ଚରଗୁଡ଼ିକର କ୍ଷୀର ଡଙ୍ଗା

ଧୁବ୍ରୀରେ ଜଣେ ଆଗଧାଡ଼ିର ଦୁଗ୍ଧ ଉତ୍ପାଦନକାରୀ ଭାବେ ତାମେଜୁଦ୍ଦିନ ଏବେ ଜଣାଶୁଣା। କର୍ମଶାଳାଗୁଡ଼ିକରେ ଅନ୍ୟ ଚାଷୀଙ୍କୁ ଗୋପାଳନ ସଂପର୍କରେ କହିବା ପାଇଁ ସେ ଜିଲ୍ଲା ପ୍ରଶାସନ ପକ୍ଷରୁ ଆମନ୍ତ୍ରିତ ହୋଇଥାନ୍ତି। ସେ ମଧ୍ୟ ଚଲକୁଡ଼ା ମିଲନ ଦୁଗ୍ଧ ଉତ୍ପାଦକ ସମବାୟ ସମିତର ନେତୃତ୍ୱ ନିଅନ୍ତି। ୫୧ ଜଣ ଦୁଗ୍ଧ ଉତ୍ପାଦନକାରୀଙ୍କର ଏହା ଏକ ସମବାୟ ସମିତି। ଚରରେ ଥିବା ଏଭଳି ୫ଟି ସମବାୟ ସମିତି ମଧ୍ୟରୁ ଏହା ଗୋଟିଏ।

ଧୁବ୍ରୀ ଜିଲ୍ଲାର ଏହି ଚରରେ ଥିବା ଡାଏରୀ ଫାର୍ମଗୁଡ଼ିକୁ ଅନେକ ସମୟରେ ସରକାରୀ ଅଧିକାରୀମାନେ ଲୋକଙ୍କ ସଫଳ କାହାଣୀ ଭାବେ ଉପସ୍ଥାପନା କରନ୍ତି, ଯେଉଁମାନଙ୍କର ଜମି ଏବଂ ସଂପତ୍ତି ବାରମ୍ବାର କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହେଉଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ସେମାନେ ତିଷ୍ଠି ପାରିଛନ୍ତି। ଏହି ସଫଳ କାହାଣୀ ପଛରେ କିନ୍ତୁ ଆଉ ଏକ ବାସ୍ତବତା ଲୁଚି ରହିଛି। ତାହା ହେଉଛି, ଗୋଖାଦ୍ୟ ଅଭାବ ଯୋଗୁ ସେମାନଙ୍କ ଜୀବିକା ଏବେ ବିପଦରେ।

ଧୁବ୍ରୀର ଜିଲ୍ଲା ପଶୁ ଚିକିତ୍ସା ଅଧିକାରୀ ଦିନେଶ ଗୋଗୋଇ କହନ୍ତି, ୨୦୧୬ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପିଡିଏସ ଜରିଆରେ ଆସାମକୁ କେନ୍ଦ୍ରରୁ ଦିଆଯାଉଥିବା ଗହମ ସ୍ଥାନୀୟ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକରେ ପେଷାଯାଇ ଗୋଖାଦ୍ୟ ଭାବେ ରିହାତି ଦରରେ କ୍ୱିଣ୍ଟାଲ ପିଛା ୬୦୦ ଟଙ୍କାରେ ବିକ୍ରି କରାଯାଏ। ପ୍ରତି ମାସରେ ତାମେଜୁଦ୍ଦିନଙ୍କ ପରିବାର ୨୫ କ୍ୱିଣ୍ଟାଲ ଗହମ କିଣିଥାନ୍ତି।

ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୫ରେ, ଆସାମ ସରକାରଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ କେନ୍ଦ୍ର ଖାଉଟି କଲ୍ୟାଣ, ଖାଦ୍ୟ ଓ ବିତରଣ ମନ୍ତ୍ରାଳୟ ରାଜ୍ୟର ଅନୁଦାନ ବଦଳାଇଥିଲା। କେବଳ ଅନ୍ତୋଦୟ ଅନ୍ନ ଯୋଜନାରେ (‘ପ୍ରାଥମିକ’ କାଟାଗୋରୀରେ) ଚାଉଳ ଏବଂ ଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ଆଇନ୍ (ଏନଏଫଏସଏ; ‘ଟାଇଡ-ଓଭର’ କାଟାଗୋରୀ) ଅଧିନରେ କେବଳ ଗହମ ଆସୁଥିଲା। ଏହା ପରେ ପ୍ରତିମାସରେ ଆସାମ ୮,୨୭୨ ଟନ୍ ଗହମ ୬୧୦ ଟଙ୍କାରେ ପାଇଲା ଏବଂ ଜୁଲାଇ ୨୦୧୬ ପରେ ୫,୭୮୧ ଟନ୍ ଗହମ ପାଇଲା।

କିନ୍ତୁ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୬ ପରେ, ଏନଏଫଏସ୍ଏ ଅଧିନରେ ରାଜ୍ୟକୁ ଆଉ ଗହମ ମିଳିଲାନି। ନଭେମ୍ବର ୩୦, ୨୦୧୬ରେ ରାଜ୍ୟକୁ ମନ୍ତ୍ରାଳୟ ଚିଠି ଲେଖିଲା, ‘‘କେନ୍ଦ୍ର ପଣ୍ୟାଗାରରେ ଗହମ ମହଜୁଦ ନଥିବାରୁ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ଟାଇଡ଼ ଓଭର କାଟାଗୋରୀରେ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୬ ରୁ ମାର୍ଚ୍ଚର ୨୦୧୭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗହମ ବଦଳରେ ଚାଉଳ ଦେବାକୁ ଭାରତ ସରକାର ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛନ୍ତି।’’

ଏହା ପରଠାରୁ ଦୁଗ୍ଧ ଉତ୍ପାଦକାରୀମାନେ ଆଉ ରିହାତି ଦରରେ ଗୋଖାଦ୍ୟ ପାଇ ନାହାନ୍ତି। କେବଳ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୭ ରେ ବନ୍ୟା ରିଲିଫ ଆକାରରେ ଅଳ୍ପ କିଛି ଗୋଖାଦ୍ୟ ମିଳିଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ ସେମାନେ ଖୋଲା ବଜାର ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ। ଖୋଲା ବଜାରରେ ଏହାର ମୂଲ୍ୟ କ୍ୱିଣ୍ଟାଲ ପିଛା ୨,୦୦୦ ଟଙ୍କା।

ଏହି ସବୁ କାରଣରୁ ଦୁଗ୍ଧ ଉତ୍ପାଦନ ଖର୍ଚ୍ଚ ବଢି ଚାଲିଛି, କିନ୍ତୁ ବଜାରରେ କ୍ଷୀର ଦର ୪୦ ଟଙ୍କାରେ ସ୍ଥିର ରହିଛି। ତାମେଜୁଦ୍ଦିନ କହନ୍ତି, ‘‘ଗୋଖାଦ୍ୟ ଦରକୁ ଦେଖିଲେ, କେବଳ କ୍ଷୀର ଦର ବଢି ୫୦ କିମ୍ବା ତା ଠାରୁ ଅଧିକ ହେଲେ ଆମେ ତିଷ୍ଠିପାରିବୁ।’’

ତାମେଜୁଦ୍ଦିନଙ୍କର ଯୁଗ୍ମ ପରିବାର। ମୋଟ ସଦସ୍ୟ ସଂଖ୍ୟା ୩୫। ସେ ଓ ତାଙ୍କ ପାଞ୍ଚ ପାଇଁ ଜମୀର ଅଲ୍ଲି, ଓମାର ଅଲ୍ଲି, ଅବଦୁର ରହିମ, ଅବଦୁଲ କାସେମ ଓ ନୂର ହାସେନ୍ ଡାଏରୀ ଫାର୍ମରେ କାମ କରନ୍ତି। ଗୋଟିଏ ହାଣ୍ଡିରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ରୋଷେଇ ହୁଏ। ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରାୟ ୨ ଏକର ଚାଷ ଜମି ଅଛି। ପରିବାରର ମହିଳାମାନେ ଏହି ଜମିରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଫସଲ କରନ୍ତି। ଦୁଗ୍ଧ ଉତ୍ପାଦରେ ଆସୁଥିବା ଆୟ ବଡ଼ ଲାଗୁଥିଲେ ବି ଛଅ ଭାଇ ହିସାବରେ ଛଅ ଭାଗ କଲା ପରେ ବିଶେଷ କିଛି ଲାଭ ନାହିଁ।

ତାମେଜୁଦ୍ଦିନ କହନ୍ତି, ‘‘ଡାଏରୀ ଫାର୍ମରେ ବହୁତ କାମ।’’ ‘‘ମିଶ୍ର ଜାତୀୟ ଗାଈମାନେ ସବୁବେଳେ ଖାଦ୍ୟ ଦରକାର କରନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କର ବେଶୀ ରୋଗ। ତେଣୁ ସବୁବେଳେ ଧ୍ୟାନ ଦେବାକୁ ହୁଏ।’’ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଠିକ ସମୟରେ ପଶୁ ଚିକିତ୍ସକଙ୍କୁ ପାଇବା କଷ୍ଟକର। ତାମେଜୁଦ୍ଦିନ କହନ୍ତି, ଏହାର କାରଣ ହେଉଛି ସରକାରୀ ପଶୁଚିକିତ୍ସଙ୍କ ଘୋର ଅଭାବ। କୌଣସି ସମୟରେ ଯଦି ରାତି ଅଧରେ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ନିହାତି ଆବଶ୍ୟକତା ପଡ଼ିଲା ତାହାଲେ ଗୋଟେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଡଙ୍ଗା ଭଡ଼ା କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଯାହାର ଦାମ ପ୍ରାୟ ୨,୫୦୦-୩,୦୦୦ ଟଙ୍କା।