ಪಳವೇರ್ಕಾಡಿನ ನೀರಿಗೆ ಮೈಯೊಡ್ಡಿ

ಅದು ನವೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ದಿನ. ರಾತ್ರಿ ಒಂಬತ್ತು ಗಂಟೆಯ ಹೊತ್ತು. ತಮಿಳುನಾಡು ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿನ ಪಳವೇರ್ಕಾಡು — ಪುಲಿಕಾಟ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ — ಅಳಿವೆ ನಿಶ್ಶಬ್ದದಲ್ಲಿ ಮೀಯುತ್ತಿದೆ. ಒಂದು ನೀಲಿ ದೋಣಿ ಅಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ತೂಗುತ್ತಾ ತೆರೆದ ಸಮುದ್ರದ ಕಡೆ ತೇಲುತ್ತಿದೆ.

ಅದೇ ದೋಣಿಯ ಮೇಲೆ ಕಾಲು ಅಗಲಿಸಿ ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ ಸರತ್ ಕುಮಾರ್, ಅರುಣ್ ಕುಮಾರ್ ಮತ್ತು ಸೇವಿತ್ ಕುಮಾರ್. ಅವರ ಕಾಲಡಿಯಲ್ಲಿ ಏಳು ಮರದ ಕಂಬಗಳು, ಸುರುಳಿ ಬಿಚ್ಚಲು ಕಾಯುತ್ತಿರುವ ನೈಲಾನ್ ಬಲೆಗಳು ಬಿದ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದವು. ಮೂವರೂ ತೀರದ ದೋಣಿರೇವು ಗ್ರಾಮದವರು— ಮೀನು ಹಿಡಿಯುವ ಕಲೆ ಅವರಿಗೆ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ಕೈವಶವಾಗಿತ್ತು.

ಕಡಲ ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ಬೆಳೆದರೂ, ನನ್ನ ಪಾಲಿಗೆ ಸಮುದ್ರ ಮಾತ್ರ ಕನಸಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಿತ್ತು. ಅಮ್ಮ ಒಬ್ಬಳೇ ನಮ್ಮನ್ನು ಸಾಕಿದವಳು; ನನ್ನ ಮತ್ತು ತಂಗಿಯ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಚಿಂತೆ ಅವಳನ್ನು ಸದಾ ಕಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ನೀರಿಗಿಳಿಯುವುದು ಆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಿಷಿದ್ಧವಾಗಿತ್ತು.

ಪಳವೇರ್ಕಾಡಿಗೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದು ಹದಿನಾರರ ಹರೆಯದಲ್ಲಿ. ಚೆನ್ನೈ ಕ್ಲೈಮೇಟ್ ಆಕ್ಷನ್ ಗ್ರೂಪ್ ಏರ್ಪಡಿಸಿದ್ದ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಕಾರ್ಯಾಗಾರ; ಛಾಯಾಚಿತ್ರ ಪತ್ರಕರ್ತ ಪಳನಿ ಕುಮಾರ್ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರಾಗಿದ್ದರು. ತೀರವನ್ನೇ ಊರಾಗಿಸಿಕೊಂಡ ಜನರ ಬದುಕು ನನ್ನ ಮನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿತ್ತು.

ನೀರಿಗೆ ಇಳಿಯಲು ಇನ್ನಷ್ಟು ವರ್ಷ ಬೇಕಾಯಿತು.

ಪಳವೇರ್ಕಾಡಿನ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ರೂಪವನ್ನು, ಮೀನುಗಾರರು ನೀರಿನೊಂದಿಗಿನ ತಲೆಮಾರುಗಳ ಸಂಬಂಧ ರೂಪಾಂತರಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನಾನು ಅಂದು ಆ ನೀಲಿ ದೋಣಿ ಏರಿದೆ. ಅಂದಿಗೆ ಬಹಳ ಕಾಲದ ಕನಸು ನನಸಾದಂತಾಯಿತು.

30 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಸರತ್ ಹೇಳಿದ್ದನ್ನು ನಾನು ತದೇಕ ಚಿತ್ತದಿಂದ ಕೇಳಿದೆ: "ನದಿ ಕಡಲ ಕಡೆ ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತಿರುತ್ತದೆ; ಇಳಿತದ ಹೊತ್ತು ಮೀನು, ಸೀಗಡಿ, ಮತ್ತು ಉಳಿದ ಜೀವಿಗಳೆಲ್ಲ ಆ ಪ್ರವಾಹದ ಜೊತೆ ತೇಲಿ ಬರುತ್ತವೆ."

ಒಂದು ತಾಸು ಕಳೆದ ಮೇಲೆ, ರಾತ್ರಿ ಹತ್ತು ಗಂಟೆಗೆ, ಬಲೆ ಹರಡಲು ಮೊದಲ ಕಂಬವನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ನೆಟ್ಟರು. "ಕಂಬ ನೆಡುವುದೆಂದರೆ ಉಸಿರು ಬಿಗಿ ಹಿಡಿದು ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ನೇರ ಎದೆ ತೋರುವುದು" ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಸರತ್. ನಲವತ್ತರ ಆಸುಪಾಸಿನ ಅರುಣ್ ಮತ್ತು ಸೇವಿತ್ ಉಳಿದ ಕಂಬಗಳನ್ನು ನೆಟ್ಟರು, ಬಲೆಗಳನ್ನು ರಾತ್ರಿ ಪೂರ್ತಿ ಹರಡಿ ಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತಿ ಬಲೆ ಸುಮಾರು 32 ಮೀಟರ್ ಅಳತೆಯಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ದೋಣಿ ಮೂರು ಅಥವಾ ನಾಲ್ಕು ಬಲೆಯನ್ನು ಆರು ತಾಸು ನೀರಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿ ಮೀನು ಬೀಳುವುದನ್ನು ಕಾಯುತ್ತದೆ.

ಪಳವೇರ್ಕಾಡು ಚೆನ್ನೈಯಿಂದ ಸುಮಾರು 60 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ, ತಿರುವಳ್ಳೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ, ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಉಪ್ಪು ನೀರಿನ ಸರೋವರಗಳಲ್ಲೊಂದಾದ ಪುಲಿಕಾಟ್‌ ಪ್ರದೇಶದ ದಕ್ಷಿಣ ತುದಿಯಲ್ಲಿದೆ — ಈ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸುಮಾರು 720 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಉಸಿರಾಡುತ್ತಿದೆ.

ಇಲ್ಲಿನ ಸುಮಾರು 40 ಮೀನುಗಾರ ನೆಲೆಗಳು ಈ ನೀರನ್ನೇ ನಂಬಿಕೊಂಡು ಬದುಕಿವೆ. ದೋಣಿರೇವು ಪ್ರದೇಶದ ಈ ಕುಟುಂಬಗಳಂತೆ ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳ ಬೇರು ಉತ್ತರ ಚೆನ್ನೈ ನಗರಕ್ಕೆ ಬಂದರು ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೆ ತಲುಪುವ ಮೊದಲಿನದ್ದು. ಇಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕುಟುಂಬಗಳು ದಲಿತ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿವೆ.

ಆ ರಾತ್ರಿ ಗ್ರಾಮದ ಇನ್ನೂ ಹತ್ತು ಮೀನುಗಾರರು ನೀರಿಗಿಳಿದಿದ್ದರು; ನಾಲ್ಕು ದೋಣಿಗಳು ಒಳ್ಳೆಯ ಮೀನು ಸಿಗುವ ಹಂಬಲದಲ್ಲಿ ಹೊರಟಿದ್ದವು.

ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಳಿವೆ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮೀನು ಹಿಡಿಯುವ ಜಾಗಕ್ಕಾಗಿ ಗ್ರಾಮಗಳ ನಡುವೆ ಜಗಳ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಕೊನೆಗೆ ಜಮಾತ್ — ಸಮುದಾಯ ಸಭೆ — ಪಾಡು ಪದ್ಧತಿ ರೂಪಿಸಿತು: ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಜಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸರದಿಯಲ್ಲಿ ಮೀನು ಹಿಡಿಯಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದು. ರಾತ್ರಿಗಳನ್ನು ಮೂರು ಗ್ರಾಮಗಳಿಗೆ ಹಂಚಲಾಗಿದೆ — ದೋಣಿರೇವು, ಲೈಟ್ ಹೌಸ್ ಮತ್ತು ಸೆನ್‌ಬಪಳ್ಳಿ. ಪ್ರತಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 40 ಮೀನುಗಾರರ ತಂಡವಿದೆ.

"ಬಲೆಗಳನ್ನು ಸುಮಾರು ಆರು ತಾಸು ನೀರಿಗೆ ಬಿಡುತ್ತೇವೆ" ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಸರತ್. "ಕೆಲವು ದಿನ ಒಂದು ಕಿಲೋ ಸೀಗಡಿ ತರುತ್ತೇವೆ. ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ದಿನ ಒಂದು ಟನ್ ತರುತ್ತೇವೆ. ದಡ ಮುಟ್ಟುವ ತನಕ ಎಷ್ಟು ಸಿಕ್ಕಿದೆ ಎನ್ನುವುದು ನಮಗೂ ಗೊತ್ತಿರುವುದಿಲ್ಲ."

ಮರುದಿನ ಬೆಳ್ಳಂಬೆಳಿಗ್ಗೆ ರಾತ್ರಿ ಹಿಡಿದ ಸೀಗಡಿಯನ್ನೆಲ್ಲ ಒಟ್ಟು ಮಾಡಿ ದಡಕ್ಕೆ ತಂದು ಇಡೈಪರಗರ್‌ಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ — ಮೀನುಗಾರರು ಮತ್ತು ಮಾರಾಟಗಾರ ಮಹಿಳೆಯರ ನಡುವಿನ ಕೊಂಡಿ ಈ ಮಧ್ಯವರ್ತಿ.

ಸೀಗಡಿಯ ಜೊತೆ ಮೀನು ಮತ್ತು ಏಡಿಯೂ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈಗ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯ ಸಿಂಹಪಾಲು ಸೀಗಡಿಯೇ. ಒಳ್ಳೆಯ ಮೀನು ಬಿದ್ದ ರಾತ್ರಿ ಒಬ್ಬ ಮೀನುಗಾರ ಒಂದು ಸಾವಿರ ರೂಪಾಯಿ ಸಂಪಾದಿಸಬಹುದು. ಮಳೆಗಾಲ ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭ ತರುತ್ತದೆ, ಅಷ್ಟೇ ಅಪಾಯವನ್ನೂ. "ಜೋರು ಮಳೆಯಲ್ಲಿ ಅಳಿವೆಗೆ ಇಳಿಯುವಾಗ ಜೀವ ಅಂಗೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ಹೋಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಜೋರು ಪ್ರವಾಹ ಅಥವಾ ಚಂಡಮಾರುತ ಬಲೆಯನ್ನೇ ನುಂಗಿ ಬಿಡುತ್ತದೆ" ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಸೇವಿತ್.

ಬಲೆ ಸಮುದ್ರದ ಪಾಲಾಗಿ ಹೋದರೆ ಪ್ರತಿ ಬಲೆಗೆ 7,000 ರಿಂದ 8,000 ರೂಪಾಯಿ ನಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.

ಚಂಡಮಾರುತದ ಒಂದು ರಾತ್ರಿ ಜೊತೆಗಾರನೊಬ್ಬ ಅಲೆಗಳಿಗೆ ಸೆರೆಯಾದ ದುರ್ಘಟನೆ ಸೇವಿತ್‌ ಮನದಲ್ಲಿ ಕರಗದೆ ಉಳಿದಿದೆ. "ಗೆಳೆಯ ವೇಲ್‌ ಮುರುಗನ್ ನಮ್ಮ ಕೈ ಬಿಟ್ಟ. ಸರ್ಕಾರ ಒಂದು ರೂಪಾಯಿ ನೆರವು ಅಥವಾ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಲಿಲ್ಲ. ಮುಂದೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದು ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದೆ ಜೀವ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತೇವೆ" ಎಂದು ಅವರು ಪಾರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು.

ಅವರ ಕೆಲಸ ಒಂದು ಲಯದಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತದೆ — ಅಳಿವೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾತ್ರಿ, ಕೋಸಸ್ಥಲೈಯಾರ್ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ದಿನ ಕೈ ಬಲೆ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ. ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮೀನುಗಾರರು ಕಟ್ಟಮರಾನ್‌ನಲ್ಲಿ (ತೆಪ್ಪದ ರೀತಿಯದು) ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಹೊರಡುತ್ತಾರೆ. ಕೈಬಲೆಯನ್ನು ನೀರಿಗೆ ಎಸೆದು ಕೆಲವು ನಿಮಿಷ ತಾಳ್ಮೆಯಿಂದಿದ್ದು, ಸೀಗಡಿ, ಮೀನು, ಏಡಿ ಸಮೇತ ಮೇಲೆ ಎಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಗ್ರಾಮದ ಬಹಳಷ್ಟು ಜನರ ಬದುಕು ಇದರ ಮೂಲಕವೇ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಸರತ್ ಎಲ್ &ಟಿ ಹಡಗುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಚಾಲಕನಾಗಿಯೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ತಿಂಗಳಿಗೆ ಸುಮಾರು ಇಪ್ಪತ್ತು ಸಾವಿರ ಬರುತ್ತದೆ. "ನಮ್ಮ ಊರಿನ ಬಹಳಷ್ಟು ಜನ ರಾತ್ರಿ ಮೀನು ಹಿಡಿದು ಹಗಲು ಕೈಬಲೆ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ" ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. "ಕೆಲವರು ಅಶೋಕ್ ಲೇಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಎಲ್ &ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ."

ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ಸುಮಾರು ಹತ್ತು ತಾಸು ಕಳೆದ ಮೇಲೆ ದೋಣಿ ದಡ ಮುಟ್ಟಿತು. ಇಳಿದಾಗ ನಮ್ಮ ಕಾಲುಗಳು ತೀರದ ತಂಪಾದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದವು. ದಡದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಇರುಳ ಬುಡಕಟ್ಟಿನ ಜನ ಗಾಳ ಹಾಕಿ ಮೀನು ಹಿಡಿಯುತ್ತಿದ್ದರು — ಇದೊಂದು ತಲೆಮಾರಿನಿಂದ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ಹರಿದು ಬಂದ ವಿದ್ಯೆ.

"ಗಾಳ ಹಾಕಿ ಮೀನು ಹಿಡಿಯುವುದು ನಮ್ಮ ನೆಲ ಮೂಲದ ವಿಧಾನ" ಎಂದು ಸೇವಿತ್ ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡರು. "ಆದರೆ ಇಂದು ಅದರಿಂದ ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ."

ದೋಣಿರೇವಿನ ಮೀನುಗಾರ ಭುವನೇಶ್‌ ಅವರಿಗೆ ಮೂರು ದಶಕಗಳ ಹಿಂದಿನ ಸಮೃದ್ಧಿ ಇನ್ನೂ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಟ್ಟಿದಂತಿದೆ. ಕೈಗಾರಿಕಾ ತ್ಯಾಜ್ಯದಿಂದ ಕಲುಷಿತವಾದ ಕೋಸಸ್ಥಲೈಯಾರ್ ನದಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾ "ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷದ ಹಿಂದೆ ಮೀನು ಮತ್ತು ನದಿ ನೀರು ತಂದೆ-ತಾಯಿಯಂತಿದ್ದವು" ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

"ಅನೇಕ ಬಗೆಯ ಮೀನು ಹಿಡಿಯುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಉಪ್ಪಿನಲ್ಲಿ ನೆನೆಸಿದ ಕೆಳಿತ್ತೀ ಮೀನನ್ನು [ಕ್ಯಾಟ್ ಫಿಶ್] ಗಾಳಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಿಸಿದರೆ ಏಡಿ ಬೀಳುತ್ತಿತ್ತು. ಅಳಿವೆಯಲ್ಲಿ ನಾವು ಮೀನು ಹಿಡಿಯುವ ರೀತಿಯದು."

ಕಾಲ ಬದಲಾಗಿದೆ; ಈಗ ಸೀಗಡಿಯೇ ಪ್ರಧಾನ. ಉತ್ತರ ಚೆನ್ನೈ ತೀರದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಬಂದರುಗಳೆದ್ದಿವೆ; ಕರಾವಳಿ ನೀರಿನ ದಾರಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕಿರಿದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಮೀನುಗಾರರು ನೋವಿನಿಂದ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಮಣ್ಣು ತುಂಬಿ ಸರೋವರದ ಆಳ ಕೆಲವು ಕಡೆ 3.8 ಮೀಟರಿನಿಂದ 2 ಮೀಟರಿಗೆ ಕುಸಿದಿದೆ. ಅದಾನಿ ಕಾಟ್ಟುಪಳ್ಳಿ ಬಂದರು ವಿಸ್ತರಣೆ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯ ಮೋಡವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಗಾಢವಾಗಿಸಿದೆ.

"[ಬಂದರು] ವಿಸ್ತರಣೆ ಮುಗಿದರೆ ನಮ್ಮ ಮೀನು ಹಿಡಿಯುವ ಬದುಕು ಮುಗಿದಂತೆಯೇ. ಉತ್ತರ ಚೆನ್ನೈಗೆ ಮೂರು ಮೂರು ಬಂದರು ಯಾರಿಗೆ ಬೇಕು? ಇದು ನಮ್ಮ ಪಾರಂಪರಿಕ ಕಸುಬು. ಇದಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ನಾವು ಬದುಕು ನಡೆಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ" ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಸರತ್.

ಈ ಲೇಖನವನ್ನು 2025ರ ಪರಿ ಫೆಲೋಶಿಪ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ.