ਇਲਾਜ ਲਈ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਲਹੂ ਕੱਢਣਾ, ਲਗਭਗ 3,000 ਸਾਲ ਤੱਕ ਇਲਾਜ ਦਾ ਇੱਕ ਸਧਾਰਣ ਤਰੀਕਾ ਸੀ।
ਇਹਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਇਸ ਵਿਚਾਰ, ਜਿਹਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹਿੱਪੋਕ੍ਰੇਟਸ ਨਾਲ਼ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਕੇ ਮੱਧ ਯੁੱਗੀ ਯੂਰੋਪ ਵਿੱਚ ਬੜਾ ਹਰਮਨ-ਪਿਆਰਾ ਹੋਇਆ: ਕਿ ਸਰੀਰ ਦੇ ਚਾਰ ਦੇਹ-ਰਸਾਂ (ਦ੍ਰਵਾਂ)- ਲਹੂ, ਕਫ਼, ਕਾਲ਼ਾ ਪਿੱਤ ਦਾ ਅਸੰਤੁਲਨ ਬੀਮਾਰੀ ਦਾ ਸਬਬ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਹਿੱਪੋਕ੍ਰੇਟਸ ਦੇ ਲਗਭਗ 500 ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਗੈਲੇਨ ਨੇ ਲਹੂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਦੇਹ-ਰਸ ਐਲਾਨਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸਰਜੀਕਲ ਪ੍ਰਯੋਗ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਅੰਧਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਹੋਰ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਖੂਨ ਕੱਢਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਜੇਕਰ ਰੋਗੀ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਖ਼ਰਾਬ ਲਹੂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਲਹੂ ਕੱਢਣ ਲਈ ਜੋਕ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚਿਕਿਸਤਕ ਜੋਕ ਹਿਰੂਡੋ ਮੈਡੀਸੀਨਲਿਸ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਕਦੇ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗ ਸਕੇਗਾ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ 3,000 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਇਲਾਜ-ਵਿਧੀ ਨਾਲ਼ ਕਿੰਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਗਈ, ਕਿੰਨੇ ਮਨੁੱਖ ਲੋਥਾਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਖੂਨ ਵਹਾ ਕੇ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹਕੀਮੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਫਰੇਬ ਨਾਲ਼ ਮੌਤ ਦੇ ਘਾਟ ਲਾਹ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ ਅਸੀਂ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਰਾਜਾ ਚਾਰਲਸ ਦੂਜੇ ਨੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣਾ 24 ਔਂਸ ਲਹੂ ਕਢਵਾਇਆ ਸੀ। ਜਾਰਜ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਦੇ ਤਿੰਨ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਲ਼ੇ ਦੇ ਲਾਗ (ਸੰਕਰਮਣ) ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਨ ਲਈ (ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਬੇਨਤੀ 'ਤੇ) ਚੋਖੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਲਹੂ ਕੱਢਿਆ ਸੀ- ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਲਦੀ ਹੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਕੋਵਿਡ-19 ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਨਵਉਦਾਰਵਾਦ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ, ਪੂਰੀ ਲੋਥ-ਜਾਂਚ (ਪੋਸਟਮਾਰਟਮ) ਦਿੱਤੀ, ਜੋ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਪੂੰਜੀਵਾਦ ਦੇ ਹੀ ਬਾਰੇ ਹੈ। ਲੋਥ ਮੇਜ਼ 'ਤੇ ਪਈ ਹੈ, ਚੁੰਧਿਆ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਨਸ, ਧਮਣੀ, ਅੰਗ ਅਤੇ ਹੱਡੀ ਸਾਡੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਘੂਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਤਮਾਮ-ਨਿੱਜੀਕਰਣ, ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ, ਪੈਸੇ ਦੀ ਵਿਤੋਂਵੱਧ ਇਕਾਗਰਤਾ, ਜਿੰਦਾ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਨਾ ਦੇਖੇ ਗਏ ਅਸਮਾਨਤਾ ਦੇ ਪੱਧਰਨੁਮਾ ਜੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖੁਦ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਬੁਰਾਈਆਂ ਲਈ ਲਹੂ ਕੱਢਣ ਦਾ ਨਜ਼ਰੀਆ, ਜਿਹਨੇ ਸਮਾਜਾਂ ਨੂੰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੱਭਿਅਕ ਅਤੇ ਗੌਰਵਮਈ ਮਾਨਵ-ਹੋਂਦ ਨੂੰ ਖੋਂਹਦੇ ਹੋਏ ਦੇਖਿਆ ਹੈ।
3,000 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਇਹ ਇਲਾਜ-ਪੱਧਤੀ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਿਖ਼ਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਸੀ। 19ਵੀਂ ਅਤੇ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਹਦੀ ਵਰਤੋਂ ਘੱਟ ਹੋਣ ਲੱਗੀ- ਪਰ ਸਿਧਾਂਤ ਅਤੇ ਅਭਿਆਸ (ਵਿਵਹਾਰ) ਅਜੇ ਵੀ ਅਰਥ-ਸ਼ਾਸਤਰ, ਦਰਸ਼ਨ, ਕਾਰੋਬਾਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਹਾਵੀ ਹਨ।
