ਆਪਣੇ ਘਰ ’ਚ ਕੁਰਸੀ ’ਤੇ ਬਹਿ, ਪਿੰਡ ਦੀ ਖਾਲੀ ਮੁੱਖ ਸੜਕ ਵੱਲ ਨੀਝ ਲਾ ਕੇ, ਗੋਮਾ ਰਾਮਾ ਹਜ਼ਾਰੇ ਸਮਾਂ ਲੰਘਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਵਿੱਚ-ਵਿੱਚ ਕਦੀ ਉਹ ਲੰਘ ਰਹੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਦੋ ਘੜੀ ਗੱਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਹਦਾ ਦਾ ਹਾਲ-ਚਾਲ ਪੁੱਛਣ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਤਕਰੀਬਨ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤਾ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹਦੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਲੰਬੀ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਸ਼ਾਮ ਦੇ 5 ਵੱਜੇ ਹਨ, ਅਪ੍ਰੈਲ (2024) ਦਾ ਮੱਧ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤੇ ਬਹੁਤ ਗਰਮੀ ਹੈ। ਉੱਤਰੀ ਗਡਚਿਰੌਲੀ ਦੀ ਆਰਮੋਰੀ ਤਹਿਸੀਲ ਦੇ ਬਾਂਸ ਤੇ ਟੀਕ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸਿਆ ਪਿੰਡ, ਪਲਸਗਾਓਂ ਬੇਹੱਦ ਸ਼ਾਂਤ ਹੈ। ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਗਡਚਿਰੌਲੀ-ਚਿਮੂਰ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਲਈ ਵੋਟਾਂ ਪੈਣੀਆਂ ਹਨ। ਮੌਜੂਦਾ ਭਾਜਪਾ MP ਅਸ਼ੋਕ ਨੇਤੇ ਇੱਥੋਂ ਦੁਬਾਰਾ ਚੋਣ ਲੜ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਰ ਕੋਈ ਉਤੇਜਨਾ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆ ਰਹੀ। ਸਗੋਂ ਚਿੰਤਾ ਝਲਕ ਰਹੀ ਹੈ।
ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਗੋਮਾ ਨੂੰ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਆਮ ਕਰਕੇ, ਇਹਨਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ, 60ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਬੇਜ਼ਮੀਨਾ ਮਜ਼ਦੂਰ ਤੇ ਉਹਦੇ ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਲੋਕ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਂਸ ਕੱਟਣ ਜਾਂ ਮਹੂਆ ਜਾਂ ਤੇਂਦੂ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਜਾਂ ਖੇਤੀ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
“ਇਸ ਸਾਲ ਨਹੀਂ,” ਗੋਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ। “ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰੇ ’ਚ ਕੌਣ ਪਾਵੇਗਾ?”
“ਲੋਕ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਹਨ,” ਗੋਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ। ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਦਿਨ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੇ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਕਰਫਿਊ ਦੀ ਆਦਤ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਗਡਚਿਰੌਲੀ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਦਹਾਕੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਫੋਰਸਾਂ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਮਾਓਵਾਦੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸੰਘਰਸ਼ ਤੇ ਖੂਨੀ ਲੜਾਈ ਚਲਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਵਾਰ ਮਹਿਮਾਨ ਕੁਝ ਵੱਖਰੇ ਹਨ ਤੇ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀਆਂ ਤੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਲਈ ਸਿੱਧਾ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣ ਰਹੇ ਹਨ।
ਪਲਸਗਾਓਂ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ 23 ਜੰਗਲੀ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਨੇ ਡੇਰਾ ਲਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਾਦਾ ਹਾਥੀ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਹਨ।
