"मुलगी आहे," डॉक्टर म्हणाल्या.
हे आशाचं चौथं मूल आहे – पण शेवटचं नक्कीच नाही. प्रसूतीतज्ज्ञ तिच्या आई कांताबेनचं सांत्वन करत असल्याचं तिच्या कानी पडलं: "आई, रडू नका. गरज पडल्यास मी आणखी आठ सिझेरियन करीन. पण ती मुलग्याला जन्म देईपर्यंत मी इथेच आहे. ती माझी जबाबदारी."
यापूर्वी आशाला तिन्ही मुली झाल्या होत्या, तिघींची प्रसूती सिझेरियन शस्त्रक्रियेने झाली. अहमदाबाद शहराच्या मणीनगर भागातील एका खासगी दवाखान्यात डॉक्टर तिच्या गर्भलिंगनिदान चाचणीचा सांगत होत्या. (अशा चाचण्या बेकायदेशीर असल्या तरी मोठ्या प्रमाणात उपलब्ध आहेत.) चार वर्षांतील हे तिचं चौथं गरोदरपण. ती कांताबेनसोबत इथून ४० किमी लांब असलेल्या खानपर गावाहून आली होती. मायलेकी दोघीही अतोनात दुःखी होत्या. आशाचे सासरे तिला गर्भ पाडू देणार नाहीत हे त्यांना चांगलं ठाऊक होतं. "आमच्या धर्मात तो गुन्हा आहे," कांताबेन म्हणाल्या.
थोडक्यात: हे काही आशाचं अखेरचं गरोदरपण नव्हतं.
आशा आणि कांताबेन भारवाड पशुपालक समाजाच्या आहेत. ते या सहसा शेळ्यामेंढ्या पाळतात. मात्र, त्यांच्यापैकी अहमदाबाद जिल्ह्यातील ढोलका तालुक्यात राहणारे बहुतांश लोक थोड्या फार गायी म्हशी पाळतात. खानपर या त्यांच्या गावात (२०११ जनगणनेनुसार) केवळ २७१ कुटुंबं असून १,५०० हून कमी लोक राहतात. पारंपरिक सामाजिक उतरंडीत हा समाज पशुपालक जमातींमध्ये कनिष्ठ मानण्यात येतो आणि गुजरातमध्ये तो अनुसूचित जमात म्हणून नमूद आहे.
