“എല്ലാ ആത്മാക്കളും മരണം രുചിക്കും”, ശിലാലിഖിതം ഇങ്ങനെ വായിക്കാം. ന്യൂ ഡല്ഹിയിലെ ഏറ്റവും വലിയ സെമിത്തേരികളില് ഒന്നായ ജദീദ് അല്-എ-ഇസ്ലാം ഖബറിടത്തിലെ മിക്ക ഖബര്ശിലകളിലും പ്രവചനപരമായ രീതിയിലല്ല ഇത് എഴുതിയിരിക്കുന്നത്.
ഖുറാനില് നിന്നുള്ള ഈ വാചകം - كُلُّ نَفْسٍ ذَائِقَةُ الْمَوْتِ - പ്രധാനമായും മുസ്ലിം ശ്മശാനമായ അല്-ജദീദ് ഖബറിടത്തിന് ശാന്തതയും ദുഃഖവും നിറഞ്ഞ അന്തരീക്ഷം പ്രദാനം ചെയ്യുന്നു. മരിച്ച ആളുടെ ശരീരവുമായി ആംബുലന്സ് വരുന്നു. പ്രിയപ്പെട്ടവര് അവസാന പ്രാര്ത്ഥനകള് അര്പ്പിക്കുന്നു. ഉടന്തന്നെ ആ വാന് അപ്രത്യക്ഷമാവുകയും ഒരു മൃതദേഹം മാത്രം ശേഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. പിന്നീട് ഒരു യന്ത്രം മൃതദേഹത്തെ മണ്ണോടു ചേര്ക്കുന്നു.
സെമിത്തേരിയുടെ ഒരു വിദൂര മൂലയില് - ബഹദൂര് ഷാ സഫര് മാര്ഗിലെ മാദ്ധ്യമ കമ്പനികളുടെ കെട്ടിടങ്ങള്ക്കടുത്ത് – 62-കാരനായ നിസാം അഖ്തര് മരിച്ച വ്യക്തിയുടെ പേര് ഖബര്ശിലയില് എഴുതിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ആളുകള് അതിനെ മേഹറാബ് എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്. കൈവിരലുകള്ക്കിടയില് തന്റെ പര്കസാ (കൈയെഴുത്ത് ബ്രഷ്) സൂക്ഷ്മതയോടെ പിടിച്ചുകൊണ്ട് അദ്ദേഹം നുഖ്ത – പ്രത്യേക ഉച്ചാരണം ലഭിക്കുന്നതിനായി ഉറുദുവിലെ ചില അക്ഷരങ്ങള്ക്കു മുകളില് ഇടുന്ന കുത്തുകള് - ഇടുന്നു. അദ്ദേഹം എഴുതുന്ന വാക്ക് ‘ദുര്ദാന’ എന്നാണ് - കോവിഡ്-19 മൂലം മരിച്ച വ്യക്തിയുടെ പേരാണത്.
പേരുകളും അനുബന്ധ വാചകങ്ങളും ഖബര്ശിലകളില് മികച്ച രീതിയില് സങ്കീര്ണ്ണമായ കൈയെഴുത്ത് ലിപികളില് നിസാം എഴുതുന്നു. പിന്നീട് കൂടെ ജോലി ചെയ്യുന്നയാള് ചുറ്റികയും ഉളിയും ഉപയോഗിച്ച് അദ്ദേഹം എഴുതിയ വാചകങ്ങള് കൃത്യമായി കൊത്തിയെടുക്കുന്നു – അങ്ങനെ ചെയ്യുമ്പോള് എഴുതിയ പെയിന്റ് അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നു.
കാത്തിബ് (എഴുതുന്നയാള് അല്ലെങ്കില് കൈയെഴുത്ത് ചെയ്യുന്നയാള്) ആയി ജോലി ചെയ്യുന്ന നിസാം 40 വര്ഷങ്ങളായി മരിച്ചവരുടെ പേരുകള് ഖബര്ശിലകളില് എഴുതിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. “എത്ര ഖബര്ശിലകളില് പണിയെടുത്തിട്ടുണ്ടെന്ന് എനിക്ക് ഓര്മ്മയില്ല”, അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. “ഈ ഏപ്രില് മെയ് മാസങ്ങളില് കോവിഡ് മൂലം മരിച്ച ഏകദേശം 150 പേരുടെ പേരുകള് ഞാന് എഴുതി, ഏകദേശം അത്രയെണ്ണം തന്നെ കോവിഡ് ബാധിക്കാതെ മരിച്ചവരുടെയും. ഓരോ ദിവസവും 3 മുതല് 5 ശിലകള് വരെ ഞാന് തീര്ക്കുന്നു. കല്ലിന്റെ ഒരു വശത്തെഴുതാന് ഏകദേശം ഒരു മണിക്കൂര് വേണം”, അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. അത് ഉറുദുവിലാണ് എഴുതുന്നത്. മറുവശത്ത് സാധാരണയായി മരിച്ചയാളുടെ പേര് മാത്രം ഇംഗ്ലീഷില് എഴുതുന്നു. “ഇത് കടലാസില് നിമിഷങ്ങള്ക്കുള്ളില് എഴുതുന്നതു പോലെയല്ല”, ഒരു പുഞ്ചിരിയോടു കൂടി അദ്ദേഹം സൗമ്യനായി കടലാസില് എഴുതുന്നത് അനുകരിച്ചു കാണിച്ചു.
