ਜਦੋਂ ਦੀਪਾ ਹਸਪਤਾਲ ਤੋਂ ਘਰ ਮੁੜੀ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਾਪਰ-ਟੀ ਰੱਖੀ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਸੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਾਲੀਆ ਸਮੇਂ ਦੂਸਰੇ ਬੱਚੇ (ਬੇਟੇ) ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਹ ਨਸਬੰਦੀ/ਨਲ਼ਬੰਦੀ ਕਰਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸਨ। ਪਰ ਕਿਉਂਕਿ ਬੱਚੇ ਦਾ ਜਨਮ ਸੀ-ਸੈਕਸ਼ਨ ਸਰਜਰੀ ਰਾਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਦੀਪਾ ਕਹਿੰਦੀ ਹਨ,''ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਕੱਠਿਆਂ ਹੀ ਦੋਵੇਂ ਓਪਰੇਸ਼ਨ (ਸਜੇਰੀਅਨ ਅਤੇ ਨਲਬੰਦੀ) ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ।''
ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਬਜਾਇ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਕਾਪਰ-ਟੀ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ। ਪਰ ਦੀਪਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਨਵੀਨ (ਅਸਲੀ ਨਾਮ ਨਹੀਂ) ਨੂੰ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਮਹਿਜ ਸਲਾਹ ਹੀ ਜਾਪੀ।
ਡਿਲੀਵਰੀ ਤੋਂ ਕਰੀਬ 4 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਮਈ 2018 ਨੂੰ 21 ਸਾਲਾ ਦੀਪਾ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸੰਚਾਲਤ ਦੀਨ ਦਿਆਲ ਉਪਾਧਿਆਏ ਹਸਪਤਾਲੋਂ ਛੁੱਟੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਨਵੀਨ ਦੱਸਦੇ ਹਨ,''ਸਾਨੂੰ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਕਾਪਰ-ਟੀ ਲਾ ਹੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।''
ਇਹ ਖ਼ੁਲਾਸਾ ਕਰੀਬ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਬਾਅਦ ਉਦੋਂ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਆਸ਼ਾ ਵਰਕਰ ਨੇ ਦੀਪਾ ਦੇ ਹਸਪਤਾਲ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇਖੀ, ਜਿਹਨੂੰ ਦੀਪਾ ਅਤੇ ਨਵੀਨ ਨੇ ਪੜ੍ਹਿਆ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ- ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਚੱਲਿਆ ਕਿ ਹੋਇਆ ਕੀ ਹੈ।
ਕਾਪਰ-ਟੀ ਬੱਚੇਦਾਨੀ ਅੰਦਰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲ਼ਾ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਯੰਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਅਣਚਾਹੇ ਗਰਭ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਟਿਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 36 ਸਾਲਾ ਆਸ਼ਾ ਵਰਕਰ ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਦੇਵੀ 2013 ਤੋਂ ਉਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਰਹੀ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਦੀਪਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹਨ। ਉਹ ਦੱਸਦੀ ਹਨ,''ਇਸ ਯੰਤਰ ਨੂੰ ਐਡਜੈਸਟ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਕੁਝ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਅਸੁਵਿਧਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸਲਈ ਅਸੀਂ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯਮਿਤ ਜਾਂਚ ਕਰਾਉਣ (ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ) ਲਈ ਡਿਸਪੈਂਸਰੀ ਵਿਖੇ ਆਉਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ।
ਵੈਸੇ ਦੀਪਾ ਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਕੋਈ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਬੇਟੇ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਰੁਝੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਹ ਆਪਣੀ ਨਿਯਮਿਤ ਜਾਂਚ ਲਈ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਾਪਰ-ਟੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲਿਆ।










