1970 ਦਾ ਵਰ੍ਹਾ ਦਾਦੂ ਸਾਲਵੇ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੋੜ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਵਾਮਨਦਾਦਾ ਕਰਡਕ ਨਾਲ਼ ਹੋਈ ਜੋ ਡਾ. ਅੰਬੇਦਕਰ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਤੇ ਸਿਆਸੀ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਬੀਹੜ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਲਿਜਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਖ਼ਰੀ ਸਾਹ ਤੱਕ ਇਹ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ।
ਮਾਧਵਰਾਓ ਗਾਇਕਵੜ (75 ਸਾਲਾ) ਵਾਮਨਦਾਦਾ ਕਰਡਕ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨਾਲ਼ ਜੁੜੀ ਹਰ ਸਮੱਗਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹੀ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾਦੂ ਸਾਲਵੇ ਤੇ ਵਾਮਨਦਾਦਾ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕਰਵਾਈ। ਮਾਧਵਰਾਓ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਸੁਮਿਤਰਾ (61 ਸਾਲਾ) ਨੇ ਵਾਮਨਦਾਦਾ ਵੱਲੋਂ ਲਿਖੇ 5,000 ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਗੀਤ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਮਾਧਵਰਾਓ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ,''ਉਹ 1970 ਵਿੱਚ ਨਗਰ ਆਏ। ਉਹ ਅੰਬੇਦਕਰ ਦੇ ਕੰਮ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁਨੇਹੇ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਵਾਸਤੇ 'ਗਿਆਨ ਪਾਰਟੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਸਨ। ਦਾਦੂ ਸਾਲਵੇ ਅੰਬੇਦਕਰ ਬਾਰੇ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ਼ ਚੰਗੇ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਸੀ। ਇਸਲਈ, ਅਸੀਂ ਵਾਮਨਦਾਦਾ ਕੋਲ਼ ਗਏ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ,'ਸਾਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਲਿਖੇ ਗੀਤ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ'।''
ਵਾਮਨਦਾਦਾ ਨੇ ਇਹ ਕਹਿੰਦਿਆਂ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਇੱਕ ਥਾਵੇਂ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆ: ''ਮੈਂ ਲਿਖਦਾ ਹਾਂ, ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਤੇ ਥਾਏਂ ਹੀ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।''
ਮਾਧਵਰਾਓ ਚੇਤੇ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ,''ਕਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਇਸ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਨੂੰ ਬਰਬਾਦ ਹੁੰਦੇ ਦੇਖ ਬੜੇ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋਏ ਸਾਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ (ਵਾਮਨਦਾਦਾ) ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਾਉਮਰ ਅੰਬੇਦਕਰਵਾਦੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਲੇਖੇ ਲਾ ਦਿੱਤੀ।''
ਆਪਣੇ ਟੀਚੇ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਮਾਧਵਰਾਓ, ਦਾਦੂ ਸਾਲਵੇ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਲਿਜਾਣ ਲੱਗੇ ਜਿੱਥੇ ਕਿਤੇ ਵੀ ਵਾਮਨਦਾਦਾ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ: ''ਦਾਦੂ ਹਰਮੋਨੀਅਮ ਵਜਾ ਕੇ ਸਾਥ ਦਿੰਦੇ ਤੇ ਉਹ ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੇ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਲਿਪੀਅੰਤਰਣ/ਨਕਲ ਝਰੀਟਦਾ ਜਾਂਦਾ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਨਾਲ਼ੋ-ਨਾਲ਼ ਹੁੰਦਾ।''
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 5,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਾਣੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ। ਇਹਦੇ ਬਾਵਜੂਦ 3,000 ਗਾਣੇ ਅਜਿਹੇ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਹਾਲੇ ਸੂਰਜ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਸੀ। ''ਪੈਸਿਆਂ ਦੀ ਤੰਗੀ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਇਹ ਕੰਮ ਸਿਰੇ ਨਾ ਚਾੜ੍ਹ ਸਕਿਆ। ਪਰ ਇੰਨਾ ਜ਼ਰੂਰ ਕਹਾਂਗਾ, ਸਿਰਫ਼ ਦਾਦੂ ਸਾਲਵੇ ਦੀ ਬਦੌਲਤ ਹੀ ਮੈਂ ਅੰਬੇਦਕਰਵਾਦੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਇਸ ਗਿਆਨ ਤੇ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖ ਸਕਿਆ,'' ਉਹ ਗੱਲ ਪੂਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਦਾਦੂ ਸਾਲਵੇ, ਵਾਮਨਦਾਦਾ ਦੇ ਕੰਮ ਤੋਂ ਇੰਨਾ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਹੋਏ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਲਾ ਪਾਠਕ ਨਾਮਕ ਨਵਾਂ ਗਰੁੱਪ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਸ਼ੰਕਰ ਤਬਾਜੀ ਗਾਇਕਵਾੜ, ਸੰਜੇ ਨਾਥਾ ਜਾਧਵ, ਰਘੂ ਗੰਗਾਰਾਮ ਸਾਲਵੇ ਅਤੇ ਮਿਲਿੰਦ ਸ਼ਿੰਦੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੰਚ 'ਤੇ ਲੈ ਆਏ। ਇਸ ਗਰੁੱਪ ਨੂੰ ਭੀਮ ਸੰਦੇਸ਼ ਗਿਆਨ ਪਾਰਟੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਿਹਦਾ ਮਤਲਬ ਸੀ ਅੰਬੇਦਕਰ ਦੇ ਸੁਨੇਹਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲ਼ਾ ਸੰਗੀਤ ਸਮੂਹ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਗਾਇਆ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲ਼ੀਆਂ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਤੀ ਨਫ਼ਰਤ ਤੇ ਮੈਲ਼ ਤੋਂ ਸੱਖਣੀਆਂ ਸਨ।
ਦਾਦਾ ਸਾਡੇ ਲਈ ਇਹ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ:
