥିସହ ଓ୍ୱାର୍ଦ୍ଧାସ୍ଥିତ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧି ହିନ୍ଦୀ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ମଧ୍ୟ ଯିବେ। ତେବେ ଏହା ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୌଣସି କୃଷି ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ସଂକ୍ରାନ୍ତୀୟ ବୈଠକକୁ ସାମିଲ କରିନାହିଁ।
କପା ମୂଲ୍ୟର ସମସ୍ୟା
ଯବତମାଲ, ଯେଉଁଠାରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ଉତ୍ସବ ଅଛି, ତାହା ବିଦର୍ଭର ସବୁଠାରୁ ନିରାଶାଜନକ ଅଂଶ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ। ଏହି ଅଞ୍ଚଳ କୃଷି ବିପର୍ଯ୍ୟୟ କାରଣରୁ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରଭାବିତ। ତିଓ୍ୱାରୀ ସୂଚିତ କରନ୍ତି, ‘‘କେବଳ ଏହି ବର୍ଷ ବିଦର୍ଭରେ ୪୨୮ଜଣ କୃଷକ ଆତ୍ମହତ୍ୟା କରିଛନ୍ତି।’’ ‘‘ଯଦି କପାର ଦାମ୍ଋଣ ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ଉପରେ ଜରୁରୀ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆନଯାଏ ତେବେ ଏହା ଆମମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ଖରାପ ବର୍ଷ ହେବ।’’ ଏବଂ ଏହା କିଛି ବି ହୋଇପାରେ। ସରକାରୀ ଅଧିକାରୀମାନେ ଗତବର୍ଷ ‘‘କୃଷି ବିପର୍ଯ୍ୟୟ’’ କାରଣରୁ ୧୨୯୬ କୃଷକ ଆତ୍ମହତ୍ୟା ହୋଇଥିବା ସ୍ୱୀକାର କରିଛନ୍ତି। ସେହିବର୍ଷ ସେହି ଛଅଟି ଜିଲ୍ଲାରେ ଆଉ ୧୩୪୮ଟି କୃଷକ ଆତ୍ମହତ୍ୟା ରେକର୍ଡ କରାଯାଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ସେଗୁଡ଼ିକ କୃଷି ବିପର୍ଯ୍ୟୟ କାରଣରୁ ବୋଲି ଅସ୍ୱୀକାର କରାଯାଉଛି।
ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ଛଅଟି ଜିଲ୍ଲା ମଧ୍ୟରୁ ଯବତମାଲ ଗୋଟିଏ ଯାହା ୨୦୦୧ ମସିହାଠାରୁ ୬୦୦୦ରୁ ଅଧିକ କୃଷକ ଆତ୍ମହତ୍ୟା ଦେଖିସାରିଲାଣି। ସରସ୍ୱତୀ ସାରା ଦେଶର ୧୦୦,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ମହିଳାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ, ଯେଉଁମାନେ ୧୯୯୦ ଦଶକର ମଧ୍ୟ ଭାଗରୁ କୃଷି ବିପର୍ଯ୍ୟୟ କାରଣରୁ ହୋଇଥିବା ଆତ୍ମହତ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କ ସ୍ୱାମୀମାନଙ୍କୁ ହରାଇଛନ୍ତି। କେବଳ ଯବତମାଲରେ ତାଙ୍କ ଭଳି ଶହ ଶହ ଅଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ଘର ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ଅନେକ ଭିଆଇପିଙ୍କ ଗସ୍ତ ଦେଖିଛି। ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ତତ୍କାଳୀନ ଶିବସେନା ସରକାରର ରାଜସ୍ୱ ମନ୍ତ୍ରୀ ନାରାୟଣ ରାନେ ଅନ୍ୟତମ। ସେ ପାଇଥିବା ଟ. ୧ଲକ୍ଷ କ୍ଷତିପୂରଣ ଅନେକ ଦିନରୁ ଋଣ ଦ୍ୱାରା ପୋଛି ହୋଇଗଲାଣି।
ସେ କୁହନ୍ତି, ‘‘ଆମେ ମୋ ଝିଅ ମିନାକ୍ଷୀର ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ଟ. ୩୦,୦୦୦ ଖର୍ଚ୍ଚ କରିଛୁ।’’ (ଆଉ ଗୋଟିଏ ଝିଅ ୨୦୦୪ ମସିହାରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲା)। ‘‘ଆମେମାନେ ଏସବୁ ବର୍ଷମାନଙ୍କରେ ନିଜକୁ ଚଳାଇବା ପାଇଁ କେଇ ଏକର ଜମି ଏବଂ କେତେକ ଗୋରୁଗାଈ ବିକ୍ରି କରିଛୁ। କିନ୍ତୁ କୃଷି ଦାମୀ ଏବଂ କଷ୍ଟକର ହୋଇଯାଉଛି।’’ ତଥାପି ସେ କେତେକ ବିକଳ୍ପ ଦେଖୁଛନ୍ତି ଏବଂ ଏହା ଚାଲୁ ରଖିଛନ୍ତି, ଆଶା ରଖିଛନ୍ତି ଯେ ଦିନେ ସବୁକିଛି ବଦଳିବ।
