ଯେତେବେଳେ ରାଜନୈତିକ ହେବା ବ୍ୟବସାୟିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଭଲ ହୋଇଥାଏ

‘‘କିଛି ବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ, ଗାଁରେ ପୋଖରୀଟିଏ ଖୋଳିବା ହେଉ କିମ୍ବା ଆଉ କିଛି, ଯଦି ଆମେ ଗ୍ରାମ୍‌ ସଭା (ଗ୍ରାମ ସଭା)ରେ କୌଣସି ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲୁ, ତ’ ଆମ ଭଳି ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ବସିବା ଏବଂ ସରପଞ୍ଚ କିମ୍ବା ଗ୍ରାମ ସଭାର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ (ଅଧ୍ୟକ୍ଷ)ଙ୍କୁ କିଛି କହିବା ପାଇଁ ସୁଯୋଗ ମିଳୁନଥିଲା,’’ ଗୋଦାୱରୀ ମାରୱି କୁହନ୍ତି।

ସେହି ସମୟ ତୁଳନାରେ ଏବେ ପରିସ୍ଥିତି ଅନେକାଂଶରେ ବଦଳି ଯାଇଛି, ତେବେ ଏଥିରେ ସେହି ମହିଳାମାନଙ୍କର ସାହସ ଓ ଦୃଢ଼ସଂକଳ୍ପ ରହିଛି। ଜୁଲାଇ ୨୦୨୪ର ଏକ ବର୍ଷା ଦିନରେ ପରୀ ଏହି ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ଭେଟିଥିଲା।

କେବଳ ମହିଳାଙ୍କୁ ନେଇ ପରିଚାଳିତ ହଲଚଲିତ୍‌ ମହିଳା କିଷାନ ମହିଳା ଉତ୍ପାଦକ କମ୍ପାନୀ ଲିମିଟେଡ୍‌ (ଏଚଏମକେଡବ୍ଲୁପିସି)ର ସଦସ୍ୟା ଗୋଦାବରୀ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଛଅ ଜଣ ମହିଳା ସକାଳୁ ଆସିଯାଇଥିଲେ। ସେମାନେ ଡିଣ୍ଡୋରୀ ଜିଲ୍ଲାର ସାମନାପୁର ବ୍ଲକରେ ଥିବା ଟିଣ ଛାତ ଓ କାନ୍ଥ ଥିବା ବଡ଼ ଶେଡ୍‌ ଭଳି କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ଓ ଗୋଦାମରେ ବସିଥିଲେ। ପ୍ରବେଶ ଦ୍ୱାରରେ ଗୋଟିଏ ପଟେ ଚୌକି ଏବଂ ମେଜ ସହିତ ଗୋଟିଏ କମ୍ପ୍ୟୁଟର, କିଛି ଆଲମାରୀ ଏବଂ ଗୋଟିଏ ଏୟାର-କୁଲର ଛୋଟ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟକୁ ଦର୍ଶାଉଥିଲା।

ଉତ୍ପାଦକ କମ୍ପାନୀର ନାମ ମହିଳାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଜକୁ ଚାଷୀ ରୂପେ ପରିଚିତ କରାଇବାର ଗର୍ବରୁ ଉତ୍ପତି ହୋଇଥିଲା। ଯେହେତୁ ହଲ୍‌ ବା ହଳ ଚଲାଇବା ପାରମ୍ପରିକ ରୂପେ ପୁରୁଷଙ୍କ କାମ ରୂପେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ, ସେଥିପାଇଁ ସେମାନେ ଏହି ଧାରଣାକୁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ନିଜକୁ ହଳ ଚଲାଉଥିବା ମହିଳା-ହଲଚଲିତ୍‌ ମହିଲା ରୂପେ ପରିଚିତ କରାଇଥିଲେ। ସେଥିପାଇଁ ଏହାର ନାମ ହୋଇଥିଲା ହଲଚଲିତ୍‌ ମହିଲା କିଷାନ୍‌ ମହିଳା ଉତ୍ପାଦକ କମ୍ପାନୀ। ଆଜି ସେମାନଙ୍କ ନିକଟରେ ୧,୪୦୦ ପଞ୍ଜିକୃତ ସଦସ୍ୟ ରହିଛନ୍ତି ଯେଉଁମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ଅଂଶୀଦାର ଅଟନ୍ତି।

ଏହାର ଦୁଇ ଜଣ ସଦସ୍ୟ ଗୋଦାବରୀ ମରାୱି (୪୪) ଏବଂ ଦେବକୀ ୱାଗଲେ (୪୭) ବରଗାଗାଁଓ (ଯାହା ବର୍‌ଗା ଗ୍ରାମ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ)ରେ ରୁହନ୍ତି ଏବଂ ଚାଲି ଚାଲି କାର୍ଯ୍ୟାଳୟକୁ ଯାଆନ୍ତି। ଅନ୍ୟ ମହିଳାମାନେ ସାମନାପୁର ବ୍ଲକରେ ନିଜ ଘରୁ ଅଟୋ ରିକ୍ସାରେ କିମ୍ବା ପରିବାରର କୌଣସି ସଦସ୍ୟଙ୍କ ସହିତ ମୋଟର ସାଇକେଲ ପଛରେ ବସି ଆସନ୍ତି।

ଗୋଦାବରୀ ମରାୱି ଏବେ ଅଧ୍ୟକ୍ଷା ଅଛନ୍ତି। କିପରି ଭାବେ ପାରମ୍ପରିକ ରୂପରେ, ଏଠାକାର ଚାଷୀମାନେ ରାସାୟନିକ ସାର ଉପଯୋଗ କରୁନଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ୨୦୧୦ଠାରୁ ଧୀରେ ଧୀରେ ଏହା ବଦଳିଥିଲା। ସେବେଠାରୁ କୃଷି କ୍ଷେତ୍ରରେ ରାସାୟନିକ ସାର ଏବଂ କୀଟନାଶକର ଉପଯୋଗ ସ୍ୱାଭାବିକ ହୋଇଗଲା ବୋଲି ସେ ଆମକୁ ପ୍ରାରମ୍ଭରେ କହିଥିଲେ। ତେବେ ୨୦୨୨ ପରଠାରୁ ଡିଣ୍ଡୋରୀ ଜିଲ୍ଲାର ଅନେକ ଚାଷୀ ଜୈବିକ କିମ୍ବା ପ୍ରାକୃତିକ କୃଷି ଅଥବା ଉଭୟ ଆଡ଼କୁ ଅଗ୍ରସର ହେବାକୁ ପ୍ରୟାସ ଜାରି ରଖିଛନ୍ତି । ଅଣ-ରାସାୟନିକ କୃଷିକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେବା କ୍ଷେତ୍ରରେ କାମ କରୁଥିବା ସଂଗଠନଗୁଡ଼ିକ ସେମାନଙ୍କୁ ସମର୍ଥନ ଓ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଯୋଗାଇ ଦେଉଛନ୍ତି।

‘‘ଆମେ ଚାଷୀମାନଙ୍କୁ ଜୈବିକ ବିହନ ଯୋଗାଇ ଦେଉଛୁ। ଘାସ, ତୃଣ ଏବଂ ହର୍ପତୱାର୍‌ (ମୂଳ ନଡ଼ା), ସହିତ କ୍ଷେତକୁ ହଳ କଲେ ସେଗୁଡ଼ିକ ମାଟିରେ ମିଶି ଯାଇ ପ୍ରଥମ ପ୍ରାକୃତିକ ସାରା ରୂପେ କାମ କରିଥା’ନ୍ତି,’’ ଗୋଦାୱରୀ ଆମକୁ କହିଥିଲେ।

ସେପ୍ଟେମ୍ବର ମାସରେ, ତିଜ୍‌ ତ୍ୟୋହାର୍‌ (ବର୍ଷା ଋତୁରେ ପାଳନ କରାଯାଉଥିବା ଏକ ଧାର୍ମିକ ମହୋତ୍ସବ) ପରେ ବୁଣିବା ସମୟରେ, ସେମାନେ ମଟକାଖଡ଼ ପ୍ରୟୋଗ କରନ୍ତି। ଏହା ମୁଖ୍ୟତଃ ଗାଈ ଗୋବରରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଏକ ପ୍ରାକୃତିକ ସାର। ମଞ୍ଜିଗୁଡ଼ିକ ଅଙ୍କୁରିତ ହେବା ପରେ ଏବଂ କାଣ୍ଡଗୁଡ଼ିକ ଅଳ୍ପ ଉପରକୁ ଆସିବା ପରେ, ଯେତେବେଳେ କଢ଼ି ବିକଶିତ ହୁଏ, ସେମାନେ ଏକ ଭର୍ମିୱାସ୍ (ଭର୍ମିକମ୍ପୋଷ୍ଟ ଶଯ୍ୟାରୁ ତରଳ ଖତ) ଦିଅନ୍ତି।

‘‘ଆମେ କୁଟ୍‌କି (ସୁଆଁ) ପାଇଁ ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅନୁସରଣ କରିଛୁ ଏବଂ ଏହା ଆମର ଉତ୍ପାଦନ ଏକରୁ ଦେଢ଼ କ୍ୱିଣ୍ଟାଲ ବୃଦ୍ଧି କରିଛି’, ଗୋଦାୱରୀ କୁହନ୍ତି।

ସେମାନେ କୋଡୋ ମିଲେଟ୍ ଏବଂ ଅରହର (ମସୁର) ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦିଅନ୍ତି। ମିଶ୍ରିତ ବିହନ ବୁଣିବା ପଦ୍ଧତି ବ୍ୟବହାର କରି ସେମାନେ ପାଞ୍ଚ କିଲୋଗ୍ରାମ କୋଡୋ ମଞ୍ଜି ସହିତ ପ୍ରାୟ ଅଧା କିଲୋ ଅରହର ମିଶାଇ ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ତିନି ଜଣ କୃଷକଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ। ଏଗୁଡ଼ିକୁ କତାରବିଧି ବା ଧାଡ଼ି ପ୍ରଣାଳୀରେ ବୁଣାଯାଇଛି। ଏଥିରେ ଛିଞ୍ଚି ବୁଣିବାର ବିଧି ତୁଳନାରେ କମ୍‌ ମାତ୍ରାରେ ବିହନର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଥାଏ। ଚାଷୀମାନେ ସାଢ଼େ ପାଞ୍ଚ କିଲୋଗ୍ରାମ ମିଶ୍ରିତ ବିହନରୁ ୧୦ କ୍ୱିଣ୍ଟାଲ କୋଡ଼ୋ ଏବଂ ଦୁଇ କୁଇଣ୍ଟାଲ ଅରହର୍‌ ଅମଳ କରିଥିଲେ।

କୁଟକିଏଠାକାରପ୍ରଧାନଖାଦ୍ୟ, ମହିଳାମାନେଆମକୁକହିଥିଲେ। ମିଲେଟ୍‌ ପାଇଁ ଚାରି ଏକର ଜମିରେ ସେମାନେ ଗୋଟିଏ ବର୍ଷ ପାଇଁ ଅଧା ଭାଗକୁ ଖାଲି ଛାଡ଼ିଦେଇଥା’ନ୍ତି ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଅଧା ଭାଗରେ ବିହନ ବୁଣିଥା’ନ୍ତି।ଆସନ୍ତାପାଞ୍ଚବର୍ଷସେମାନେଜମିକୁଓଲଟାଉପଯୋଗକରନ୍ତି। ଗୋଟିଏ ଋତୁ ପାଇଁ ମାଟିକୁ ହଳ ନକରି ଛାଡ଼ି ଦେଲେ ତାହା ପୁନର୍ଜୀବିତ ହେବା ଏବଂ ପୁଣିଥରେ ଜୀବନ୍ତ ହେବାକୁ ସମୟ ପାଇଯାଇଥାଏ। ଏହା ପ୍ରାକୃତିକ କୃଷିର ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ।ଗୋଦାବରୀକୁହନ୍ତି, ‘‘ମୱେସୀ (ଗୋରୁ)ମାନେ ଏହି ପଡ଼ିଆରେ ଚରନ୍ତି ଏବଂ ଏହାଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ମାଟିର ଉର୍ବରତା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ।’’

ପ୍ରାକୃତିକଓଜୈବିକପଦ୍ଧତିରନିରନ୍ତରବ୍ୟବହାରଏକଭଲପରିଣାମଦେଖାଇଛି। ‘‘ପୂର୍ବରୁ ଗୋଟିଏ ଏକରରୁ, ଆମେ ୩-୪ କ୍ୱିଣ୍ଟାଲ ମିଲେଟ୍‌ ପାଉଥିଲୁ। ଏବେ ତାହା ୫-୬ କ୍ୱିଣ୍ଟାଲକୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି।’’

କୋଡୋ-କୁଟକୀ ଏବଂ ଅରହର୍‌ (ମସୁର) ସମେତ ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଳସୀ (ଫ୍ଲାକ୍ସ ସିଡ୍‌), ଜଗ୍ନୀ କିମ୍ବା ରାମତିଲ (କଳା ରାଶି) ଭଳି ତୈଳବୀଜ ଚାଷ କରନ୍ତି। ମିଶ୍ରିତ କୃଷିର ଏହି ପଦ୍ଧତି କୀଟ ଆକ୍ରମଣକୁ ରୋକିବାରେ ସହାୟକ ହୋଇଥାଏ। କ୍ଷେତରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଉଦ୍ଭିଦ କିସମ ରହିଥିବା କାରଣରୁ ଗୋଟିଏ ଫସଲକୁ କାଟିବା ଭଳି ଏସବୁ ଫସଲକୁ କାଟିବାରେ କୀଟଗୁଡ଼ିକ ସକ୍ଷମ ହୋଇପାରନ୍ତି ନାହିଁ ।

ପ୍ରାକୃତିକ ଏବଂ ଜୈବିକ ପଦ୍ଧତିକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରି, ସେମାନଙ୍କର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଫସଲ ଉତ୍ପାଦନ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଏବଂ ରାସାୟନିକ ଆଧାରିତ କୃଷିକୁ ନିରୁତ୍ସାହିତ କରିବା।

ତେବେ, ଧାନ ଅମଳ ପାଇଁ ଏବେବି ରାସାୟନିକ ସାର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଛି। ଏଚଏମକେଡବ୍ଲୁପିସିର ବୋର୍ଡ ସଦସ୍ୟ ତଥା ବିଜାପୁର ଗ୍ରାମର ମମତା ଶ୍ୟାମ କୁହନ୍ତି, ‘‘ମୋ ପରିବାର ପାଖରେ ୩.୫ ଏକର ଖାଲୁଆ ଜମି ରହିଛି। ଆମ ପାଇଁ, ଧାନ୍‌ (ଧାନ) ଚାଷ କରିବା ଗୋଟିଏ ମାତ୍ର ବିକଳ୍ପ। ଭଲ ଅମଳ ଏବଂ ତାହାକୁ ବଜାରରେ ବିକ୍ରି କରିବା ପାଇଁ ଆମେ ବାଧ୍ୟ ହୋଇ ରାସାୟନିକ ସାର ବ୍ୟବହାର କରିଥାଉ।’’

ଏହିବର୍ଷାଆଧାରିତକୃଷିକ୍ଷେତ୍ରରେଦୁଇପ୍ରକାରରଜମିରହିଛି। ଖାଲୁଆ ଜମିରେ ଧାନ ଚାଷ କରାଯାଇଥାଏ କାରଣ ବର୍ଷା ଋତୁରେ ସେଥିରେ ଯଥେଷ୍ଟ ପରିମାଣର ବର୍ଷା ଜଳ ସଂରକ୍ଷିତ ହୋଇ ରହିଥାଏ। ଢିପ ଜମି ଉପରେ ଥିବା ଭରା ଜମିନ୍‌ (ଅନୁର୍ବର ଜମି) କୋଡୋ ଓ କୁଟକୀ ଚାଷ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ।

ସବୁ ମହିଳାମାନେ ଏଥିରେ ସହମତ ଯେ ଭବିଷ୍ୟତରେ ସେମାନେ ଧାନ ପାଇଁ ଏଭଳି ପ୍ରାକୃତିକ ଏବଂ ଜୈବିକ ଚାଷ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି ଏବଂ ମିଲେଟ୍‌ କେବଳ ଏହାର ଆରମ୍ଭ। ତେବେ ଯେଉଁ ଗୋଦାମ ୟୁନିଟ୍‌ରେ ଆମେ ସାକ୍ଷାତ କରୁଛୁ, ତାହା କେବଳ ଗୋଟିଏ ବର୍ଷ ପୁରୁଣା। ତେବେ ଏହି ମହିଳାମାନେ କିପରି ଜୈବିକ ଅମଳ କରି ରୋଜଗାର କରିପାରୁଛନ୍ତି ତାହା ଜାଣିବା ଲାଗି ଅନେକ ଚାଷୀ ଏଠାକୁ ଆସନ୍ତି। ‘‘ଏପରିକି କିଷାନ୍‌ ଭାଇ (ପୁରୁଷ ଚାଷୀ) ମଧ୍ୟ ଏ ସମ୍ପର୍କରେ ମଧ୍ୟ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି ଯେ ସେମାନେ ଧୀରେ ଧୀରେ କିଭଳି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିପାରିବେ ଏବଂ ରାସାୟନିକ ମୁକ୍ତ କୃଷି ଦିଗରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିପାରିବେ,’’ ଗୋଦାବରୀ କୁହନ୍ତି।

ଦୈନନ୍ଦିନ ଘରକରଣା କାମ ବ୍ୟତୀତ, ଉତ୍ପାଦକ ସଂଗଠନର ଅଂଶବିଶେଷ ଭାବେ ଏହି ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ନିଜ ଚାଷ ଜମିରେ ଶ୍ରମସାଧ୍ୟ କାମ ସହିତ ବାରମ୍ବାର ଘାସ ବାଛିବାର କଠିନ ପରିଶ୍ରମ ଏବଂ ଏଚଏମକେଡବ୍ଲୁପିସିର ପରିଚାଳନା ଭଳି କାମ ଏକାସାଙ୍ଗରେ କରିବାକୁ ହୋଇଥାଏ। ଏସବୁ ମଧ୍ୟରେ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅନ୍ୟତମ ଆହ୍ୱାନ ହେଉଛି ବଜାରରେ ଦର ହ୍ରାସ ପାଇବା କାରଣରୁ କୋଡୋ ଏବଂ କୁଟକୀର ଉତ୍ପାଦନ କମିଯିବା। ଏହି ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ପାଇଁ ସେମାନେ ପ୍ରତି କିଲୋଗ୍ରାମ ପିଛା ୨୦-୨୫ ଟଙ୍କା ପରିବର୍ତ୍ତେ ୩୭-୪୨ ଟଙ୍କାରେ ବିକ୍ରି କରୁଛନ୍ତି। ଏହା ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ ଉତ୍ପାଦକ କମ୍ପାନୀକୁ ମଧ୍ୟ ଦର ବଢ଼ାଇବାରେ ସହାୟକ ହୋଇଥିଲା। ସରକାର ୨୦୨୩ ବର୍ଷକୁ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମିଲେଟ୍‌ ବର୍ଷ ରୂପେ ପାଳନ କରିବା ସହିତ ମିଲେଟକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେବା କାରଣରୁ ମଧ୍ୟ ଆହୁରି ଅଧିକ ସହାୟତା ମିଳିଥିଲା।

ପ୍ରାକୃତିକ କୃଷି ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ କୁଟକୀ ଏଚଏମକେଡବ୍ଲୁପିସି ପାଇଁ ପ୍ରଧାନ ଫସଲ। ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଲିଟିଲ୍‌ ମିଲେଟ୍‌ (ସୁଆଁ)ର ଏକ ମୂଲ୍ୟ ଶୃଙ୍ଖଳା ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି । ଯଦି ଜଣେ ଚାଷୀ ଗୋଟିଏ ଏକର ଜମିରେ ଉତ୍ପାଦିତ ଏହି ଫସଲ ୪ କ୍ୱିଣ୍ଟାଲ ମଧ୍ୟରୁ ୨ କ୍ୱିଣ୍ଟାଲ ମଧ୍ୟ ବିକ୍ରି କରନ୍ତି ତା’ହେଲେ ହାରାହାରୀ ଆୟ ୮ ହଜାର ଟଙ୍କା ହେବ। ଏହି କମ୍ପାନୀ ଚାଷୀଙ୍କ ଠାରୁ ଶସ୍ୟ କିଣିଥାଏ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ ମେସିନରେ ଏହାକୁ ପଲିଶ୍‌ କରି ହାଲୁକା ମାଟିଆ ରଙ୍ଗର କରିଥା’ନ୍ତି। ଗୋଟିଏ କିଲୋଗ୍ରାମ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୃତ କୁଟକୀ ପାଖାପାଖି ୧୦୦ ଟଙ୍କାରେ ବିକ୍ରି ହୋଇଥାଏ। ଅନେକ ଲୋକ ଏହି କିସମକୁ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି, କାରଣ ଏଥିରେ କିଛି ପରିମାଣରେ ଫାଇବର ଥାଏ ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପଲିଶ୍‌ ହୋଇଥିବା ଧଳା କିସମ ତୁଳନାରେ ଏହା ଅଧିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକର। ଉତ୍ପାଦକ କମ୍ପାନୀ ୨୦୨୨ରେ ନିଜର ପରିଚାଳନା ଆରମ୍ଭ କରିବା ପରେ କୁଟକୀ ଉତ୍ପାଦନରେ ୩୦ରୁ ୪୦ ପ୍ରତିଶତ ବୃଦ୍ଧି କରିବାରେ ସଫଳତା ହାସଲ କରିଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କର ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବର୍ଷ ପ୍ରାୟ ୧୦୦ରୁ ୧୫୦ ମେଟ୍ରିକ ଟନ୍‌ ଉତ୍ପାଦନ କରିବା।

କିନ୍ତୁ ଏଚଏମକେଡବ୍ଲୁପିସି ମାଧ୍ୟମରେ ଧାନର ଉତ୍ପାଦନ କରିବା ଏକ ବଡ଼ ଆହ୍ୱାନ। ‘‘ଧାନ ଉତ୍ପାଦନ କରିବା ଲାଗି, ଆପଣଙ୍କୁ ଅତି କମ୍‌ରେ ୨୫ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କାର ନିବେଶ ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ଆପଣଙ୍କୁ ଫେବୃଆରୀରୁ ବିହନର ପ୍ରି-ବୁକିଂ କରିବାକୁ ହୋଇଥାଏ। ଏହାପରେ ଆପଣ ତାହାକୁ ଜୁନରେ ବୁଣିବା ଲାଗି ପାଇପାରିବେ। ପ୍ରି-ବୁକିଂ ନିମନ୍ତେ ଆପଣଙ୍କୁ ୫୦ ପ୍ରତିଶତ ଅଗ୍ରୀମ ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ ଯାହା ପ୍ରାୟ ୧୨ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା। ଏହାପରେ ଆମେ ଧାନ ବ୍ୟବସାୟ କରିଥାଉ,’’ ଏଚଏମକେଡବ୍ଲୁପିସିକୁ ସମର୍ଥନ କରୁଥିବା ‘ପ୍ରଦାନ’ ସଂଗଠନର ହର୍ଶିତ ଚୌହାନ କୁହନ୍ତି।

୨୦୨୩ରେ, ବର୍ଷା ଅଭାବ ଏବଂ ଯଥେଷ୍ଟ ଉତ୍ପାଦନ ନହେବା କାରଣରୁ ଏଚଏମକେଡବ୍ଲୁପିସିକୁ କ୍ଷତି ସହିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା। ଗତ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ (୨୦୨୩-୨୪) ରେ ସେମାନଙ୍କର ରାଜସ୍ୱ ୭୦.୫ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କାରୁ ହ୍ରାସ ପାଇ ୨୫ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ହୋଇଯାଇଥିଲା। ୨୦୨୦-୨୧ ଠାରୁ ୨୦୨୨-୨୩ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେମାନଙ୍କ ରାଜସ୍ୱ କ୍ରମାଗତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିବା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଏହା ଏକ ବଡ଼ କ୍ଷତି ଥିଲା।

ଏଚଏମକେଡବ୍ଲୁପିସି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସୁଧ ହାର (୧୪ ପ୍ରତିଶତ ସୁଧ ସହିତ ଗୋଟିଏ ପ୍ରତିଶତ କାରବାର ଶୁଳ୍କ) ରେ ଗୋଟିଏ ଅଣ-ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ ଆର୍ଥିକ କମ୍ପାନୀଠାରୁ ଋଣ ନେଇଥିଲା। ଉପଯୁକ୍ତ ଆକାଉଣ୍ଟିଂ ବା ହିସାବକିତାବ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଓ ପ୍ରକ୍ରିୟା ନଥିବାରୁ ସେମାନେ ସରକାରୀ ଅନୁଦାନ ପାଇବାକୁ ସକ୍ଷମ ହୋଇନଥିଲେ। ମାନୁଆଲ ରେକର୍ଡରେ ରହିଥିବା ଅଭାବ, ଭୁଲ ବା ମାନବୀୟ ତ୍ରୁଟି ଯାହାକୁ ସେମାନେ ଅଡିଟରମାନଙ୍କୁ ବୁଝାଇପାରିନଥିଲେ। ଏସବୁ ଭୁଲକୁ ସଜାଡ଼ିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆହ୍ୱାନପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା।

କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଖଟାଇ ଏହାର ସମାଧାନ କରିଥିଲେ। ସେମାନେ କମ୍ପ୍ୟୁଟରୀକୃତ ଆକାଉଣ୍ଟିଂ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ପରିଚାଳନା କରିବା ଲାଗି ଜିଲ୍ଲାରୁ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ କାମରେ ଲଗାଇଲେ ଏବଂ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଦେଲେ। ମାନୁଆଲ ରେଜିଷ୍ଟର ରଖିବାର ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ବଦଳାଇ ଡିଜିଟାଲ ରେକର୍ଡ ରଖିବା ଗ୍ରହଣ କରାଗଲା। ସାମନାପୁର ନିକଟରେ ଅଙ୍ଗୱାର ଗାଁରେ ରହୁଥିବା କୀର୍ତ୍ତି ତାଲିୟା ବିଏସସି ବାୟୋଲୋଜିରେ ସ୍ନାତକ ଅଟନ୍ତି ଏବଂ ଅନଲାଇନ ଏମବିଏ କୋର୍ସ କରୁଛନ୍ତି। ସେ ବେସିକ୍‌ ଆକାଉଣ୍ଟିଂ ଶିଖିଛନ୍ତି ଏବଂ ଏଚଏମକେଡବ୍ଲୁପିସିର ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ପରିଚାଳନା ନିମନ୍ତେ ଉତ୍ତରଦାୟୀ ଅଟନ୍ତି।

୨୦୨୩-୨୪ର ପୂର୍ବ ଆର୍ଥିକ ମାନ୍ଦାବସ୍ଥା ୨୦୨୪-୨୫ ଠାରୁ ପୁନରୁଦ୍ଧାର ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି। ତେବେ ଏହି ଗୋଷ୍ଠୀକୁ ମହିଳା ଚାଷୀମାନେ ସବୁଆଡ଼େ ସାମ୍ନା କରୁଥିବା କେତେକ ମୂଳ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି, ତାହା ହେଉଛି ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସେବା ଉପଲବ୍ଧତା ଏବଂ ଘର ଓ ଚାଷ କାମ ବୁଝିବା।

ମମତା କୁହନ୍ତି, ଗୋଟିଏ ପ୍ରାଥମିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ର ଅଛି, ‘‘ସିର୍ଫ ଦିଖାୱେ କେ ଲିୟେ ହୈ (ଏହି କେନ୍ଦ୍ର କେବଳ ଲୋକ ଦେଖାଣିଆ)।’’ ଆଶା (ମାନ୍ୟତାପ୍ରାପ୍ତ ସାମାଜିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ କର୍ମୀ) ସେମାନଙ୍କର କାମ ଗାଁରେ କରନ୍ତି ଏବଂ ଅଙ୍ଗନୱାଡ଼ିଗୁଡ଼ିକ ଗର୍ଭବତୀ ମହିଳା ଓ ଛୋଟ ପିଲାଙ୍କ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ରହିଛି। ‘‘କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ କାହାକୁ ଡାକ୍ତରଖାନା ନେଇଯିବାର ଅଛି, ସେତେବେଳେ ମୋଟର ସାଇକେଲ ବ୍ୟତୀତ ଜିଲ୍ଲାକୁ ଯିବା ପାଇଁ କୌଣସି ପରିବହନ ସୁବିଧା ନାହିଁ,’’ ସେ କୁହନ୍ତି।

ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଖରେ ନିଜ ଘରର କାମ ନିଜେ କରିବା ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବିକଳ୍ପ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ସେମାନେ କଠିନ ଚାଷ କାମର ବୋଝକୁ ଭାଗ କରନ୍ତି, ଗୋଦାୱରୀ ଆମକୁ କୁହନ୍ତି। ‘‘ଯଦି ଆମ ଭିତରୁ ପାଞ୍ଚ ଜଣ ପରସ୍ପର ମଧ୍ୟରେ କାମ ବାଣ୍ଟି ନିଅନ୍ତି, ଆମେ ରୋପାଇ, ନିନ୍ଦାଇ, କଟାଇ (ବୁଣିବା, ବାଛିବା, କାଟିବା) କାମ ନିଜ ଭିତରେ ବାଣ୍ଟି ନେଉ। ବୁଣିବା ସମୟରେ ଆମେ ଗୋଟିଏ ଜମିରୁ ଆଉ ଗୋଟିଏ ଜମି ଭିତରେ ସମୟ ବ୍ୟବଧାନ ରଖିଥାଉ। ଆପ୍‌ସୀ ସହୟୋଗ ଔର ଅଦଲାବଦଲି ସେ ହୋ ଜାତା ହୈ (ଆପୋଷ ସହଯୋଗ ଏବଂ ପରସ୍ପରର ଜମିରେ କାମ କରି ଆମେ ସବୁକିଛି ଚଳେଇ ନେଉ)। ଏହିପରି ଭାବେ ଆମକୁ ଶ୍ରମିକ ଲଗାଇବା ପାଇଁ ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ କରିବାକୁ ପଡ଼େ ନାହିଁ ।’’

ନାସିକରୁ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ ମେସିନ୍ ନିର୍ମାତାଙ୍କଠାରୁ ପାଇଥିବା ତାଲିମ ବିନା ମିଲେଟ୍ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ ହାସଲ କରିବା କଷ୍ଟକର ହୋଇଥାନ୍ତା।

‘ପ୍ରଦାନ’ ଠାରୁ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଏବଂ ସହାୟତା ପରେ ଆମେ କିଛି ମାତ୍ରାରେ ବ୍ୟବସାୟ କାରବାର କରିବା ଶିଖିଛୁ,’’ ଗୋଦାବରୀ କୁହନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କ ୟୁନିଟକୁ ଆସୁଥିବା ମିଲେଟ୍‌ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ ଅପେକ୍ଷା ଉତ୍ପାଦ ବିକ୍ରୟ କରିବା ଆହୁରି ଅଧିକ ଆହ୍ୱାନପୂର୍ଣ୍ଣ।

ସେ ଆହୁରି କୁହନ୍ତି: ‘‘ବଜାରରେ କୌଣସି ଉତ୍ପାଦ ବିକ୍ରି କରିବା ପାଇଁ କ’ଣ ଆବଶ୍ୟକ ସେ ବିଷୟରେ ମୋର କୌଣସି ଧାରଣା ନଥିଲା। ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ବ୍ୟବସାୟୀମାନଙ୍କ ସହ କଥା ହେବା ପାଇଁ ଜବଲପୁର ଯାଇଥିଲି, ପତା ନହିଁ ଥା କେ ପ୍ରଡକ୍ଟ କି ଗୁଣବତ୍ତାଏଁ ବତାନି ପଡ଼ତି ହେଁ (ମୁଁ ଜାଣିନଥିଲି ଯେ ଆମ ଉତ୍ପାଦର ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ଓ ଗଠନକୁ ମଧ୍ୟ ଚିହ୍ନଟ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି)।

ପ୍ରକ୍ରିୟାକୃତ ଉତ୍ପାଦ ବିକ୍ରୟ ପାଇଁ ଏଫଏସଏସଏଆଇ (ଫୁଡ୍ ସେଫ୍ଟି ଆଣ୍ଡ ଷ୍ଟାଣ୍ଡାର୍ଡସ୍ ଅଥରିଟି ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ) ଲାଇସେନ୍ସ ପାଇବା ପାଇଁ ଉତ୍ପାଦ ସଂରଚନା ଚିହ୍ନଟ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏହି ମିଶ୍ରଣଟି ପ୍ୟାକେଜ ଲେବଲରେ ମୁଦ୍ରିତ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ।

‘‘ଆମେ ବଜାରରେ ବିକ୍ରି କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା କୁଟକୀ ଚାୱଲ (କୁଣ୍ଡା ବାହାରିଥିବା ସୁଆଁ)ରେ କେତେ ପରିମାଣର ପ୍ରୋଟିନ୍‌, କାର୍ବୋହାଇଡ୍ରେଟ୍‌ ଏବଂ ସେଭଳି ସଂରଚନା ରହିଛି ତାହା ଆମେ କହିପାରିନଥିଲୁ।’’ ଉତ୍ପାଦ ପ୍ୟାକେଜରେ ଏହି ସୂଚନା ଯୋଡ଼ିବାରେ ଏଫଏସଏସଏଆଇ ବିକ୍ରେତାଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିପାରିବ ବୋଲି ସେ ଜବଲପୁରର ଜଣେ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କଠାରୁ ଜାଣିବାକୁ ପାଇଥିଲେ।

ସେମାନେ ଜାଣିଥିଲେ ଯେ ଏଫଏସଏସଏଆଇର ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁଯାୟୀ ଉତ୍ପାଦ ପ୍ୟାକେଜରେ କେତେକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଲୋଗୋ ପ୍ରଦର୍ଶିତ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ ବୋଲି ହର୍ଷିତ କହିଥିଲେ। ‘‘କିନ୍ତୁ ଆହୁରି ଅନେକ କିଛି କରିବାକୁ ହେବ ବୋଲି ଆମେ ଜାଣିନଥିଲୁ। ପୁଷ୍ଟିସାର, ଲୌହସାର, ସର୍କରା, କାର୍ବୋହାଇଡ୍ରେଟ୍‌ ଆଦି ଭଳି ପୋଷଣ ଉପାଦାନ ପ୍ୟାକେଟ ଉପରେ ଲେଖାଯିବାର ଥିଲା। ଏହି ସୂଚନା ପାଇବାକୁ, ଆମକୁ ପ୍ରଥମେ ଏହାକୁ ପରୀକ୍ଷାଗାରରେ ପରୀକ୍ଷା କରାଇବାକୁ ହେଲା। ଆଉ ସୂଚନାକୁ ଯାଞ୍ଚ କରିବା ଲାଗି ସେମାନେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଛଅ ମାସରେ ଆମ ପାଖକୁ ଆସିବେ। ତା’ପରେ ଯାଇ ଆମେ ବଜାରରେ ଆମର ଉତ୍ପାଦ ବିକ୍ରି କରିପାରିବୁ।’’

ଏଫଏସଏସଏଆଇ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚିବା ଲାଗି ସହାୟତା କରିବା ନିମନ୍ତେ ହଲଚଲିତ ଦଳ ଇଣ୍ଡିଆନ୍‌ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍‌ ଅଫ୍‌ ମିଲେଟ୍ସ ରିସର୍ଚ୍ଚ (ଆଇଆଇଏମଆର) ହାଇଦ୍ରାବାଦ ସହ ଯୋଗାଯୋଗ କଲେ। ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ମଣ୍ଡି (ବଜାର) ଲାଇସେନ୍ସ ପାଇବା ଲାଗି ସିଧାସଳଖ କ୍ରିଷିବିଭାଗ (କୃଷି ବିଭାଗ) ସହ ନିୟମିତ ଯୋଗାଯୋଗ ରକ୍ଷା କଲେ। ଏହି ଲାଇସେନ୍ସ ବିନା ବଜାରରେ ଉତ୍ପାଦ ବିକ୍ରି କରିହେବ ନାହିଁ।

‘‘ପ୍ରତ୍ୟେକ ନୂଆ ଉତ୍ପାଦ ପାଇଁ ଏହା (ଲାଇସେନ୍ସ) ଦରକାର। ବର୍ତ୍ତମାନ, ଆମେ କୋଡୋ, କୁଟକୀ, ଧାନ ଓ ପରିବା ବିକ୍ରି କରୁଛୁ। ଯାହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଆମର ଲାଇସେନ୍ସ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ସୂଚନା ଆବଶ୍ୟକ। ଯଦି ଆମେ କୌଣସି ନୂତନ ଫସଲ କିମ୍ବା ଉତ୍ପାଦ ଆଣିବୁ, ତା’ହେଲେ ଆମକୁ ସେଥିପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସମାନ ପ୍ରକ୍ରିୟା କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଆମ ବ୍ୟବସାୟକୁ କିପରି ବଢ଼ାଇବାକୁ ହେବ ଧୀରେ ଧୀରେ ଆମେ ଏସବୁ ଜିନିଷ ବୁଝିବା ଆରମ୍ଭ କଲୁ,’’ ଗୋଦାବରୀ କୁହନ୍ତି।

ଏଚଏମକେଡବ୍ଲୁପିସିର ୧,୪୦୦ ଜଣ ପଞ୍ଜୀକୃତ ସଦସ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି ଅଂଶୀଦାର। ପ୍ରତ୍ୟେକ ସେୟାର ମୂଲ୍ୟ ୧୦୦ ଟଙ୍କା। ୧୨ ଜଣ ବୋର୍ଡ ସଦସ୍ୟ ଅଛନ୍ତି। ପରୀ ଭେଟିଥିବା ମହିଳାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗୋଦାବରୀ (୪୪), ଭୁବନେଶ୍ୱରୀ (୫୨), ମମତା (୪୨), ଦ୍ରୋପ୍ତି (୫୨) ଏବଂ ରାମକଲି (୪୫) ହେଉଛନ୍ତି ବୋର୍ଡ ସଦସ୍ୟ। ଦେବକୀ (୪୭) ଏବଂ କୀର୍ତ୍ତି (୨୬) ଉତ୍ପାଦକ କମ୍ପାନୀର ସାଧାରଣ ସଦସ୍ୟ। ସବୁ ସଦସ୍ୟମାନେ ମହିଳା ଚାଷୀ। ଏକ ଏଫପିସି ହେଉଛି ଏକ କୃଷକ ଉତ୍ପାଦକ ସଂଗଠନ (ଏଫପିଓ) ଯାହା କମ୍ପାନୀ ଆଇନ ୨୦୧୩ଅନୁଯାୟୀ ଏକ କମ୍ପାନୀ ଭାବରେ ପଞ୍ଜୀକୃତ ହୋଇଛି। ଗୋଟିଏ ଏଫପିଓ ଏକ ସମବାୟ ସମିତି ଭାବେ ମଧ୍ୟ ପଞ୍ଜୀକୃତ ହୋଇପାରିବ।

ରାମକଲି ଓ କିର୍ତ୍ତୀ ପାନିକା (ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପଛୁଆ ବର୍ଗ) ହୋଇଥିବା ବେଳେ ଗୋଦାୱରୀ ଏବଂ ମମତା ହେଉଛନ୍ତି ପ୍ରଧାନ ଆଦିବାସୀ ଯାହାକି ଗୋଣ୍ଡ ଆଦିବାସୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଏକ ଉପଗୋଷ୍ଠୀ। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ଦ୍ରୋପ୍ତି, ଦେବକୀ ଓ ଭୁବନେଶ୍ୱରୀ ହେଉଛନ୍ତି ଗୋଣ୍ଡ ଆଦିବାସୀ ମହିଳା।

ଜୁଲାଇ ୨୦୨୪ରେ, ଭାରତ ସରକାର ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ଯେ ୧୪ ଟି କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ଏଜେନ୍ସି ପାଇଁ ୧୦,୦୦୦ ଏଫପିଓ ଆବଣ୍ଟନ କରାଯାଇଛି, ଯେଉଁଥିରୁ ସାରା ଦେଶରେ ୮,୭୮୦ ଏଫପିଓ ପଞ୍ଜିକୃତ ହୋଇଛି। ଏଥିମଧ୍ୟରୁ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶରେ ୬୧୪ଟି ରହିଛି। ସାରା ଦେଶରେ ୮୧୦ଟି ଏଫପିଓର ସଦସ୍ୟ କେବଳ ମହିଳା।

ଯେତେବେଳେ ଗ୍ରାମସଭାରେ ପୁରୁଷମାନେ ମହିଳାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉଠାଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ଅଣଦେଖା କରୁଥିଲେ, ସେହି ପୁରୁଣା ସମୟକୁ ମନେ ପକାଇ, ଗୋଦାୱରୀ କୁହନ୍ତି, ‘‘ସରପଞ୍ଚ୍‌ (ସରପଞ୍ଚ) ଏକ ଆୱେଦନ୍‌ (ଆବେଦନ) ଆମ ଠାରୁ ଗ୍ରହଣ କରୁନଥିଲେ। ଆମକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଣଦେଖା କରାଯାଉଥିଲା! ଏହି ସମୟରେ ଆମର ହୃଦୟଙ୍ଗମ ହେଲା ଯେ ଆମକୁ ରାଜନୈତିକ ଭାବେ ଦୃଢ଼ ହେବାକୁ ପଡ଼ିବ।’’

ଗୋଦାୱରୀ ମରାୱି ବର୍ତ୍ତମାନ ହଲଚଲିତ୍ ମହିଲା କିଷାନ ମହିଳା ଉତ୍ପାଦକ କମ୍ପାନୀ ଲିମିଟେଡର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଅଛନ୍ତି। ଏହି ମହିଳା ଚାଷୀଙ୍କ ପାଇଁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସହଜ ନଥିଲା। ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ପରିବାର ଏବଂ ଗୋଷ୍ଠୀ ସ୍ତରରେ ବିଶ୍ୱାସ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ସହିତ ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଠିଆ ହେବା ଏବଂ ଗ୍ରାମ ତଥା ଜିଲ୍ଲା ସ୍ତରୀୟ ନିର୍ବାଚନରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଥିଲା। ସେ ମଧ୍ୟ ଜଣେ ଜନପଦ୍‌ ସଦସ୍ୟା - ଡିଣ୍ଡୋରୀ ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦର ଜଣେ ସଦସ୍ୟା ଅଛନ୍ତି।

ଯେତେବେଳେ ଗୋଦାୱରୀ ପ୍ରଥମେ ଏକ ଏସଏଚଜି (ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀ) ରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ସମସ୍ୟା ଦେଖାଦେଇଥିଲା: ‘‘ମୁଁ କୁଆଡ଼େ ଯାଉଛି, କାହାକୁ ଭେଟିବାକୁ ଯାଉଛି, ଏବଂ ଏହିପରି କଥାକୁ ନେଇ ସ୍ୱାମୀ ଟିକେ ସନ୍ଦେହ କରୁଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ତା’ପରେ ଯେତେବେଳେ ପ୍ରାକୃତିକ ପଦ୍ଧତିରେ ଆମେ ପ୍ରଥମ ବର୍ଷରେ ହିଁ ପରିବା ଚାଷ ଆରମ୍ଭ କଲୁ, ଆମେ ୧୦-୧୫,୦୦୦ ଟଙ୍କା ରୋଜଗାର କରିବାରେ ସକ୍ଷମ ହେଲୁ। ତାହା ହିଁ ଫରକ ଆଣିଲା।’’

ଏହା ପରେ ଗାଁର ଲୋକମାନେ ହୃଦୟଙ୍ଗମ କଲେ ଯେ ସେମାନେ ଭଲ କାମ କରୁଛନ୍ତି। ‘‘ତା’ପରେ ମୁଁ ଏସଏଚଜି କାମରେ କିମ୍ବା ଆମେ ପରେ ଗଠନ କରିଥିବା ଏଫପିଓ କାମରେ ବାହାରକୁ ଯାଏ ମୋ ସ୍ୱାମୀ ମୋତେ ପ୍ରଶ୍ନ କରୁନଥିଲେ।’’

ଯେତେବେଳେ ମହିଳାମାନେ ତିନି ଦିନର ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ପାଇଁ ଡିଣ୍ଡୋରୀ ସହରକୁ ଯାଇଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ଗାଁର କିଛି ପୁରୁଷ ସେମାନଙ୍କୁ ଅପମାନିତ କରିଥିଲେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଘରୁ ତିନି ଦିନର ଅନୁପସ୍ଥିତିକୁ ନେଇ ପରିହାସ କରିଥିଲେ। ଏବେ ସେମାନଙ୍କ ଗାଁର ସେହି ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେତେ ଜଣ ଚାଷ ଚକ୍ର ସମ୍ପର୍କରେ ସୂଚନା ପାଇବା ଏବଂ ବିହନ କିଣିବା ଲାଗି ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟକୁ ଆସୁଛନ୍ତି।

ଆମେ ବିଦାୟ ନେଇ ଆସିବା ସମୟରେ, ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅପମାନଜନକ ଶବ୍ଦର ଜବାବରେ ସେମାନେ କ’ଣ ଉତ୍ତର ଦେଇଥିଲେ ସେ ସମ୍ପର୍କରେ ଗୋଦାୱରୀ ଆମକୁ କହିଥିଲେ। ସେମାନେ ନିଜର ହାତ ମୁଠା ଉଠାଇ ଏକ ସ୍ୱରରେ କହିଥିଲେ, ‘‘ହମ୍‌ ଭାରତ୍‌ କେ ନାରୀ ହେଁ, ଫୁଲ୍‌ ନହିଁ ଚିଙ୍ଗାରୀ ହେଁ - ଆମେ ଭାରତର ନାରୀ, ଆମେ ଫୁଲ ନୁହେଁ ଅଗ୍ନିଶିଖା।’’

ଅନୁବାଦ: ଓଡ଼ିଶାଲାଇଭ୍‍