ଆମେ କମ୍ପାନୀର ଦାସ

ରାମକ୍ରିଷ୍ଣ ରେଡ୍ଡି କ୍ରିଷ୍ଣା ଜିଲ୍ଲାର ବଡ୍ଲାମାନୁ ଗାଁରେ ୨.୫ ଏକର ଭାଗ ଜମିରେ ମକା ଚାଷ କରନ୍ତି । ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର ଆଗିରିପାଲେ ମଣ୍ଡଳରେ ସେ ଏବଂ ଗାଁର ଅନ୍ୟ ୮ଜଣ ଚାଷୀ ହାଇଦ୍ରାବାଦସ୍ଥିତ ଆଇଏମ୍ଏଲ୍ ସିଡ୍ସ ପ୍ରାଇଭେଟ୍ ଲିମିଟେଡ୍କୁ ମଞ୍ଜି ବିକ୍ରି କରିବା ପାଇଁ ସମୁଦାୟ ୩୦ ଏକର ଜମିରେ ମକା ଚାଷ କରିଛନ୍ତି । ୪୫ବର୍ଷ ବୟସ୍କ ରାମକ୍ରିଷ୍ଣ କୁହନ୍ତି,  “ଆମେ ୨୦୧୬ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ମାସରେ ମଞ୍ଜି ବୁଣିଥିଲୁ ଏବଂ ୨୦୧୭ ମାର୍ଚ୍ଚରେ (ପ୍ରାୟ ୮୦ ଟନ୍) ମଞ୍ଜି ବିକ୍ରି କଲୁ । ଏ ମଧ୍ୟରେ ବର୍ଷେରୁ ଅଧିକ ସମୟ ହୋଇଗଲାଣି, କିନ୍ତୁ କମ୍ପାନୀ ଏ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆମ ୯ଜଣଙ୍କୁ ଆମର ୧୦ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ପାଉଣା ପୈଠ କରିନାହିଁ । ”

ଏହି ବ୍ୟବସାୟରେ କମ୍ପାନୀ ଚାଷୀମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ପ୍ରାୟ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ମାସରେ ହାଇବ୍ରିଡ୍ ବିହନ ପ୍ରଦାନ କରେ । ବିହନ ଚାଷୀମାନେ ଏହି ବିହନ ଚାଷ କରନ୍ତି ଏବଂ ବର୍ଦ୍ଧିତ ବିହନକୁ ପରବର୍ଷ ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସରେ କମ୍ପାନୀକୁ ଫେରାନ୍ତି । କମ୍ପାନୀ ଏହି ମଞ୍ଜିକୁ ମକା ଚାଷୀମାନଙ୍କୁ ଲାଭଜନକ ଦରରେ କ୍ରୟ କରେ । ବିହନ ଚାଷୀମାନେ କମ୍ପାନୀଠାରୁ ସେମାନଙ୍କର ପାଉଣାର କିଛି ଅଂଶ କୀଟନାଶକ, ରୋଗନାଶକ ଭାବରେ ପାଆନ୍ତି ଏବଂ ବାର୍ଷିକ ୨୪ରୁ ୩୬ ପ୍ରତିଶତ ସୁଧ ହାରରେ କରଜ ମଧ୍ୟ ପାଇଥାଆନ୍ତି । ଏହି ଋଣ ଅର୍ଥ-କରଜ ଏବଂ ସୁଧ- ଚାଷୀମାନଙ୍କ ବାର୍ଷିକ ପାଉଣାରୁ କାଟିଦିଆଯାଏ । 

କମ୍ପାନୀ ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସ ଶେଷ ସୁଦ୍ଧା ସେମାନଙ୍କ ପାଉଣା ପୈଠ କରିବା କଥା । କିନ୍ତୁ ଏହି ଅର୍ଥ ସାଧାରଣତଃ ୨-୩ ମାସ ପରେ ଆସେ । ୨୦୧୭ ମସିହାରେ ଆଇଏମ୍ଏଲ୍ସିଡ୍ସ ଚାଷୀମାନଙ୍କୁ ଆଦୌ ଅର୍ଥ ପୈଠ କରିନାହିଁ। ସେମାନଙ୍କର ବକୈୟା ପାଉଣା ଗତ କେଇବର୍ଷ ଧରି ନିବେଶ ରାଶି ସହ ମେଳ ଖାଉନାହିଁ । ଏହା ଅନେକ ମକା ବିହନ ଚାଷୀଙ୍କୁ ଅଧିକ ଋଣ ଭିତରକୁ ନେଇଯିବା ସହ କେତେକଙ୍କୁ କୃଷି ଛାଡ଼ିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରୁଛି । 

୪୦ବର୍ଷ ବୟସ୍କ ପିଲି ଶ୍ରୀନିବାସ ବାଡଲାମାନୁ ଗ୍ରାମର ୯ଜଣ ଚାଷୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ । ୧୫ବର୍ଷ ଧରି ମକା ବିହନ ଚାଷ କରୁଥିବା ଶ୍ରୀନିବାସ କୁହନ୍ତି, “ମୋର ସମୁଦାୟ ୧୫ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ଋଣ ଅଛି (ଘରୋଇ ଋଣ ପ୍ରଦାନକାରୀଙ୍କଠାରୁ) । ମୋର ଅଧିକ ଜମି ନଥିବାରୁ ଜମିର ଭଡ଼ା ବାବଦରେ ମୋତେ ବାର୍ଷିକ ୧୫ ହଜାର ଟଙ୍କା ଦେବାକୁ ହେଉଛି । ତେଣୁ ମୁଁ କୃଷି ଛାଡ଼ିବାକୁ ଏବଂ କୃଷି ଶ୍ରମିକ ଭାବରେ କାମ କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛି।” ଶ୍ରୀନିବାସ ବର୍ତ୍ତମାନ ଦିନ ମଜୁରିରେ ୨୫୦-୩୦୦ ଟଙ୍କା ରୋଜଗାର କରୁଛନ୍ତି ଏବଂ ନିଜର ଅଧ ଏକର ଜମି ବିକ୍ରି କରି କିଛି କରଜ ଶୁଝିବାକୁ ଆଶା କରୁଛନ୍ତି । 

କିନ୍ତୁ ଆଇଏମ୍ଏଲ୍ ସିଡ୍ସ ଲିମିଟେଡ୍ ଏମିତି କୌଣସି ଅର୍ଥ ଦେୟ ସମସ୍ୟା ଥିବା ଅସ୍ୱୀକାର କରୁଛି । କ୍ରିଷ୍ଣା ଜିଲ୍ଲାରେ କମ୍ପାନୀର କାର୍ଯ୍ୟ ପରିଚାଳନା କରୁଥିବା ଚେରୁକୁରୀ ଭେଙ୍କଟ ସୁବା ରାଓ କହିଥିଲେ, “ଏହି ବିହନଗୁଡ଼ିକରେ (ସେହି ଚାଷୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚାଷ କରାଯାଇଥିବା) ‘ଗଜା ହେବାର ସମସ୍ୟା’ ରହିଛି । ତଥାପି ଆମେ ସେମାନଙ୍କୁ ୧୦ ଦିନରେ ପାଉଣା ଦେଇଦେବୁ ।” ୨୦୧୮ ମେ’ ମାସରେ ମୁଁ ତାଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କଲାବେଳେ ସେ ଏହା କହିଥିଲେ । ଚାଷୀମାନେ ତଥାପି ସେମାନଙ୍କର ପାଉଣା ପାଇନାହାନ୍ତି । ଜୁଲାଇ ମାସର ମଝାମଝି ମୁଁ ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କୁ ଆଉଥରେ ଫୋନ୍ କଲି ସେ ପୁଣି ଥରେ କହିଲେ, ଚାଷୀମାନଙ୍କୁ ୧୦-୧୫ ଦିନରେ ସେମାନଙ୍କ ପାଉଣା ଦିଆଯିବ । 

ରାମକ୍ରିଷ୍ଣା କୁହନ୍ତି, “କମ୍ପାନୀ ବର୍ଷେ ହେବ କହିଆସୁଛି ଯେ ସେମାନେ ଆମକୁ ଅର୍ଥ ଦେଇଦେବେ । କମ୍ପାନୀ ଆମକୁ ଯେଉଁ ବିହନ ଦେଇଥିଲା, ଆମେ ସେହି ବିହନ ଚାଷ କରିଥିଲୁ ।  ସେମାନଙ୍କ ନିଜ ବିହନ ଯଦି ଗଜା ହେବାରେ ସମସ୍ୟା ହେଲା, ତା’ହେଲେ ଆମେ ସେଥିପାଇଁ ଦାୟୀ କେମିତି?”

ବିହନ ମଞ୍ଜିର ମାନ ଉପରେ କମ୍ପାନୀ ଚାଷୀମାନଙ୍କୁ ଟନ୍ ପିଛା କେତେ ଦାମ୍ ଦେବ ତାହା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରେ । କିନ୍ତୁ ପ୍ରାୟ ୨୦୦୨-୨୦୦୪ ପରଠାରୁ ଦାମ ବିଶେଷ ବଢ଼ିନାହିଁ ବୋଲି କୃଷକମାନେ କୁହନ୍ତି । ଏହି ସମୟ ବେଳକୁ ପଶ୍ଚିମ କ୍ରିଷ୍ଣା ଅଞ୍ଚଳ ଯଥା- ନୁଜଭିଦ୍, ଆଗିରିପାଲେ, ଚତ୍ରାଇ ଏବଂ ମୁସୁନୁର ମଣ୍ଡଳରେ ପ୍ରଥମକରି ବିହନ ନିମନ୍ତେ ମକା ଚାଷ କରାଯାଇଥିଲା ବୋଲି ଚାଷୀମାନେ କୁହନ୍ତି ।

କ୍ରିଷ୍ଣା ଜିଲ୍ଲାର କୃଷି ବିଭାଗର ଯୁଗ୍ମ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ମୋହନ ରାଓ କୁହନ୍ତି, “୨୦୧୭-୧୮ କୃଷି ଋତୁରେ ପ୍ରାୟ ୪ହଜାର ଚାଷୀ ୧୫,୮୮୭ ଏକର ଜମିରେ ୨୦ ଟି କମ୍ପାନୀ ପାଇଁ ବିହନ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ମକା ଚାଷ କରିଥିଲେ।” ରାଜ୍ୟର ପଶ୍ଚିମ ଗୋଦାବରୀ, ପୂର୍ବ ଗୋଦାବରୀ ଏବଂ ପ୍ରକାଶମ୍ ସହ ଅନ୍ୟ ଜିଲ୍ଲାମାନଙ୍କରେ ବୀହନ ପାଇଁ ମକା ଚାଷ କରାଯାଏ।”

ମୁସୁନୁରୁ ମଣ୍ଡଳର ଚିନ୍ତଲାଭାଲି ଗ୍ରାମର ପେଡିନେନି ଭେଙ୍କଟ ଶ୍ରୀନିବାସ ରାଓ ପ୍ରଥମ ବ୍ୟକ୍ତି ଭାବରେ ମକା ବିହନ ବିକ୍ରି ପାଇଁ ଚାଷ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ନିଜର ୧୧ ଏକର ଜମି ଅଛି ଏବଂ ସେ ବେଙ୍ଗାଲୁରୁସ୍ଥିତ ସିପି ସିଡ୍ସ ଇଣ୍ଡିଆ ପାଇଁ ୧୦ ଏକର ଜମିରେ ମକା ଚାଷ କରିଥିଲେ । ଏହି କମ୍ପାନୀର ନୁଜଭିଡ୍ ସହରରେ ଏକ ଫ୍ୟାକ୍ଟ୍ରି ଅଛି । ୫୪ବର୍ଷ ବୟସ୍କ ଶ୍ରୀ ରାଓ କୁହନ୍ତି, “୮ ବର୍ଷ ତଳେ (୨୦୧୦ ମସିହାରେ), ଟନ୍ ପିଛା ଦର ପ୍ରାୟ ୧୨,୦୦୦-୧୪,୦୦୦ ଟଙ୍କା ଥିଲା ଏବଂ ଚଳିତବର୍ଷ ଏହି ଦାମ୍ ୧୬,୦୦୦-୧୮,୦୦୦ ଟଙ୍କା ଅଛି, କିନ୍ତୁ ଏ ମଧ୍ୟରେ ଚାଷରେ ନିବେଶ ୨ରୁ ୩ଗୁଣ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି । ”