ગોવિંદમ્મા વેલુ રડતાં રડતાં મને પૂછે છે, "તમે આટઆટલા વર્ષોથી મારા ફોટા પાડે છે, તમે કરવા શું માગો છો?" આ વર્ષે માર્ચમાં તેમના દીકરા સેલ્લૈયાનું મૃત્યુ થતાં તેઓ ભાંગી પડ્યા છે. “મેં મારી આંખો ગુમાવી દીધી છે. હું તમને જોઈ શકતી નથી. હવે મારી અને મારી ઘરડી માની સંભાળ કોણ રાખશે?"
તેઓ મને તેમના હાથ પરના કાપા અને ચકામા બતાવે છે. ગોવિંદમ્મા કહે છે, “એક 200 રુપિયા ઘેર લઈ જવા માટે મારે ખૂબ પીડા સહેવી પડે છે. હવે મારી કંઈ ઉંમર છે કે હું ઝીંગા પકડવા જાળ ફેંકી શકું? ના ભાઈ ના, હવે મારાથી એ ના થાય. હવે તો હું ફક્ત મારા હાથનો જ ઉપયોગ કરી શકું છું.” 70-72 વર્ષની આસપાસની ઉંમરના અત્યંત નબળી ઝીંગા પકડતા આ મહિલા માને છે કે તેઓ 77 વર્ષના છે. તેઓ કહે છે કે, "લોકો મને એવું કહે છે. રેતી ખોદવાથી અને ઝીંગાને પકડી રાખવાથી હાથમાં ઊંડા કાપા પડી જાય છે. હાથ પાણીમાં ડૂબેલા હોય ત્યારે લોહી નીકળે તો પણ મને ખબર પડતી નથી."
વર્ષ 2019માં બકિંગહામ નહેર વિસ્તારમાં મુસાફરી કરતી વખતે મેં પહેલી વાર તેમને જોયા હતા. આ નહેર ઉત્તર ચેન્નઈથી શરૂ કરીને નજીકના તિરુવલ્લુર જિલ્લામાં વિસ્તરેલા યેન્નુર વિસ્તારમાં કોસસ્ટાલિયર નદીને સમાંતર વહે છે. જળકૂકડીની જેમ નહેરમાં ડૂબકી લગાવીને અને પાણીની સપાટીની નીચે તરવાની તેમની નિપૂણતાએ મારું ધ્યાન ખેંચ્યું હતું. નદીના પટની બરછટ રેતીમાં ઝડપથી હાથ નાખીને બીજા કોઈનાય કરતાં વધુ ઝડપથી તેઓ ઝીંગા પકડતા હતા. કેડ સમાણાં પાણીમાં ઊભા રહી કમરે બાંધેલી તાડપત્રીની ટોપલીમાં ઝીંગા ભેગા કરતા
19મી સદીમાં બાંધવામાં આવેલી નેવિગેશન ચેનલ, બકિંગહામ નહેર, અને યેન્નુરમાંથી વહેતી કોસસ્ટાલિયર અને અરનિયાર નદીઓ ચેન્નઈ શહેરની જીવાદોરી સમી નોંધપાત્ર જળ વ્યવસ્થા છે.

















