‘ମୋ ଋଣ ଶୁଝିବା ପାଇଁ ରହିଛି କେଇ ଏକର ଜମି’

ଜଣେ ଚାଷୀଙ୍କ କାହାଣୀ

ହଳ ଚଲାଅ, ବିହନ ବୁଣ, ଚାଷବାସ କର ଏବଂ ଫସଲ କାଟ
ମୋ ପାଦ ତଳର ସୁଫଳା ଧରଣୀକୁ ମୁଁ ଦେଇଥିବା
ଏଇ ସବୁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ପୂରଣ କରୁଛି଼
ଏମିତି ଏ ଜୀବନ ....
ଏଇ ଶରୀରରୁ ଶେଷ ନିଶ୍ୱାସ ବାହାରିଲାଯାଏ

ସେହି ମାଟିକୁ ମୁଁ ନିଜ ସ୍ୱେଦରେ ସିକ୍ତ କରିଛି
କେତେ ଝଡ଼କୁ ନିଜ ଛାତି ପତେଇ ଅଟକାଇଛି
ହାଡ଼ଥରା ଶୀତ ହେଉ କିମ୍ବା ଗ୍ରୀଷ୍ମର ତାତି 
ମୋ ଭାବନାକୁ କେହି କେବେ ଲେଉଟାଇ ପାରିନାହିଁ
ଏମିତି ଏ ଜୀବନ ....
ଏଇ ଶରୀରରୁ ଶେଷ ନିଶ୍ୱାସ ବାହାରିଲା ଯାଏ

ପ୍ରକୃତି ଯାହା କରିପାରିଲାନି, ତାହା ଏଇ ସରକାର କଲା
ମୋ ଆତ୍ମାର ପୁତ୍ତଳିକାକୁ
ପ୍ରାଚୁର୍ଯ୍ୟର କ୍ଷେତରେ ପାଳଭୂତ କରି ଠିଆ କରାଇଲା
କେବଳ ତା’ର ଆନନ୍ଦ ଏବଂ ଉପହାସ ପାଇଁ
ଏମିତି ଏ ଜୀବନ ....
ଏଇ ଶରୀରରୁ ଶେଷ ନିଶ୍ୱାସ ବାହାରିଲା ଯାଏ

ଅପସରିତ ଦିନମାନଙ୍କରେ, ମୋର ସବୁ କ୍ଷେତ ପ୍ରସାରିତ 
ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀର ମିଳନସ୍ଥଳ ଯାଏ
ହେଲେ ହାୟ ! ଏବେ ମୁଁ କେବଳ ପରିତ୍ୟକ୍ତ
ମୋ ଋଣ ଶୁଝିବା ପାଇଁ କେଇ ଏକର ଜମି ସହିତ
ଏମିତି ଏ ଜୀବନ ....
ମୁଁ ଶେଷ ନିଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ିଲା ଯାଏ

ମୋର ସେଇ ସୁନାର ଅମଳ, ଶ୍ୱେତ, ଓ ସବୁଜ
ବଜାରକୁ ମୁଁ ଆଣେ ଅନେକ ଆଶାର ସମ୍ଭାର
ଚୂର୍ଣ୍ଣବିଚୂର୍ଣ୍ଣ ଆଶା ଏବଂ ରିକ୍ତ ହସ୍ତ
ଏହା ହିଁ ମୋ କ୍ଷେତର ଉପହାର
ଏମିତି ଏ ଜୀବନ ....ମତେ ଦୁଃଖକଷ୍ଟରୁ 
ନିସ୍ତାରିବା ପାଇଁ ମୃତ୍ୟୁର ସମ୍ମତି ଯାଏ

ଶିଶୁମାନଙ୍କର ଆର୍ତ୍ତଚିତ୍କାର, ଭୋକିଲା, ନିରକ୍ଷର
ଏବେ ସେମାନଙ୍କ ସବୁ ସ୍ୱପ୍ନ ବିଚ୍ଛୁରିତ
ସେଇ ଛାତ ତଳେ, ଖାଲି ଯାହା ଧ୍ୱଂସାବଶେଷ
ଭଗ୍ନ ଶରୀର, ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ଆତ୍ମା
ଏମିତି ଏ ଜୀବନ ....
ଏଇ ଶରୀରରୁ ଶେଷ ନିଶ୍ୱାସ ବାହାରିଲା ଯାଏ

ଆଉ ନାହିଁ ରତ୍ନ, ନାହିଁ ଅଳଙ୍କାର
କେବଳ ଶୂନ୍ୟ ଉଦର, ପରିତ୍ୟକ୍ତ ଆତ୍ମା
ତଥାପି ମୋତେ କଥା ରଖିବାକୁ ହେବ
କ୍ଷୁଧା ଆଉ ଲାଳସାକୁ ପ୍ରଶମିତ କରିବାକୁ ହେବ
ଏମିତି ଏ ଜୀବନ ....
ଏଇ ଶରୀରରୁ ଶେଷ ନିଶ୍ୱାସ ବାହାରିଲା ଯାଏ

ମୁଁ ଯେଉଁ ସୁନାର ଫସଲ ଅମଳ କରିଛି
ତାକୁ ରଖିବାକୁ ଚାହୁଁନାହିଁ କୌଣସି ବେପାରୀ
ଋଣ ବୋଝ ତଳେ, ଏତେ ଗଭୀର ସଂକଟରେ
ଧିମେଇ ଯାଇଛି ମୋ ଭାରାକ୍ରାନ୍ତ ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡର ସ୍ପନ୍ଦନ
ଏମିତି ଏ ଜୀବନ ....
ଏଇ ଶରୀରରୁ ଶେଷ ନିଶ୍ୱାସ ବାହାରିଲା ଯାଏ

ରହିଛି କି ଆଉ କିଛି ସମାଧାନର ଉପାୟ ?
ନା ଏହା ଫାଶୀରଜ୍ଜୁ ନା ବିଦ୍ରୋହ
ଦାଆ ଓ ଖଣତି ଆଉ ଉପକରଣ ନୁହେଁ
ବରଂ ଏବେ ପ୍ରକୃତରେ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର
ଏମିତି ଏ ଜୀବନ ....
ଏଇ ଶରୀରରୁ ଶେଷ ନିଶ୍ୱାସ ବାହାରିଲା ଯାଏ