“ಇವರಿಗೆ ಹುಡುಗಿ ತರುವ ಸಲುವಾಗಿ ಅತ್ತೆ, ಮಾವ ಹಣ ನೀಡಿದ್ದರು. ಇದು ಇಲ್ಲಿ ತೀರಾ ಸಾಮಾನ್ಯ” ಎಂದು ರೂಮಾ ಖೀಚಡ್ (20) ತನ್ನ ಬದುಕಿನ ಕತೆಯನ್ನು ನನ್ನೊಡನೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಹೇಳಿದರು. “ದೂರದ ಊರುಗಳಿಂದ ಬಂದು ಇಲ್ಲಿ [ರಾಜಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ] ಸೆಟಲ್ ಆಗೋದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸುಲಭದ ಕೆಲಸವಲ್ಲ. ನನ್ನ ಜೇಠಾಣಿ [ಅತ್ತಿಗೆ]…”
“ಪಚಾಸ್ ಹಜಾರ್ ಲಗಾ ಕೇ ಉಸ್ಕೋ ಲಾಯೇ ಥೇ! ಫಿರ್ ಭೀ ಸಾತ್ ಸಾಲ್ ಕೀ ಬಚ್ಚಿ ಕೋ ಚೋಡ್ ಕೇ ಭಾಗ್ ಗಯೀ ವೋ [50,000 ಸಾವಿರ ಕೊಟ್ಟು ಅವಳನ್ನ ತಂದಿದ್ವಿ. ಆದ್ರೂ ಏಳು ವರ್ಷದ ಮಗಳನ್ನ ಬಿಟ್ಟು ಓಡಿ ಹೋಗ್ಬಿಟ್ಳು].” ಎಂದು 67 ವರ್ಷದ ಯಶೋಧಾ ಖೀಚಡ್ (ಹೆಸರು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ) ತನ್ನ ಸೊಸೆಯ ಮಾತನ್ನು ತುಂಡರಿಸುತ್ತಾ ತಾನು ಮಾತು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು.
“ಅವ್ಳು, ಆ ಹೆಂಗಸು! ಮೂರು ವರ್ಷ ಇಲ್ಲಿ ಇದ್ದಳು.” ಯಶೋಧಾ ಈಗಲೂ ಓಡಿ ಹೋದ ತಮ್ಮ ಪಂಜಾಬಿನ ಸೊಸೆಯ ಮೇಲೆ ಸಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. “ಅವಳಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಭಾಷೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿತ್ತು. ಅವಳು ನಮ್ಮ ಭಾಷೆಯನ್ನ ಕಲಿಯಲೇ ಇಲ್ಲ. ಒಮ್ಮೆ ರಕ್ಷಾಬಂಧನದ ದಿನ ಊರಿಗೆ ಹೋಗಿ ಅಣ್ಣ ಮತ್ತು ಅಪ್ಪನನ್ನು ಮಾತನಾಡಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದಳು. ಮದುವೆಯ ನಂತರ ಅದೇ ಮೊದಲ ಸಲ ಊರಿಗೆ ಹೋಗುವುದಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ಕೇಳಿದ್ದ ಕಾರಣ ನಾವೂ ಕಳುಹಿಸಿಕೊಟ್ಟೆವು. ಹಾಗೆ ಹೋದವಳು ಮತ್ತೆ ಮರಳಲೇ ಇಲ್ಲ. ಅದೆಲ್ಲ ಆಗಿ ಈಗ ಆರು ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದಿವೆ” ಎಂದು ಆಕೆ ಹೇಳಿದರು.
ಯಶೋಧಾರ ಎರಡನೇ ಸೊಸೆಯಾದ ರೂಮಾ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಬ್ರೋಕರ್ ಮೂಲಕ ಜುಂಜುನುನ್ (ಝುಂಜುನು ಎಂದೂ ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ) ಗೆ ಬಂದರು.
ಅವರಿಗೆ ತನಗೆ ಎಷ್ಟು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಮದುವೆಯಾಯಿತೆನ್ನುವುದು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. “ನಾನು ಯಾವತ್ತೂ ಸ್ಕೂಲಿಗೆ ಹೋದವಳಲ್ಲ, ಹೀಗಾಗಿ ನಾನು ಯಾವ ವರ್ಷ ಹುಟ್ಟಿದೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ನಿಮಗೆ ತಿಳಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ” ಎಂದು ಬೂದು ಬಣ್ಣದ ಅಲ್ಮೆರಾದಲ್ಲಿದ್ದ ತನ್ನ ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಹೇಳಿದರು.
ನಾನು ಅವರ ಐದು ವರ್ಷದ ಮಗಳು ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಮಂಚದ ಮೇಲೆ ಆಡುವುದನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ಕುಳಿತಿದ್ದೆ.
“ಬಹುಶಃ ನನ್ನ ಆಧಾರ್ ನನ್ನ ಗಂಡನ ಪರ್ಸಿನಲ್ಲಿರಬೇಕು. ಬಹುಶಃ ನನಗೀಗ 22 ವರ್ಷವಿರಬಹುದು ಅನ್ನಿಸುತ್ತದೆ” ಎಂದು ರೂಮಾ ಹೇಳಿದರು.










