એક યુવતી તરીકે કેકુ-વેએ તેમનાં માતા અને દાદીને દંશી કૌવચ અથવા થેવોના દાંડા વણતાં જોયાં છે. તેઓ તેમનાં માતાએ અધવચ્ચે છોડી દીધેલા એકાદ ટુકડાને ઉપાડતાં અને જાતે જ પ્રેક્ટિસ કરવા લાગતાં. પરંતુ આ કામ તેમણે ગુપ્ત રીતે કરવું પડતું, કારણ કે તેમનાં માતાએ તેમને કડક શબ્દોમાં તે ટુકડાને સ્પર્શ ન કરવાની સૂચના આપેલી હતી. તેઓ કહે છે કે, કેકુ-વે આ રીતે ધીમે ધીમે અને છુપાઈને નાગા શાલ વણવાની કુશળતા શીખી ગઈ, જે તેને ખરેખર કોઈએ શીખવી ન હતી.
આજે, તેઓ એક કુશળ કારીગર છે, અને ખેતીકામ અને ઘરકામ વચ્ચે વણાટ માટે સમય કાઢે છે. તેઓ તેમની તર્જની બતાવતાં કહે છે, “ચોખા રાંધવા માટે પાણી ઉકાળવા મૂક્યું હોય, અથવા જો કોઈ અમારા બાળકોને ફરવા લઈ ગયું હોય ત્યારે અમે આટલું પણ વણવાનો પ્રયાસ કરીએ છીએ.”
કેકુ-વે તેમના બે પડોશીઓ - વેહુઝુલે અને ઈ-છોતો સાથે રુકીઝું કૉલનિમાં તેમના પતરાંવાળા ઘરમાં બેસેલાં છે. કેકુ-વેના અંદાજ મુજબ, નાગાલેન્ડના ફૅક જિલ્લાના ફુત્સેરો ગામના 266 ઘરોમાંથી આશરે 11 ટકા પરિવારો વણાટકામ કરે છે. અને આ કામ મોટે ભાગે ચેખાસાંગ સમુદાયના કુઝામી પેટા જૂથ (અનુસૂચિત જનજાતિ તરીકે સૂચિબદ્ધ) ની મહિલાઓ દ્વારા જ કરવામાં આવે છે. કેકુ-વે કહે છે, “અમારા પતિ મદદ કરે છે, તેઓ રસોઈ પણ કરી શકે છે, પરંતુ તેઓ સ્ત્રીઓની જેમ ‘નિષ્ણાત’ નથી. અમારે રસોઈ કરવી પડે છે, ખેતી કરવી પડે છે, વણાટ કરવું પડે છે અને અન્ય કામો પણ કરવાં પડે છે.”
