ਉਸ ਰਾਤ ਮੀਨਾ ਸੁੱਤੀ ਨਹੀਂ। ਮੀਂਹ ਦਾ ਪਾਣੀ ਉਹਦੇ ਘਰ ਅੰਦਰ ਵੜ੍ਹ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਤਲੀ ਤਰਪਾਲ ਮੀਂਹ ਨੂੰ ਰੋਕ ਨਾ ਸਕੀ ਅਤੇ ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਹਦੇ ਪਰਖੱਚੇ ਉੱਡ ਗਏ। ਮੀਨਾ ਅਤੇ ਉਹਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਆਸਰਾ ਲੈਣ ਲਈ ਨੇੜਲੀ ਦੁਕਾਨ ਵੱਲ ਨੂੰ ਭੱਜੇ।
ਮੀਨਾ ਦੱਸਦੀ ਹੈ,“ਮੀਂਹ ਰੁੱਕਣ ਤੱਕ ਅਸੀਂ ਪੂਰੀ ਰਾਤ (ਜੁਲਾਈ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ) ਉੱਥੇ ਹੀ ਬੈਠੇ ਰਹੇ,” ਉਹਨੇ ਇੱਕ ਦੁਪਹਿਰ ਸੜਕ ਦੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਵਿੱਛੀ ਰੰਗਦਾਰ ਸ਼ੀਟ ‘ਤੇ ਅਰਾਮ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, ਜਿੱਥੇ ਉਹਦੀ ਦੋ ਸਾਲਾ ਧੀ ਸ਼ਾਮਾ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਸੁੱਤੀ ਪਈ ਸੀ।
”ਮੀਂਹ ਰੁਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੀਨਾ ਵਾਪਸ ਮੁੜੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਅਵਾਸ ਬਣਾ ਲਿਆ। ਪਰ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਸਮਾਨ ਜਿਵੇਂ ਭਾਂਡੇ, ਅਨਾਜ, ਸਕੂਲ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ- ਸਭ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰੁੜ੍ਹ ਗਿਆ ਸੀ।
“ਸਾਡੇ ਮਾਸਕ ਵੀ ਰੁੜ੍ਹ ਗਏ,” ਮੀਨਾ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, ਹਰੇ ਰੰਗ ਦੇ ਮਾਸਕ ਜੋ ਲੌਕਡਾਊਨ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਲੰਟੀਅਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ। “ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਮਾਸਕ ਪਾਈਏ ਵੀ ਤਾਂ ਵੀ ਕੀ ਫ਼ਰਕ ਪੈਂਦਾ ਹੈ?” ਉਹਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ। “ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮੋਏ ਮਨੁੱਖ ਵਾਂਗ ਹਾਂ, ਫਿਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੀ ਪਰਵਾਹ ਹੈ ਕਰੋਨਾ ਸਾਨੂੰ ਜੋ ਵੀ ਕਰੇ?”
ਮੀਨਾ (ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣਾ ਛੋਟਾ ਨਾਂਅ ਵਰਤਦੀ ਹੈ) ਅਤੇ ਉਹਦਾ ਪਰਿਵਾਰ- ਪਤੀ ਅਤੇ ਚਾਰ ਬੱਚੇ- ਆਪਣੇ ਖਿਲਰੇ ਸਮਾਨ ਨੂੰ ਰੁੜ੍ਹਦਿਆਂ ਵੇਖਦੇ ਰਹੇ। ਇਸ ਮਾਨਸੂਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੌਰਾਨ ਇਹ ਵਰਤਾਰਾ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਰ ਵਾਪਰ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਸਾਲ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ- ਭਾਰੀ ਮੀਂਹ ਉੱਤਰੀ ਮੰਬਈ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਉਪ-ਨਗਰ ਕਨਦਾਵਿਲੀ ਦੇ ਫੁੱਟਪਾਥ ਤੇ ਬਣੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਝੌਂਪੜੀ ਨੂੰ ਢਹਿ-ਢੇਰੀ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਪਰ ਬੀਤੇ ਸਾਲ ਤੱਕ, ਜਦੋਂ ਕਦੇ ਵੀ ਤੇਜ਼ ਮੀਂਹ ਪਿਆ, ਪਰਿਵਾਰ ਆਸਰਾ ਲੈਣ ਲਈ ਨੇੜਲੇ ਨਿਰਮਾਣ ਸਥਲਾਂ ਵੱਲ ਭੱਜ ਕੇ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਇਹ ਵੀ ਬੰਦ ਹੋ ਗਿਆ। ਮੀਨਾ, ਜਿਹਦੀ ਉਮਰ ਕਰੀਬ 30 ਸਾਲ ਹੈ, ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, “ਅਸੀਂ ਇਸ ਮੀਂਹ ਦੇ ਆਦੀ ਹਾਂ, ਪਰ ਇਸ ਵਾਰ, ਕਰੋਨਾ ਕਰਕੇ ਇਹ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਆਸਰਾ ਲੈਣ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਈਏ ਅਤੇ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰੀਏ। ਚੌਂਕੀਦਾਰ ਸਾਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਜੋ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਨੂੰ ਦੁਪਹਿਰ ਵੇਲ਼ੇ ਆਪਣੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਦੇ ਬਾਹਰ ਬੈਠਣ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਹੁਣ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਨੇੜਿਓਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲੰਘਣ ਦਿੰਦੇ।”
