‘ഒന്നിലധികം തവണ പരീക്ഷയ്ക്കിരിക്കാൻ ഒരു പെൺകുട്ടിക്ക് ആരാണ് അവസരം തരിക?’

“പരീക്ഷയ്ക്ക് തയ്യാറെടുക്കുന്നത് ഞങ്ങളുടെ ഉത്തരവാദിത്തമാണ്. പരീക്ഷാപേപ്പർ സുരക്ഷിതമാക്കുക എന്നത് അധികാരികളുടെയും,”പ്രത്യക്ഷത്തിൽത്തന്നെ രോഷത്തോടെ അൻശു കുമാരി പറയുന്നു.

മത്സരപ്പരീക്ഷകളുടെ സമ്മർദ്ദത്തെക്കുറിച്ച് ആ 24 വയസ്സുകാരിക്ക് നന്നായറിയാം. അവർ ഒരു സ്കൂളിലെ അദ്ധ്യാപികയും, അതേസമയം, ഒരു ഓപ്പൺ സർവ്വകലാശാലയിൽനിന്ന് ബാച്ചിലർ ഓഫ് എഡ്യുക്കേഷൻ ബിരുദമെടുക്കാനും, സ്കൂൾ ജോലി കിട്ടാൻ സെൻട്റൽ ടീച്ചർ എലിജിബിലിറ്റി ടെസ്റ്റിന് (സി.ടി.ഇ.ടി) തയ്യാറെടുക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ആളാണ്.

2023-ലും 2024-ലും അൻശു ബാങ്കിംഗ് റിക്രൂട്ട്മെൻ്റ് പരീക്ഷയ്ക്ക് ഇരുന്നു. സുരക്ഷിതമായ ഒരു സർക്കാർ ജോലി കിട്ടുമെന്ന പ്രതീക്ഷയിൽ. ഒന്നും കിട്ടിയില്ല. അതുകൊണ്ടാണ് അദ്ധ്യാപന ജോലിയിൽ കയറിയതും, രാത്രികളിൽ അദ്ധ്യാപന പരീക്ഷകൾക്ക് കുത്തിയിരുന്ന് പഠിക്കുന്നതും.

ബിഹാറിലെ ബെഗുസരായ് ജില്ലയിൽനിന്ന് അൻശുവിൻ്റെ കുടുംബം 2000-ത്തിൻ്റെ തുടക്കത്തിലാണ് ഫരീദാബാദിലേക്ക് കുടിയേറിയത്. അവിടെ ഒരു പ്രിൻ്റിംഗ് പ്രസ്സിൽ തൊഴിലാളിയായി അവളുടെ അച്ഛന് ജോലി കിട്ടി.

സമീപകാലത്തുണ്ടായ പരീക്ഷാപേപ്പർ ചോർച്ച അവളെ അരിശം കൊള്ളിച്ചിരിക്കുന്നു. “അവർക്ക് ഈ ചോർച്ച പോലും തടയാനാവുന്നില്ലെങ്കിൽ കുട്ടികൾ എങ്ങോട്ട് പോവും?”അൻശു ചോദിക്കുന്നു.

“നിങ്ങൾക്കത് ചെയ്യാൻ പറ്റുന്നില്ലെങ്കിൽ, ഇറങ്ങിപ്പോവൂ,”സമീപത്ത് നിൽക്കുകയായിരുന്ന സാധ്നാ ജാദൂൻ പറയുന്നു. കഴിഞ്ഞയാഴ്ച, ജന്തർ മന്തറിൽ, ഞങ്ങളുടെ സംസാരം കേട്ട് സമീപത്ത് നിൽക്കുകയായിരുന്നു അവർ.

അടിയ്ക്കടിയുണ്ടാകുന്ന പരീക്ഷാപേപ്പർ ചോർച്ച മൂലം പരീക്ഷാസമ്പ്രദായത്തിലും പൊതുസ്ഥാപനങ്ങളിലുമുണ്ടായ വിശ്വാസനഷ്ടത്തിനെതിരേ, വാങ്ചുക്കും കോക്രോച്ച് ജനതാ പാർട്ടിയും (സി.ജെ.പി.) നടത്തിയ സമരത്തിൽ പങ്കെടുക്കുകയായിരുന്നു, ഹരിയാനയിലെ ഒരു സ്വകാര്യ സ്കൂളിലെ പ്രിൻസിപ്പളായ സാധ്ന.

തങ്ങളെപ്പോലുള്ള താഴ്ന്ന വരുമാനക്കാർക്ക് സർക്കാർ ജോലി മാത്രമാണ് പ്രതീക്ഷ എന്ന് അദ്ധ്യാപികമാർ പാരിയോട് പറഞ്ഞു. സംഘടിത മേഖലയിൽ സ്ത്രീകൾക്ക് കിട്ടുന്ന അപൂർവ്വാവസരങ്ങളിൽ ഒന്നാണതെന്നും.

“ആരാണ് ഒരു പെൺകുട്ടിക്ക് ഒന്നിലധികം അവസരങ്ങൾ നൽകുക?” 18 വയസ്സിൽ, സ്വദേശമായ ആഗ്രയിൽവെച്ച് വിവാഹിതയായ ഉത്തർപ്രദേശുകാരിയായ സാധ്ന ചോദിക്കുന്നു. ഇപ്പോൾ 35 വയസ്സായ അവർ ഒരിക്കൽ കുടുംബത്തിലെ ഉത്തരവാദിത്തത്തോടൊപ്പം മത്സരപ്പരീക്ഷകൾക്കും തയ്യാറെടുത്തിരുന്നു. സ്റ്റാഫ് സെലക്ഷൻ കമ്മീഷൻ്റെ പരീക്ഷയ്ക്ക് രണ്ടുതവണ അവർ എഴുതിനോക്കി (എസ്.എസ്.സി). “രണ്ടുതവണയും പരീക്ഷ റദ്ദാക്കി, സംസ്ഥാനത്തുണ്ടായ വർഗ്ഗീയലഹളകൾ കാരണം,”അവർ ഓർമ്മിച്ചെടുത്തു.

തോറ്റുകൊടുക്കാൻ മനസ്സില്ലാതെ അവർ ബാച്ചിലർ ഓഫ് എഡ്യുക്കേഷൻ (ബി.എഡ്) ബിരുദമെടുത്തു. ഉത്തർ പ്രദേശ് ടീച്ചേഴ്സ് എലിജിബിലിറ്റ് ടെസ്റ്റ് (യു.പി.ടി.ഇ.ടി) ആയിരുന്നു ലക്ഷ്യം. വീണ്ടും, സമാനമായ അവസ്ഥയിൽ ഒരു പരീക്ഷ റദ്ദാക്കി. ചോദ്യപ്പേപ്പർ ചോർച്ചമൂലം മറ്റൊരു പരീക്ഷയും നടന്നില്ല.

മൂന്നാമത്തെ ശ്രമം വേദനാജനകമായീനുഭവപ്പെട്ടു. പരീക്ഷ പകുതി എഴുതിക്കഴിഞ്ഞപ്പോഴാണ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ ഹാളിനകത്തേക്ക് കയറിവന്നതും ഉത്തരക്കടലാസ്സുകൾ ശേഖരിക്കാൻ തുടങ്ങിയതും.

“വീണ്ടും ചോദ്യപേപ്പർ ചോർന്നു,”അവരുടെ വാക്കുകൾ മുറിഞ്ഞു. “എനിക്ക് ആ വേദന വിവരിക്കാനാവില്ല,”കരഞ്ഞുകൊണ്ട് അവർ പറഞ്ഞു. സമീപത്ത് നിന്നിരുന്ന ഒരു ചെറുപ്പക്കാരനായ സമരസഖാവ് അവർക്ക് ഒരു കുപ്പിയിൽ വെള്ളം കുടിക്കാൻ കൊടുത്തു.

വിവാഹത്തിന് ശേഷമുള്ള പഠനംതന്നെ ബുദ്ധിമുട്ടായതിനാൽ, തുടർച്ചയായ തിരിച്ചടികൾ കൂടുതൽ കഠിനമായിരുന്നു

“ഇന്ത്യയിൽ പെൺകുട്ടികളെ അധികം പഠിക്കാൻ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാറില്ല. ഞാൻ പിടിച്ചുനിന്നു. സ്വന്തം ജീവനെടുത്തില്ല. എന്നാൽ, അടുത്ത തലമുറയെക്കുറിച്ച് ആ ഉറപ്പില്ല. എൻ്റെ കുട്ടികൾക്കുപോലും ചിലപ്പോൾ ഇതൊന്നും താങ്ങാനാവുമെന്ന് പറയാനാവില്ല,”അവർ തുടർന്നു.

സന്ധ്യ, സാധ്ന, അൻശു, പ്രിയങ്ക എന്നിവർ ഫരീദാബാദിൽനിന്ന് ഓട്ടോയിലാണ് പ്രതിഷേധത്തിൽ പങ്കെടുക്കാൻ വന്നത്. കാരണം, ജന്തർ മന്തറിൻ്റെ ചുറ്റുവട്ടത്തെ പൊതുഗതാഗതമെല്ലാം നിർത്തിവെച്ചിരുന്നു.

കുടുംബത്തെ അറിയിക്കാതെയാണ്, പഠിപ്പിക്കുന്ന സ്കൂളുകളിൽനിന്ന് അവർ നേരിട്ട് എത്തിയത്. ‘പൊലീസ് പെൺകുട്ടികളെ വലിച്ചിഴയ്ക്കുകയും കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതും വീഡിയോയിൽ കണ്ടാൽ ഏത് കുടുംബമാണ് പെൺകുട്ടികളെ ഇങ്ങോട്ട് വരാൻ അനുവദിക്കുക?”അൻശു ചോദിക്കുന്നു. “ഞങ്ങളുടെ കുടുംബം പോകാൻ സമ്മതിച്ചില്ല. എന്നാൽ വിദ്യാഭ്യാസമില്ലെങ്കിൽ നിങ്ങൾക്ക് സ്വന്തമായൊരു ഭാവി ഉണ്ടാക്കാനാവില്ല എന്ന് ഞങ്ങൾ വിശ്വസിച്ചു.”

പ്രിൻസിപ്പൽ സാധ്ന എല്ലാവരേയും ഒരുമിച്ചുകൂട്ടി. “ഇന്ന് ഇതിനെതിരേ ഉണർന്നില്ലെങ്കിൽ നാളെ ഞങ്ങൾക്ക് കുറ്റബോധം തോന്നും. ഇത്രയധികം വേദന ഉള്ളിലുണ്ടായിട്ടും ഒരക്ഷരം സംസാരിച്ചില്ലല്ലോ എന്ന്. ഒന്നുമില്ലെങ്കിൽ ഞങ്ങളുടെ രോഷം പ്രകടിപ്പിക്കാനായല്ലോ,”സാധ്ന പാരിയോട് പറഞ്ഞു.

ദാരിദ്ര്യത്തിൽനിന്ന് രക്ഷപ്പെടാൻ, ഒരു സർക്കാർ ജോലി കരസ്ഥമാക്കുക മാത്രമേ സന്ധ്യാ സാഗറിന് മാർഗ്ഗമുള്ളു. “എന്നിലാണ് കുടുംബത്തിൻ്റെ മുഴുവൻ പ്രതീക്ഷയും. വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കി എനിക്കൊരു സർക്കാർ ജോലി കിട്ടണം എന്നാണ് അവരുടെ സ്വപ്നം,” 23 വയസ്സുള്ള അവർ പറയുന്നു. നാല് സഹോദരങ്ങളിൽ അവർക്ക് മാത്രമാണ് മത്സരപരീക്ഷ ജയിക്കണമെന്ന നിശ്ചയദാർഢ്യമുള്ള അവർക്ക് നാല് സഹോദരങ്ങളാണുള്ളത്.

ഉത്തർ പ്രദേശിലെ ഇറ്റാവ ജില്ലയിലെ തുൾസിപുർ ഗ്രാമത്തിൽനിന്നുള്ള ചെറുകിട കർഷക കുടുംബത്തിൽനിന്നാണ് സന്ധ്യ വരുന്നത്. കുടുംബത്തിന് രണ്ട് ബിഗ (കഷ്ടിച്ച് 1.2 ഏക്കർ) ഭൂമിയുണ്ട്. അതിൽ അവർ സ്വന്തമാവശ്യത്തിനായി ഗോതമ്പും അരിയും കൃഷി ചെയ്യുന്നു. ദാരിദ്ര്യംമൂലം, സന്ധ്യയുടെ ഇളയ അനുജൻ കുടുംബത്തിനെ സഹായിക്കാൻ, ചെറുപ്പത്തിലേ ജോലിക്ക് പോയിത്തുടങ്ങി. സന്ധ്യ പഠനം തുടരുമ്പോൾത്തന്നെ. മൂത്ത സഹോദരിമാരെല്ലാം വിവാഹിതരാണ്.

ഇറ്റാവയിൽനിന്ന് കുടുംബം രണ്ടുവർഷം മുമ്പ് ഹരിയാനയിലെ ഫരീദാബാദിലെ ഒരു വാടകമുറിയിലേക്ക് താമസം മാറുകയും സന്ധ്യ ഇപ്പോൾ ഒരു അദ്ധ്യാപികയായി സ്വകാര്യ സ്കൂളിൽ ജോലിയിൽ പ്രവേശിക്കുകയും ചെയ്തു. സഹോദരൻ ഒരു മരുന്നിൻ്റെ ഡെലിവറി ഏജൻ്റായി ജോലി ചെയ്യുന്നു. ഇരുവരുംകൂടി മാസത്തിൽ 22,000 രൂപ സമ്പാദിക്കുന്നു. അതിൻ്റെ നാലിലെ ഒരു ഭാഗം വാടകയിനത്തിൽ ചിലവാകും.

ഈ സ്വകാര്യ സ്കൂളിലെ ജോലി തൻ്റെ അവസാനലക്ഷ്യമായി സന്ധ്യ കരുതുന്നില്ല. ചിലവുകൾ നേരിടാനുള്ള ഒരു കാര്യം മാത്രമായിട്ടാണ് അവരതിനെ കാണുന്നത്. അതേസമയം, സർക്കാരിൻ്റെ റിക്രൂട്ട്മെൻ്റ് പരീക്ഷകൾക്ക് അവർ പതിവായി പങ്കെടുക്കുന്നുണ്ട്.

2022-ൽ അവർ ഉത്തർ പ്രദേശ് പൊലീസ് റിക്രൂട്ട്മെൻ്റ് പരീക്ഷ കടന്നുകൂടി. അതൊരു അഭിമാനനേട്ടമായി അവർക്ക് തോന്നി. പക്ഷേ ചോദ്യപ്പേപ്പർ ചോർച്ചയെത്തുടർന്ന് ആ പരീക്ഷ റദ്ദാക്കി.

“അതെൻ്റെ ആദ്യത്തെ ശ്രമമായിരുന്നു. അച്ഛനമ്മമാർ എന്നെ ശക്തിയായി പിന്തുണയ്ക്കുകയും പ്രചോദിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു,”സന്ധ്യ പറഞ്ഞു.

അടുത്ത ശ്രമം സ്റ്റാഫ് സെലക്ഷൻ കമ്മീഷൻ്റെ പരീക്ഷയായിരുന്നു. ജയിക്കാൻ ലഭിക്കേണ്ട മാർക്കിൻ്റെ താഴെയായിപ്പോയി സന്ധ്യയുടെ മാർക്ക്. ഈ വർഷം, അവർ ഉത്തർ പ്രദേശ് പൊലീസ് കോൺസ്റ്റബിൾ പരീക്ഷയ്ക്ക് ഇരുന്നു. ഇപ്പോൾ പ്രെലിമിനറി എലിജബിലിറ്റി ടെസ്റ്റിന് (പി.ഇ.ടി) തയ്യാറെടുക്കുന്നു. ക്ലാർക്ക് അടക്കമുള്ള സർക്കാരിലെ ഗ്രൂപ്പ് സി കാറ്റഗറിയിലേക്കുള്ള പരീക്ഷയാണത്.

ബിഹാറിലെ വൈശാലി സ്വദേശിയായ ഈ 31-കാരി പ്രിയങ്ക യാദവ് 2015-ൽ, വിവാഹശേഷം ഫരീദാബാദിലേക്ക് താമസം മാറ്റി. ബി.എഡ് കോഴ്സ് പൂർത്തിയാക്കി. സെൻട്രൽ ടീച്ചർ എലിജിബിലിറ്റി ടെസ്റ്റ് (സി.ടി.ഇ.ടി) പലതവണ എഴുതി, ഒടുവിൽ കഴിഞ്ഞ കൊല്ലം വിജയിച്ചു. സംസ്ഥാനത്തെ സർക്കാർ സ്കൂൾ ടീച്ചർമാരുടെ ഒഴിവുകൾ പുറത്തുവിടുമെന്ന് ബിഹാർ സർക്കാർ പ്രഖ്യാപിച്ചപ്പോൾ ജോലിക്ക് അപേക്ഷിക്കാമെന്ന് ആഗ്രഹിച്ചതാണ് അവർ. എന്നാൽ ഇന്നുവരെ റിക്രൂട്ട്മെൻ്റിൻ്റെ പ്രക്രിയ തുടങ്ങിയിട്ടില്ല.

“ഞങ്ങൾ തയ്യാറായി കാത്തിരുന്നു. ഒഴിവുകൾ മാത്രം വന്നില്ല,’പ്രിയങ്ക യാദവ് പറയുന്നു. പ്രൈമറി സ്കൂൾ ടീച്ചറാണ് അവർ. കുട്ടികൾക്ക് കൂടുതൽ നല്ല വിദ്യാഭ്യാസവും മത്സരപ്പരീക്ഷകൾക്കുള്ള അവസരവും നൽകാമെന്ന പ്രതീക്ഷയിൽ കുടുംബങ്ങൾ ബിഹാറിൽനിന്നും മറ്റ് സംസ്ഥാനങ്ങളിൽനിന്നും ദില്ലി നാഷണൽ ക്യാപിറ്റൽ റീജ്യണിലേക്ക് (എൻ.സി.ആർ) താമസം മാറ്റുന്നതിന് അവർ സാക്ഷിയായിട്ടുണ്ട്.

‘സർക്കാരും സംവിധാനങ്ങളും എനിക്ക് രണ്ടാമതൊരു അവസരം നൽകാത്തതുകൊണ്ട്, സ്വന്തമായി അത്തരമൊന്ന് സൃഷ്ടിക്കാൻ ഞാൻ തീരുമാനിച്ചു,” സാധ്ന പറയുന്നു. “ആരും വിലമതിക്കുകയോ അംഗീകരിക്കുകയോ ചെയ്തില്ലെങ്കിലും എനിക്ക് കഴിവുണ്ടെന്ന് തെളിയിക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിച്ചു. അങ്ങിനെ ഒടുവിൽ ഞാൻ എൻ്റെ സ്വന്തം സ്കൂൾ ആരംഭിച്ചു.”

മറ്റുള്ളവർക്ക് പിന്തുണ നൽകി സാധ്ന ഇവിടെ നിൽക്കുമ്പോൾ, മറ്റ് ചിലരാണ് നാട്ടിൽ സ്കൂളിൻ്റെ കാര്യങ്ങൾ നോക്കുന്നത്. സാധ്ന അവരോട് പറഞ്ഞു, “നിങ്ങൾ ഇന്ന് സ്കൂളിൻ്റെ കാര്യങ്ങൾ നോക്കിക്കോളൂ. പ്രസ്ഥാനത്തിൻ്റെ കാര്യം ഞങ്ങൾ നോക്കിക്കൊള്ളാം.”

കേന്ദ്രമന്ത്രി രാജിവെച്ചപ്പോൾ, അവരുടെ സഹപ്രവർത്തക സന്ധ്യ പറഞ്ഞു: “ഇതൊരു വിജയമാണ്, പക്ഷേ ഞാൻ ആഘോഷിക്കുന്നില്ല.” അവർ തുടർന്നു, “എന്തുറപ്പാണുള്ളത്, നാളെയും ചോദ്യപ്പേപ്പർ ചോരില്ലെന്ന്? വിദ്യാഭ്യാസ സമ്പ്രദായം കുറ്റമറ്റതാക്കേണ്ടതുണ്ട്.”

ഈ കഥ ആദ്യം റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തത് ഇംഗ്ലീഷിലും ഹിന്ദിയിലുമാണ്