''ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਡਾ ਬੱਚਾ ਕੁੱਖ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਰ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਮੌਤ ਤੋਂ ਡਰੇ ਹੋਏ ਸਾਂ। ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਇੱਥੋਂ ਚਲੇ ਜਾਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਮਰਜੀ ਚਲੇ ਜਾਓ। ਫਿਰ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਬਹੂ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਹਸਪਤਾਲ ਲੈ ਜਾਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ,''ਸੁਖੀਆ ਦੇਵੀ ਚੇਤੇ ਕਰਦੀ ਹਨ ਕਿ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਵੈਸ਼ਾਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈਡਕੁਆਰਟਰ ਦੇ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਹੈਲਥ ਸੈਂਟਰ (ਪੀਐੱਚਸੀ) ਵਿਖੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨੂੰਹ, ਕੁਸੁਮ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਕਿਹੋ-ਜਿਹਾ ਸਲੂਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
62 ਸਾਲਾ ਖੇਤ ਮਜ਼ਦੂਰ ਸੁਖੀਆ ਨੇ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਦਿਨ ਦੀ ਜਿਊਂਦੀ-ਜਾਗਦੀ ਪੋਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗੋਦੀ ਵਿੱਚ ਚੁੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਵੇਰੇ ਕਰੀਬ 10 ਵਜੇ ਪੀਐੱਚਸੀ ਵਿਖੇ ਉਹਦੇ ਟੀਕਾਕਰਨ ਲਈ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੀ ਹਨ।
ਸੁਖੀਆ ਦੀ 28 ਸਾਲਾ ਨੂੰਹ ਨੂੰ ਜਿਓਂ ਹੀ ਜੰਮਣ ਪੀੜ੍ਹਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈਆਂ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਹਨੂੰ ਵੈਸ਼ਾਲੀ ਦੇ ਪੀਐੱਚਸੀ ਲੈ ਗਈ। ਇੱਥੇ ਹੀ ਇੱਕ ਅਟੈਂਡੰਟ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਬੱਚਾ ਤਾਂ ਮਰ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਸਹਿਮੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਦੋਵੇਂ ਨੂੰਹ ਸੱਸ 15 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ (ਜਿਹਦਾ ਨਾਮ ਨਾ ਦੱਸਣ ਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ) ਮੁੜ ਆਈਆਂ। ''ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਮੁੜੇ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਡਾਕਟਰ (ਇਸਤਰੀ ਰੋਗ ਮਾਹਰ) ਕੋਲ਼ ਜਾਣ ਲਈ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਵਾਹਨ, ਬੋਲੇਰੋ ਕਿਰਾਏ 'ਤੇ ਲਈ। ਮੈਂ ਕਿਰਾਇਆ ਟੁੱਕਣ ਬਾਰੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੋਚਿਆ। ਮੈਂ ਡਿਲੀਵਰੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਬੜੀ ਫ਼ਿਕਰਮੰਦ ਸਾਂ। ਆਪਣੇ ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ਼ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਨੂੰਹ ਨੂੰ ਗੱਡੀ ਵਿੱਚ ਬਿਠਾਇਆ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਸੀਂ ਕਲੀਨਿਕ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਏ,'' ਸੁਖੀਆ ਦੱਸਦੀ ਹਨ।
ਅਜੇ ਤਾਂ ਉਹ ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ਼ ਜਾ ਹੀ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ਕਿ 'ਕੁੱਖ ਵਿੱਚ ਮਰਿਆ' ਬੱਚਾ ਕਾਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਜਿਊਂਦਾ ਜਾਗਦਾ ਬਾਹਰ ਆ ਗਿਆ।
''ਉਹ ਉਸੇ ਗੱਡੀ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਈ,'' ਸੁਖੀਆ ਦੱਸਦੀ ਹਨ। ਉਹਦਾ ਜਨਮ ਬੜੀ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ਼ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਇੱਕ ਸਾੜੀ ਮੌਜੂਦ ਸੀ ਜਿਹਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚਾਦਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤ ਲਿਆ, ਸਥਾਨਕ ਮੈਡੀਕਲ ਸਟੋਰ ਦੇ ਮਾਲ਼ਕ ਨੇ (ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਹੀ ਸੀ) ਨੇ ਗੱਡੀ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ''ਪਰ ਇਸ ਸਭ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਸਮਾਂ ਲੱਗ ਗਿਆ...'' ਸੁਖੀਆ ਕਹਿੰਦੀ ਹਨ।
ਅਤੇ ਇਸ ਸਭ ਵਿੱਚ ਪੈਸੇ ਵੀ ਲੱਗੇ। ਘੱਟ ਦੂਰੀ ਤੈਅ ਹੋਈ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਗੱਡੀ ਮਾਲਕ ਨੇ ਪੂਰੇ 3000 ਰੁਪਏ ਲੈ ਲਏ ਅਤੇ ਗੱਡੀ ਸਾਫ਼ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਅਲੱਗ ਤੋਂ 1000 ਰੁਪਏ ਵੀ ਲਏ।
